રસરત્નાકર · અધ્યાય 2.4
ર્રા, 2, 4
સૂતગન્ધગગનાયસશુલ્બં મારિતં ચ પરમામૃતીકૃતમ્ ।
ઇષ્ટમેકમપિ મૂલિકાગણં દેહસિદ્ધિકરમાશુ સેવિતમ્
મૃતકાન્તાભ્રકં સૂતં ગન્ધં ભૃઙ્ગવિડઙ્ગકમ્ ।
ત્વગ્વર્જં બિલ્વબીજં ચ પ્રત્યેકં પલષોડશ
ત્રિંશત્પલં ત્ર્યૂષણં ચ ત્રિંશત્ત્રિંશદ્ઘૃતં મધુ ।
ચિત્રમૂલં દશપલં સર્વં ચૂર્ણં વિલોડયેત્
પલાનિ ત્રિફલાયાસ્તુ વિંશપૂર્વં ચતુઃશતમ્ ।
ક્વાથ્યમ્ અષ્ટગુણૈસ્ તોયૈર્ ગ્રાહ્યમષ્ટાવશેષિતમ્
કષાયં ભાવયેત્તેન માસૈકં પૂર્વલોડિતમ્ ।
લોહપાત્રે ખરે ઘર્મે તત્પલાર્ધં સદા પિબેત્
ક્ષીરૈઃ શયનકાલે તુ વર્ષાન્ મૃત્યુજરાપહમ્ ।
બાલો નિબિડસંધિશ્ ચ જીવેચ્ ચન્દ્રાર્કતારકમ્
મહારસાયનં દિવ્યં કામિનીશતતોષકમ્ ।
અગ્નિવર્ણં ક્ષિપેત્ક્ષીરે કૃષ્ણાભ્રં વહ્નિતાપિતમ્
ભિન્નપત્ત્રં તતઃ કૃત્વા જલમધ્યે વિનિક્ષિપેત્ ।
ત્રિંશત્પલાનિ યત્નેન મરિચં પલપઞ્ચકમ્
ચૂર્ણિતં નિક્ષિપેત્તસ્મિંસ્ત્રિદિનાન્તે સમુદ્ધરેત્ ।
તત્સર્વં પેષયેચ્ છ્લક્ષ્ણં સિતવસ્ત્રેણ બન્ધયેત્
જલપૂર્ણે ઘટે ઘર્મે દોલાયન્ત્રેણ ધારયેત્ ।
શુષ્કે તોયે પુનસ્તોયં દદ્યાદ્ યાવજ્ જલે ગતમ્
તદભ્રકં તતો વસ્ત્રં સંત્યજેદ્ રક્ષયેજ્ જલમ્ ।
ત્રિંશદ્ભાગં તતઃ કુર્યાત્ તજ્ જલં સાભ્રકં સુધીઃ
તદ્ભાગૈકેન સંલોડ્ય પલૈકં શ્વેતતણ્ડુલાત્ ।
ત્રિંશત્પલે ગવાં ક્ષીરે તત્ પચેચ્ ચાથ શીતલમ્
મધ્વાજ્યૈર્દ્વિપલૈર્યુક્તં નિષ્કૈકૈશ્ ચ મરીચકૈઃ ।
સાધકો ભક્ષયેન્ નિત્યં માસાન્ મૃત્યુજરાપહમ્
કેશા દન્તા નખાસ્તસ્ય પતન્તિ હ્ય્ ઉદ્ભવન્તિ ચ ।
વજ્રકાયો ભવેત્સિદ્ધો વાયુવેગો મહાબલઃ
અમૃતાભ્રકયોગોઽયં શમ્ભુના ગદિતઃ પુરા ।
મૃતાભ્રં ગન્ધકં શુદ્ધં કણા સર્વં સમં ઘૃતૈઃ
કર્ષૈકં ભક્ષયેન્ નિત્યં વર્ષાન્ મૃત્યુજરાપહમ્ ।
કોરણ્ટકસ્ય પત્ત્રાણિ મૃતાભ્રં ગન્ધકં સમમ્
તત્સર્વં નીલિકાદ્રાવૈઃ સપ્તાહં ભાવ્યમાતપે ।
તત્કર્ષૈકં પિબેત્ ક્ષીરૈરબ્દાન્ મૃત્યુજરાપહમ્
મૃતાભ્રકસ્ય કર્ષૈકં ગવાં ક્ષીરં પલં તથા ।
સમૂલપત્ત્રાં સર્પાક્ષીં સાર્દ્રાં પિષ્ટ્વા ચ ગન્ધકમ્
એકીકૃત્ય પિબેત્સર્વં વર્ષૈકેન જરાં જયેત્ ।
વજ્રકાયઃ ખેચરશ્ચ જીવેદ્ બ્રહ્મદિનત્રયમ્
મૃતાભ્રં કાન્તલોહં ચ ત્રિફલા માગધી સમમ્ ।
પઞ્ચાઙ્ગં બદરીચૂર્ણમભ્રતુલ્યં નિયોજયેત્
સિતામધ્વાજ્યસંયુક્તં પલાર્ધં ભક્ષયેત્સદા ।
હન્તિ વર્ષાજ્ જરાં મૃત્યુમાયુઃ સ્યાદ્બ્રહ્મણો દિનમ્
અમૃતક્રીડે વિષ્ણુસંવરણિ સ્વાહા ।
અનેન મન્ત્રેણ સર્વે અભ્રકયોગા અભિમન્ત્ર્ય ભક્ષણીયાઃ ।
મૃતં કાન્તં તિલાઃ કૃષ્ણા બદરીફલચૂર્ણકમ્ ।
કાકતુણ્ડીબીજચૂર્ણં સર્વં તુલ્યં પ્રકલ્પયેત્
શાલ્મલીમલ્લિપત્ત્રાણાં દ્રવૈર્ ભાવ્યં દિનત્રયમ્ ।
ત્રિદિનં ભૃઙ્ગજૈર્દ્રાવૈર્ ભાવિતં શોષયેત્પુનઃ
તસ્મિન્ તુલ્યં ગુડં ક્ષિપ્ત્વા વટિકાઃ કર્ષમાત્રકાઃ ।
રુદન્ત્ય્ ઉત્થદ્રવૈઃ ક્ષીરૈર્ મધ્વાજ્યાભ્યાં પિબેત્ સદા
વર્ષૈકેન જરાં મૃત્યું હન્તિ સત્યં ન સંશયઃ ।
મૃતં કાન્તં કૃષ્ણતિલાંસ્ત્રિફલાં ચૂર્ણયેત્સમમ્
શાલ્મલીકેતકીદ્રાવૈર્લોડિતં કાન્તપાત્રકે ।
સ્થિતં રાત્રૌ પિબેત્પ્રાતઃ પલાર્ધં મૃત્યુનાશનમ્
વત્સરૈકાજ્ જરાં હન્તિ જીવેદ્ બ્રહ્મદિનત્રયમ્ ।
કાન્તભસ્મ કણાચૂર્ણં નિમ્બનિર્યાસમેવ ચ
ત્રિફલાતુલ્યતુલ્યાંશં મધ્વાજ્યાભ્યાં પલાર્ધકમ્ ।
લિહેન્માસાષ્ટકં નિત્યં જીવેદ્બ્રહ્મદિનં નરઃ
કુષ્ઠખણ્ડાનિ સંપાચ્ય કષાયે ત્રૈફલે સમે ।
શોષયિત્વા વિચૂર્ણ્યાથ તાનિ કાન્તં મૃતં સમમ્
મધ્વાજ્યાભ્યાં લિહેત્કર્ષં વર્ષાન્ મૃત્યુજરાપહમ્ ।
કોરણ્ટપત્ત્રચૂર્ણં તુ કાન્તભસ્મ તિલા ગુડમ્
તુલ્યં ભક્ષ્યં પલાર્ધં તદ્ વર્ષાન્ મૃત્યુજરાપહમ્ ।
કાન્તભસ્મ સમં ગન્ધં તૈલૈર્ જ્યોતિષ્મતીભવૈઃ
લિહેન્ નિત્યં ચતુર્નિષ્કં બ્રહ્માયુર્જાયતે નરઃ ।
બૃહસ્પતિસમો વાચા વત્સરાદ્ભવતિ ધ્રુવમ્
મૃતતીક્ષ્ણં ત્રયો ભાગાઃ શુદ્ધગન્ધાષ્ટભાગકમ્ ।
ઘર્મે ભાવ્યં ત્રિસપ્તાહં તત્સર્વં કન્યકાદ્રવૈઃ
ગોક્ષીરૈસ્ તત્ પિબેત્કર્ષં જીવેદ્બ્રહ્મદિનત્રયમ્ ।
વર્ષમાત્રાન્ ન સંદેહો દિવ્યતેજા મહાબલઃ
મૃતં કાન્તં શિલા શુદ્ધા તુલ્યં મધ્વાજ્યકૈર્લિહેત્ ।
નિષ્કં નિષ્કં તુ વર્ષૈકં જીવેદ્બ્રહ્મદિનત્રયમ્
ત્રિનિષ્કં મૃતતીક્ષ્ણં તુ મુણ્ડં વા કાન્તમેવ વા ।
પિબેદ્ધારોષ્ણપયસા વયઃસ્તમ્ભકરં નૃણામ્
વર્ષદ્વયપ્રયોગેણ જીવેદાચન્દ્રતારકમ્ ।
સમ્યક્કાન્તમયે પાત્રે ધાત્રીચૂર્ણં શિવામ્બુના
રાત્રૌ પલૈકં સંલિપ્ય પ્રાતરુત્થાય ભક્ષયેત્ ।
વલીપલિતનિર્મુક્તો વત્સરાન્મૃત્યુજિદ્ભવેત્
લેપયેત્કાન્તપાત્રાન્તઃ પલૈકં ત્રિફલામધુ ।
દિવારાત્રં સ્થિતં પેયં તન્નિત્યં તુ શિવામ્બુના ।
વર્ષાન્મૃત્યું જરાં હન્તિ જીવેદ્વર્ષશતત્રયમ્
ઓં હઃ અમૃતે અમૃતશક્તિ અમૃતગન્ધોપજીવિ નિષ્પન્નં ચન્દ્રામૃતમ્ આજ્ઞાપિતંકુરુ કુરુસ્વાહા હે હે હં હઃ ગં ઇતિ ગન્ધકલોહયોર્ભક્ષણમન્ત્રઃ ।
સર્વેષાં લોહયોગાનામનુ સ્યાત્ક્ષીરપાનકમ્ ।
આસ્વાદયેત્ સ્વાદુમુસ્તાનાં સ્વરસં દન્તપીડિતમ્
મૂલાનિ ભક્ષયેત્ તાસામ્ આસ્યવૈરસ્યશાન્તયે ।
બદ્ધે કોષ્ઠે તુ દીપ્તાગ્નૌ તપ્તં ક્ષીરં પિબેત્સદા
સ્નાનમર્દનતીક્ષ્ણોષ્ણં વિષ્ટમ્ભે સતિ વર્જયેત્ ।
તામ્બૂલં ભક્ષયેન્નિત્યં સકર્પૂરં મુહુર્મુહુઃ
સમ્યગ્જીર્ણે તુ દીપ્તાગ્નૌ પિબેત્પશ્ચાદ્બુભુક્ષિતઃ ।
શૃતં ક્ષીરં તતોઽન્નં ચ સેવ્યં લૌહરસાયને
બ્રહ્મવૃક્ષસ્ય પઞ્ચાઙ્ગં છાયાશુષ્કં સુચૂર્ણિતમ્ ।
મધ્વાજ્યાભ્યાં લિહેત્કર્ષં વર્ષૈકેન જરાં જયેત્
જીવેદ્વર્ષસહસ્રૈકં દિવ્યતેજા મહાબલઃ ।
બ્રહ્મવૃક્ષસ્ય પુષ્પાણિ છાયાશુષ્કાણિ કારયેત્
ત્રિંશત્પલં તુ તચ્ચૂર્ણં ચતુર્વિંશત્પલં ઘૃતમ્ ।
એકીકૃત્ય ક્ષિપેદ્ભાણ્ડે તં રુદ્ધ્વા ધાન્યરાશિગમ્
કૃત્વા માસાત્સમુદ્ધૃત્ય ભાગાન્ કુર્યાચ્ચતુર્દશ ।
ભાગૈકં ભક્ષયેન્નિત્યં ભુઞ્જીત કાન્તભાજને
એવં માસત્રયં કુર્યાદ્વજ્રકાયો ભવેન્નરઃ ।
તસ્ય મૂત્રપુરીષાભ્યાં તામ્રમાયાતિ કાઞ્ચનમ્
બ્રહ્મવૃક્ષસ્ય બીજાનિ ચૂર્ણિતાનિ ઘૃતૈઃ સહ ।
પૂર્વવદ્ધાન્યમધ્યે તુ ક્ષિપ્ત્વા માસાત્સમુદ્ધરેત્
પલૈકૈકં સદા ખાદેદ્વત્સરાન્મૃત્યુજિદ્ભવેત્ ।
વલીપલિતનિર્મુક્તો જીવેદ્બ્રહ્મદિનત્રયમ્
બ્રહ્મબીજોત્થિતં તૈલં ગવાં ક્ષીરૈઃ પલદ્વયમ્ ।
તુલ્યૈઃ પિબેદ્ભવેન્મૂર્છા સિઞ્ચેત્તસ્ય મુખે પયઃ
બોધે ક્ષીરૌદનં દદ્યાન્માસાજ્જ્ઞાની ભવેન્નરઃ ।
દ્વિતીયે શુક્રતુલ્યઃ સ્યાત્તૃતીયે વજ્રવદ્ભવેત્
દૂરશ્રાવી ચતુર્થે તુ પઞ્ચમે ખેગતિર્ભવેત્ ।
માસષટ્કે સ્વયં કર્તા શિવતુલ્યપરાક્રમઃ
મહાકલ્પાન્તપર્યન્તં જીવેદ્વર્ષૈકસેવનાત્ ।
બ્રહ્મવૃક્ષમતિસ્થૂલં છેદયેદૂર્ધ્વભાગતઃ
અધો રક્ષ્યં ત્રિહસ્તં સ્યાત્તસ્ય મૂર્ધ્નિ બિલં કૃતમ્ ।
પક્વધાત્રીફલૈઃ પૂર્યં તત્કાષ્ઠેન નિરુધ્ય ચ
કુશૈસ્તુ વેષ્ટયેત્સર્વં લેપ્યં મૃદ્ગોમયૈઃ પુનઃ ।
આવેષ્ટ્ય વસ્ત્રખણ્ડેન લિમ્પેન્મૃદ્ગોમયૈસ્તતઃ
શુષ્કે ગજપુટં દેયં પરિતોઽરણ્યકોત્પલૈઃ ।
સ્વાઙ્ગશીતલમુદ્ધૃત્ય સદ્રવાણિ ફલાનિ ચ
ક્ષિપેન્મધ્વાજ્યસંયુક્તે ભાણ્ડે તાન્યેવ ભક્ષયેત્ ।
યથેષ્ટં ભૂગૃહાન્તસ્થઃ ક્ષીરાહારી જરાં જયેત્
માસદ્વયેન વસુધાં છિદ્રાં પશ્યતિ નિશ્ચિતમ્ ।
જીવેદ્બ્રહ્મદિનં યાવત્સર્પવત્કઞ્ચુકં ત્યજેત્
શ્વેતપાલાશપઞ્ચાઙ્ગં ચૂર્ણિતં મધુના સહ ।
કર્ષૈકં ભક્ષયેન્નિત્યં માસાન્મૃત્યુજરાપહમ્
બ્રહ્માયુર્જાયતે સિદ્ધો વર્ષમાત્રાન્ન સંશયઃ ।
અજાઘૃતેન તદ્બીજમેકૈકં ભક્ષયેત્સદા
શરીરં ભસ્મના મર્દ્યં માસાન્મૃત્યુજરાં જયેત્ ।
જીવેદ્બ્રહ્મદિનં યાવદ્દિવ્યકાયો ભવેન્નરઃ
અન્યે યોગા યથા રક્તે બ્રહ્મવૃક્ષે ચ યે ગુણાઃ ।
તથૈવ શ્વેતપાલાશે ભવેયુઃ સાધકસ્ય વૈ
અમૃતં કુરુ કુરુ અમૃતમાલિન્યૈ નમઃ ।
અનેન મન્ત્રેણ સર્વયોગાઃ સપ્તાભિમન્ત્રિતા ભક્ષણીયાઃ ।
શુક્લપક્ષેઽથ પૂર્ણાયાં પુષ્યે વા શ્રવણે તથા ।
રેવત્યાં વાથ સમ્પૂજ્ય મુણ્ડીપઞ્ચાઙ્ગમુદ્ધરેત્
છાયાશુષ્કં તુ તચ્ચૂર્ણં કર્ષં ગોપયસા સહ ।
વર્ષૈકેન જરાં હન્તિ જીવેદ્વર્ષશતત્રયમ્
તસ્ય મૂત્રપુરીષાભ્યાં તામ્રં સૌવર્ણતાં વ્રજેત્ ।
તચ્ચૂર્ણં તુ ઘૃતૈર્લેહ્યં તદ્વત્સ્યાદ્બલમદ્ભુતમ્
ઓં નમોઽમૃતોદ્ભવાય અમૃતં કુરુ કુરુ સ્વાહા ઓં હ્રાં સઃ ।
ઇતિ ઔષધભક્ષણમન્ત્રઃ ।
છાયાશુષ્કં દેવદાલીપઞ્ચાઙ્ગં ચૂર્ણયેત્તતઃ ।
મધ્વાજ્યાભ્યાં લિહેત્કર્ષં વર્ષાન્મૃત્યુજરાં જયેત્
જીવેત્કલ્પસહસ્રં તુ રુદ્રતુલ્યો ભવેન્નરઃ ।
તચ્ચૂર્ણં કર્ષમાત્રં તુ નિત્યં પેયં શિવામ્બુના
પૂર્વવજ્જાયતે સિદ્ધિર્વત્સરાન્નાત્ર સંશયઃ ।
તચ્ચૂર્ણં વાકુચીવહ્નિસર્પાક્ષીભૃઙ્ગરાટ્સમમ્
ચૂર્ણિતં કર્ષમાત્રં તુ નિત્યં પેયં શિવામ્બુના ।
વર્ષાન્મૃત્યું જરાં હન્તિ છિદ્રાં પશ્યતિ મેદિનીમ્
પુનર્નવાદેવદાલ્યોર્નીરૈર્નિત્યં પિબેન્નરઃ ।
દેવદાલ્યાશ્ચ સર્પાક્ષ્યાઃ પલૈકં વા શિવામ્બુના
પિબેત્ સ્યાત્ પૂર્વવત્ સિદ્ધિર્વત્સરાન્નાત્ર સંશયઃ ।
દેવદાલીં ચ નિર્ગુણ્ડીં પિબેત્કર્ષં શિવામ્બુના ।
વર્ષૈકેન જરાં હન્તિ જીવેદાચન્દ્રતારકમ્
ઓં અમૃતગણ રુદ્રગણામ્ભઃ સ્વાહા ।
અયં ચ ગ્રહણમન્ત્રઃ ।
નમો ભગવતે રુદ્રાય હું ફટ્ સ્વાહા ।
અયં સાધકસ્ય શિખાબન્ધનમન્ત્રઃ ।
ઓં ચર ર ર ।
અયં ભક્ષણમન્ત્રઃ
પુષ્યે શ્વેતાર્કમૂલં તુ ગ્રાહ્યં છાયાવિશોષિતમ્ ।
ચૂર્ણકર્ષં ગવાં ક્ષીરૈઃ પલદ્વંદ્વૈર્યુતં પિબેત્
માસષટ્કાજ્ જરાં હન્તિ જીવેદ્બ્રહ્મદિનત્રયમ્ ।
દ્રવં શ્વેતાર્કપત્ત્રાણાં ભૃઙ્ગરાજદ્રવૈઃ સમમ્
એકીકૃત્યાતપે શુષ્કં ચૂર્ણં ક્ષીરૈશ્ચતુર્ગુણૈઃ ।
મૃદ્વગ્નિના પચેત્તાવદ્યાવત્પિણ્ડત્વમાગતમ્ ।
તત્કર્ષૈકં ઘૃતૈર્લેહ્યં વર્ષાત્સ્યાત્પૂર્વવત્ફલમ્
ઓં આં હં વાસરમાલિને સ્વાહા ।
અયં ભક્ષણમન્ત્રઃ ।
ગ્રાહ્યં સોમત્રયોદશ્યાં હસ્તિકર્ણસ્ય પત્ત્રકમ્ ।
છાયાશુષ્કં તુ તચ્ચૂર્ણં ગવાં ક્ષીરૈઃ પિબેત્પલમ્
વર્ષમાત્રાજ્જરાં હન્તિ જીવેદ્બ્રહ્મદિનં નરઃ ।
હસ્તિકર્ણસ્ય પઞ્ચાઙ્ગં છાયાશુષ્કં વિચૂર્ણિતમ્
કર્ષમાત્રં પિબેન્નિત્યં માસૈકમુદકૈઃ સહ ।
આરનાલૈસ્ તતસ્ તક્રૈર્ દધિક્ષીરાજ્યક્ષૌદ્રકૈઃ
પ્રત્યેકેન ક્રમાત્સેવ્યં માસૈકેન જરાપહમ્ ।
જીવેદ્બ્રહ્મદિનં સાર્ધં વજ્રકાયો મહાબલઃ
ઓં ગરવિષં દૃષ્ટૌ ગૃહ્ણામિ સ્વાહા ।
હસ્તિકર્ણગ્રહણમન્ત્રઃ ।
ઓં અમૃતકુટીજાતાનામ્ અમૃતં કુરુ કુરુ સ્વાહા ।
અનેન પૂજયેત્ ।
ઓં અમૃતોદ્ભવાય અમૃતં કુરુ કુરુ નિત્યં નમો નમઃ ।
ભક્ષણમન્ત્રઃ
રુદન્ત્યાશ્ચૈવ પઞ્ચાઙ્ગં છાયાશુષ્કં વિચૂર્ણયેત્ ।
તદર્ધં મુસલીચૂર્ણં મુસલ્યર્ધં ફલત્રયમ્
મૂલાનાં કતકોત્થાનાં તૈલં પાતાલયન્ત્રકે ।
ગ્રાહયેદ્ગર્ભયન્ત્રે વા તત્તૈલં ક્ષાલયેજ્જલૈઃ
નાલિકેરજલૈર્વાથ ક્ષાલ્યં પઞ્ચાંશવારકમ્ ।
એતત્તૈલેન સંયુક્તં પૂર્વચૂર્ણં લિહેત્ક્રમાત્
કર્ષાદિવર્ધનં કાર્યં પલાન્તં ચાથ વર્ધયેત્ ।
એવમબ્દાજ્જરાં હન્તિ આયુઃ સ્યાદ્બ્રહ્મણો દિનમ્
સિદ્ધયોગો હ્ય્ અયં ખ્યાતો વજ્રકાયકરો નૃણામ્ ।
પુષ્યાર્કે ગ્રાહયેત્ પ્રાતર્નિર્ગુણ્ડીમૂલજાં ત્વચમ્
છાયાશુષ્કાં વિચૂર્ણ્યાથ કર્ષમેકં પિબેત્સદા ।
અજામૂત્રપલૈકેન ષણ્માસાદમરો ભવેત્
વર્ષમાત્રપ્રયોગેણ શિવતુલ્યો ભવેન્નરઃ ।
તચ્ચૂર્ણં ક્ષીરમધ્વાજ્યૈર્ લોડિતં સ્નિગ્ધભાણ્ડકે
રુદ્ધ્વા ક્ષિપેદ્ધાન્યરાશૌ માસાદુદ્ધૃત્ય ભક્ષયેત્ ।
દ્વિપલં વર્ષપર્યન્તં જીવેચ્ચન્દ્રાર્કતારકમ્
તચ્ચૂર્ણાર્ધપલં ચાજ્યૈર્ લિહેત્સ્યાત્પૂર્વવત્ફલમ્ ।
તચ્ચૂર્ણં ત્રિફલા મુણ્ડી ભૃઙ્ગી નિમ્બો ગુડૂચિકા
વચા ચૈષાં સમં ચૂર્ણં મધ્વાજ્યાભ્યાં લિહેત્પલમ્ ।
વર્ષાન્મૃત્યું જરાં હન્તિ જીવેદ્બ્રહ્મદિનત્રયમ્
નિર્ગુણ્ડીપત્ત્રજં દ્રાવં ભાણ્ડે મૃદ્વગ્નિના પચેત્ ।
ગુડવત્પાકમાપન્નં પીતં વાન્તિવિરેકકૃત્
નિર્યાન્તિ કૃમયસ્તસ્ય મુખનાસાક્ષિકર્ણતઃ ।
રાજયક્ષ્માદિરોગાંશ્ચ સપ્તાહેન વિનાશયેત્ ।
માસત્રયાજ્જરાં હન્તિ જીવેદ્વર્ષશતત્રયમ્
ઓં નમો માય ગણપતયે ભૂપતયે કુબેરાય સ્વાહા ઇતિ ભક્ષણમન્ત્રઃ ।
ભલ્લાતકોઽભયા વીરા કાકતુણ્ડ્યાઃ ફલં વચા ।
લાઙ્ગલી નિમ્બપત્ત્રાણિ સહદેવી સમં સમમ્
એષાં પાતાલયન્ત્રેણ તૈલં ગ્રાહ્યં પ્રયત્નતઃ ।
તત્તૈલં નીલિકામૂલયુક્તમર્ધપલં પિબેત્
વત્સરાત્પલિતં હન્તિ આયુઃ સ્યાદ્બ્રહ્મણો દિનમ્ ।
તૈલાર્ધનિષ્કે તન્નસ્યે કૃતે સ્યાત્પૂર્વવત્ફલમ્
કૃષ્ણજીરકપ્રસ્થૈકં તત્તુલ્યં ભૃઙ્ગજદ્રવમ્ ।
યષ્ટી નીલોત્પલં ચૈવ પ્રતિ પ્રસ્થાર્ધમાહરેત્
પાદપ્રસ્થં તિલાત્તૈલં સર્વમેકત્ર પાચયેત્ ।
ગ્રાહ્યં તૈલાવશેષં તન્નસ્યં તેનૈવ કારયેત્
નસ્યં ચાઙ્કોલ્લતૈલેન કુર્યાન્મૃત્યુજરાપહમ્ ।
નિષ્કાર્ધનિષ્કં વર્ષૈકં જીવેદ્વર્ષશતત્રયમ્
કાકમાચીફલં પિષ્ટ્વા કર્ષૈકમુદકૈઃ પિબેત્ ।
વત્સરાત્પલિતં હન્તિ આયુઃ સ્યાદ્બ્રહ્મણો દિનમ્
ગુડૂચી મુસલી મુણ્ડી નિર્ગુણ્ડી ચ શતાવરી ।
વિજયા ચ સમં ચૂર્ણં સિતામધ્વાજ્યસંયુતમ્
ખાદેત્કર્ષદ્વયં નિત્યં વત્સરાત્પલિતં જયેત્ ।
ઉક્તં ગોરક્ષનાથેન જીવેદ્બ્રહ્મદિનત્રયમ્
કૃષ્ણાષ્ટમ્યાં કૃષ્ણસૂત્રૈર્વૃક્ષં શુનકશાલ્મલેઃ ।
આવેષ્ટ્યાઘોરમન્ત્રેણ રાત્રૌ કૃષ્ણાજકં બલિમ્
દત્ત્વાઘોરં જપેત્તત્ર યાવદષ્ટસહસ્રકમ્ ।
તસ્ય મૂલત્વચં ગ્રાહ્યં છાયાશુષ્કં વિચૂર્ણયેત્
મધ્વાજ્યાભ્યાં સદા ખાદેત્પલૈકં વત્સરાવધિ ।
વલીપલિતનિર્મુક્તો જીવેદ્બ્રહ્મદિનં નરઃ
તસ્ય પુષ્પાણિ સંગૃહ્ય ગવાં ક્ષીરૈઃ સદા પચેત્ ।
પુષ્પવર્જં પિબેત્ક્ષીરં માસાન્મૃત્યુજરાપહમ્
ફલૈકં તસ્ય વૃક્ષસ્ય ગવાં ક્ષીરેણ પાચયેત્ ।
ફલવર્જં પિબેત્ક્ષીરં ક્ષીરમેવં પિબેદ્બુધઃ
ચતુર્માસપ્રયોગેણ વજ્રકાયો ભવેન્નરઃ ।
જીવેત્કલ્પાન્તપર્યન્તં વાયુવેગો મહાબલઃ
તસ્ય મૂત્રપુરીષાભ્યાં તામ્રં ભવતિ કાઞ્ચનમ્ ।
કાકમાચી ભૃઙ્ગરાજઃ સર્પાક્ષી સહદેવિકા
સમૂલા દેવદાલી ચ નિમ્બવાકુચીબીજકમ્ ।
ફલાનિ કાકતુણ્ડ્યાશ્ચ મૂલં બ્રહ્માશ્વગન્ધયોઃ
નીલકોરણ્ટપત્ત્રાણિ ત્રિફલા ચ સમં સમમ્ ।
ચૂર્ણં તત્કન્યકાદ્રાવૈર્ભાવયેત્સપ્તવાસરમ્
છાયાયાં શોષિતં કુર્યાત્સિતામધ્વાજ્યસંયુતમ્ ।
ભક્ષેત્ કર્ષદ્વયં નિત્યં વર્ષમાત્રાજ્જરાં જયેત્ ।
જીવેચ્ચન્દ્રાર્કનક્ષત્રં મહાકાયો મહાબલઃ
ઓં ઠઃ ઠઃ ઠઃ સઃ સઃ સઃ અમૃતે અમૃતવર્ષિણિ અમૃતસંજીવનિ સર્વકામપ્રદે ભગવાન્ સોમરાજ આજ્ઞાપયતિ સ્વાહા ઇતિ ભક્ષણમન્ત્રઃ ।
ત્રિફલા વાકુચીબીજં પિપ્પલી ચાશ્વગન્ધિકા ।
સર્વં તુલ્યં કૃતં ચૂર્ણં મધ્વાજ્યાભ્યાં લિહેત્પલમ્ ।
વર્ષાન્મૃત્યું જરાં હન્તિ જીવેદ્બ્રહ્મદિનત્રયમ્
ઓં હ્રાં હ્રીં હ્રૂં સઃ સ્વાહા અનેન મન્ત્રેણ ભક્ષયેત્ ।
મૂલિકાકલ્પયોગેષુ ગુઞ્જૈકં મૃતપારદમ્ ।
પ્રતિયોગયુતં ખાદેત્ફલં શતગુણં ભવેત્ ।
રસેન્દ્રસ્ય પ્રભાવેણ શીઘ્રં સિદ્ધિમવાપ્નુયાત્
અસ્થિમુદ્રાધરો મન્ત્રી લક્ષમેકં શ્મશાનતઃ ।
જપેન્મહાભયં હન્તિ સિદ્ધિં દત્તે રસાયનમ્
તેન ભક્ષિતમાત્રેણ જીવેદાચન્દ્રતારકમ્ ।
અજેયો દેવદૈત્યાનાં પર્વતાનપિ ચાલયેત્
ઓં હ્રીં મહાભયેરુમ્ ।
પ્રાતઃ પુષ્યાર્કમુખ્યે વિવિધશુભદિને મન્ત્રપૂજાવિધાનૈર્ ગ્રાહ્યં દિવ્યૌષધીનાં ફલદલકુસુમં મૂલપત્ત્રં રસં વા ।
સર્વાઙ્ગં વાથ સિદ્ધ્યૈ સકલમભિનવં સેવયેદ્ બ્રહ્મચારી ક્ષીરાન્નં ચોદકાન્નં હિતમશનમિદં સર્વમન્યદ્ વિવર્જ્યમ્
મૂળ પાઠ: Rasaratnākara · Edition: Vaidya Jadavji Tricumji Acarya Benares : Caukhamba Sanskrit Office, 1939 · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0