રસપ્રકાશસુધાકર · અધ્યાય 12

આત્મગુપ્તાફલં શુષ્કં નિસ્તુષં ચાષ્ટપાલિકમ્
માષસ્યાષ્ટપલં તદ્વજ્ જલેન પરિપેષિતમ્ ॥

આર્દ્રં કૃત્વોભયં સમ્યક્ શિલાપટ્ટેન પેષયેત્
કુંકુમં કેસરં ચૈવ જાતીપત્રં શતાવરી ॥

ગોક્ષુરેક્ષુરબીજાનિ લવંગં મરિચં કણા
શૃઙ્ગાટકં કર્ષમિતં કુર્યાદેવં પૃથક્ પૃથક્ ॥

સૂક્ષ્મચૂર્ણં વિધાયાથ પૂર્વપિષ્ટે નિધાપયેત્
વટકાન્ કારયેત્ પશ્ચાત્ કર્ષમાત્રાન્ વિપાચયેત્ ॥

ઘૃતપ્રસ્થત્રયેણૈવ સુતલથ્ય નિમજ્જયેત્
માક્ષિકે ઘૃતમાને વૈ મુખં રુન્ધ્યાદ્દિનત્રયમ્ ॥

મધ્વાજ્યમિશ્રિતં ભુઞ્જ્યાદ્ એકૈકં વટકં પ્રગે
સપ્તકાનિ ચ પઞ્ચૈવમ્ આહારં મધુરં ભજેત્ ॥

દુગ્ધૌદનં તથા રાત્રૌ ક્ષારમમ્લં ચ વર્જયેત્
રેતઃક્ષયી તથા ક્લીબો ગચ્છેચ્ચ પ્રમદાશતમ્ ॥

અપુત્રઃ પુત્રમાપ્નોતિ ષણ્ઢોઽપિ પુરુષાયતે
દૃષ્ટપ્રત્યયયોગોઽયં સત્યમેતદુદીરિતમ્ ॥

શતાવરીં ક્ષીરવિદારિકાં ચ પ્રસ્થાર્ધમાનાં પૃથગેવ કુર્યાત્
રસં તથા શાલ્મલિમધ્યમૂલાત્ પ્રસ્થં સિતાર્ધાઢકમત્ર દેયમ્ ॥

સુપાચિતં વૈ મૃદુવહ્નિના તથા દર્વીપ્રલેપોઽપિ હિ જાયતે યથા ।
ત્વક્પત્રકૈલાઃ સહ કેસરેણ પલપ્રમાણા હિ તતો વિદધ્યાત્ ॥

લેહે સુશીતે મધુ બિલ્વમાત્રં પ્રાતઃ પ્રભક્ષેદિહ કર્ષમાત્રમ્ ॥

શૃઙ્ગાટકસ્યાપિ પલં વિધેયં વારાહિકન્દશ્ચ પલપ્રમાણઃ
ચૂર્ણીકૃતં ગાલિતમેવ વસ્ત્રાદ્ ભૃષ્ટં તથાજ્યેન સિતાસમેતમ્ ॥

લવંગકૃષ્ણાગરુકેશરાણાં પલં પ્રદદ્યાદ્દશભાગદુગ્ધમ્
લેહં સુજાતં ખલુ ભક્ષયેત્તત્ કર્ષપ્રમાણં નિતરાં પ્રભાતે
કામસ્ય બોધં કુરુતે હિ શીઘ્રં નારીં રમેદ્વૈ ચટકાયતેઽસૌ ॥

શતાવરીગોક્ષુરદર્ભમૂલં શૃઙ્ગાટકં નાગબલાત્મગુપ્તે
સંચૂર્ણ્ય સર્વં પૃથગેવ પાલિકં ક્ષીરેણ પાચ્યં દશભાગકેન ॥

સિતા પ્રદેયા દશપાલિકાત્ર પાકં વિદધ્યાદપિ ચાગ્નિયોગાત્
મધુપ્લુતં ભક્ષિતમર્ધયામાત્ કામપ્રદીપ્તિં કુરુતે સદૈવ ॥

વીર્યસ્ય વૃદ્ધિં જઠરાગ્નિવૃદ્ધિં કામાગ્નિવૃદ્ધિં સહસા કરોતિ ॥

માષાણામાત્મગુપ્તાયા બીજાનામાઢકં નવમ્
જીવકર્ષભકૌ જીવાં મેદાં વૃદ્ધિં શતાવરીમ્ ॥

મધુકં ચાશ્વગન્ધાં ચ સાધયેત્ પ્રસૃતોન્મિતામ્
રસે તસ્મિન્ઘૃતપ્રસ્થં ગવ્યં દશગુણં પયઃ ॥

વિદારીસ્વરસપ્રસ્થં પ્રસ્થમિક્ષુરસસ્ય ચ
દત્ત્વા મૃદ્વગ્નિના સાધ્યં સિદ્ધસર્પિર્નિધાપયેત્ ॥

શર્કરાયાસ્તુગાક્ષીર્યાઃ ક્ષૌદ્રસ્ય ચ પૃથક્ પૃથક્
ભાગાંશ્ચતુષ્પલાંસ્તત્ર પિપ્પલ્યાશ્ચાવપેત્પલમ્ ॥

પલં પૂર્વમિતો લીઢ્વા તતોઽન્નમ્ ઉપયોજયેત્
યદીચ્છેદક્ષયં શુક્રં શેફસશ્ચોત્તમં બલમ્ ॥