રસાધ્યય · શ્લોક 176xx75x-195xx94x

સ્ફાટિકાન્તાનિ રત્નાનિ જીર્યન્તે ચાતિવેગતઃ
તતઃ કોટિગુણે જીર્ણે શઙ્ખવેધી ભવેદ્રસઃ ॥

તત્ક્ષણાદ્ અમરત્વં ચ ખેચરત્વં દદાતિ ચ
અજીર્ણં તુમ્બાબીજં તુ સૂતકં યસ્તુ વાતયેત્
બ્રહ્મહા સ દુરાચારો મમ દ્રોહી મહેશ્વરિ ॥

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન જારિતં મારયેદ્રસમ્
સંસ્થાપ્ય ગોમયં ભૂમૌ પશ્ચાત્ મૂષાં તદોપરિ ॥

તન્મધ્યે કટુતુમ્બ્યોત્થં તૈલં દત્ત્વા રસં ક્ષિપેત્
કાકમાચીરસો દેયસ્ તૈલતુલ્યસ્તતઃ પુનઃ ॥

ગન્ધકં વ્રીહિમાત્રં ચ ક્ષિપ્ત્વા તં ચ નિરોધયેત્
તત્પૃષ્ઠે શ્રાવકં દત્ત્વા પૂર્ણતાવદ્ભિષક્ પરમ્ ॥

સ્વાઙ્ગશીતં ચ તં જ્ઞાત્વા જીર્ણં તૈલં ચ ગન્ધકમ્
કાકમાચીદ્રવં ચાગ્નિં દત્ત્વા દત્ત્વા તુ જારયેત્ ॥

મૂષાયાં ગોમયં સાર્દ્રં દત્ત્વા ચાધોઽથ પાવકમ્
ષડ્ગુણં ગન્ધકં જાર્યં સૂતસ્યૈવં મુષં ભવેત્ ॥

તત્સૂતં મર્દયેત્ ખલ્વે જમ્બીરોત્થદ્રવૈર્દિનમ્
ચતુઃષષ્ટ્યંશકં પૂર્વં દ્વાત્રિંશાંશં તતઃ પુનઃ ॥

ષોડશાંશં શુદ્ધહેમ પત્ત્રં સૂતેષુ જારયેત્
સાગ્રે સાગ્રે તુ તન્મર્દ્યં જમ્બીરાણાં દ્રવૈર્દૃઢમ્ ॥

મૂલિકા લવણં ગન્ધમ્ અભાવે પિત્તતૈલયોઃ
પિષ્યો જમ્બીરનીરેણ હેમપત્ત્રં પ્રલેપયેત્
ઇત્યેવં જારણા કાર્યા તતઃ સૂતં વિમારયેત્ ॥

અથ વા નિર્મુષં ચેમં વિડયોગેન જારયેત્
વિડમ્ અત્ર પ્રવક્ષ્યામિ સાધયેદ્ભિષગુત્તમઃ ॥

શઙ્ખચૂર્ણં રવિક્ષીરૈર્ આતપે ભાવયેદ્દિનમ્
તદ્વજ્જમ્બીરજૈર્ દ્રવૈર્ દિનૈકં ધૂમસારકમ્ ॥

સૌવર્ચલમજામૂત્રૈઃ ક્વાથં યામચતુષ્ટયમ્
કણ્ટકારીરસં ક્વાથં દિનૈકં નરમૂત્રકે ॥

સાજીક્ષારં ચ કાસીસં તિન્તિણીકં શિલાજતુ
જમ્બીરોત્થદ્રવૈર્ ભાવ્યં પૃથક્ યામચતુષ્ટયમ્ ॥

જેપાલબીજં ત્વગ્ઘીનં મૂલકાનાં દ્રવૈર્ દિનમ્
સૈન્ધવં ટઙ્કણં ગુઞ્જા શિગ્રુમૂલદ્રવૈર્દિનમ્ ॥

એતત્સર્વં સમાંશં તુ મર્દ્યં જમ્બીરજૈર્દ્રવૈઃ
તદ્ગોલં રક્ષયેદ્યત્નાત્ વિડો ઽયં વડબાનલઃ ॥

અનેન મર્દયેત્સૂતં ગ્રસતે તપ્તખલ્વકે
સ્વર્ણાભ્રસર્વલોહાનિ સત્ત્વાનિ ગ્રસતે ક્ષણાત્ ॥

આદ્યો ગર્ભપરઃ પિણ્ડઃ પરિણામસ્તૃતીયકઃ
સૂતાતઃ સર્વજાર્યાણાં જારણસ્ત્રિવિધો વિધિઃ ॥

જાર્યે તુ જારિતે સૂતે વસ્ત્રેણ ગાલિતે સતિ
વસ્ત્રે તિષ્ઠતિ ચેત્ સર્વમ્ આદ્યો વૈ ગર્ભસંજ્ઞકઃ ॥

પુનર્જારિતજાર્યે તુ વસ્ત્રાન્ નિઃશેષનિર્ગતે
ખ્યાતોઽલ્પાદધિકે સૂતે સોપરિપિણ્ડસંજ્ઞકઃ ॥