રસાધ્યય · શ્લોક 96-115

આસાં નિયામિકાનાં તુ યથાલાભં પ્રકલ્પયેત્
પક્ષછિન્નો ભવેન્ નૂનમ્ ઓષધ્યા પુણ્યપાકતઃ ॥

નિયામિકાં તતો વચ્મિ સૂતસ્ય મારકર્મણિ
સર્પાક્ષી ક્ષીરિણી વધ્યા મત્સ્યાક્ષી શઙ્ખપુષ્પિકા ॥

કાકજઙ્ઘા શિખિશિખા બ્રહ્મદણ્ડ્ય્ આખુપર્ણિકા
વર્ષાભૂઃ કઞ્ચુકી મૂર્વા માચીકોત્પલચિઞ્ચિકમ્ ॥

શતાવરી ચ દ્વિલતા વજ્રકન્દાદિકર્ણિકા
મણ્ડૂકપર્ણી પાઠાલી ચિત્રકો ગ્રીષ્મસંદરઃ ॥

કાકમાચી મહારાષ્ટ્રી હરિદ્રા તિલપર્ણિકા
શ્વેતાર્કૌ શિગ્રુધત્તૂર મૃગદૂર્વા હરીતકી ॥

ગુડૂચી મુસલી પુઙ્ખા ભૃઙ્ગરાડ્ રક્તચિત્રકમ્
નારઙ્ગં સૂરણં મુણ્ડી મલં કાપોતકોકિલમ્ ॥

સૈન્ધવં શ્વેતવર્ષાભૂ ખાપરં હિઙ્ગુમાક્ષિકમ્
વિષ્ણુક્રાન્તા સોમવલ્લી બ્રહ્મઘ્ની યક્ષલોચના ॥

વ્યાઘ્રપાદી હંસપાદી વૃશ્ચિકાલી કુતુમ્બકમ્
સ્વયીભુક્ કુસમં કુમ્ભી હસ્તિશુણ્ડીન્દ્રવારુણી ॥

બીજીન્ય્ અરૂષ્કરસ્યાપિ સર્વ એતે નિયામિકાઃ
એતાઃ સમસ્તા વ્યસ્તા વા દેયા સપ્તદશાધિકાઃ ॥

મારણે મૂર્છને બન્ધે રસસ્યૈતા નિયોજયેત્
અપ્રસૂતગવાં મૂત્રૈઃ પિષ્ટા મૂર્વાં નિયામકાઃ ॥

તદ્દ્રાવૈર્ મર્દયેત્ સૂતં યથા પૂર્વોદિતં ક્રમાત્
ઇત્યેવં જારણાયુક્તં મારણં પરિકીર્તિતમ્ ॥

બીજપૂરસ્ય સદ્વૃન્તં પ્રોત્સાર્ય કુરુ રન્ધ્રકમ્
નિરોધકં સલવણં ક્ષિપ્ત્વૈકં તેન છાદયેત્ ॥

કાઞ્જિકેન ભૃતા સ્થાલી નિમ્બુકાનાં રસાચિતા
દોલાયન્ત્રેણ તન્મધ્યે બ્રુડન્તં બીજપૂરકમ્ ॥

બદ્ધ્વા પિધાય સપ્તાહં હઠાગ્નિં જ્વાલયેદ્ અધઃ
પ્રત્યહં માતુલિઙ્ગૈશ્ ચ નવ્યૈર્ ભવ્યભવન્ મુખમ્ ॥

ગ્રસતે ચાભ્રક્વાદીનિ સૂતેનાસ્યં પ્રસારિતમ્
વ્યાત્તવક્ત્રો ગ્રસત્યેવ ક્ષિપ્તં સર્વં ચ જીર્યતિ ॥

કર્કોટીફણિનેત્રાભ્યાં વિઞ્ચિકામ્બુજમાર્કવૈઃ
નિયમ્યો ઽસૌ તતઃ સમ્યક્ ચપલત્વં નિવર્તયેત્ ॥

મર્દનમૂર્છનપાતૈઃ કદર્થિતો ભવતિ મન્દવીર્યસ્તુ ।
સૃષ્ટ્યામ્બુજૈર્ નિરોધાત્ તલદ્વયપ્રાયો ન ખણ્ડઃ સ્યાત્ ॥

ઇત્થંકદર્થિતતનુર્ગલિતાત્મવીર્યઃ સૃષ્ટ્યાં ચિતશ્ છગણકૈઃ પુટિતો વલી સ્યાત્
ભૂટઙ્કણોષણસ્વયાસુરિશિગ્રુપિષ્ટૈઃ સ્વિન્નસ્ત્ર્યહે તુષજલેઽથભવેત્સુદીપ્તઃ ॥

ત્રિફલા ચિત્રમૂલં ચ સૌરાષ્ટ્રી નવસાદરમ્
શિગ્રુરસેન સંભાવ્ય મર્દયેચ્ ચ દિનત્રયમ્ ॥

તેનૈવ મધ્યગં કૃત્વા નિયમ્યોઽસૌ પુનઃ પુનઃ
ત્રયોદશે ઽહ્ણિ સમ્પ્રાપ્તે જાયતે દીપનં શુભમ્ ॥