રસાધ્યય · શ્લોક 1-19cd

સિદ્ધિઃ શ્રીનામતો યેષાં ભવેત્સર્વેપ્સિતં શ્રિયામ્
નત્વા તાનર્હતઃ કુર્વે કઙ્કાલાધ્યાયવાર્ત્તિકમ્ ॥

ગુરુભ્યઃ કિંચિદાકર્ણ્ય તજ્જ્ઞૈઃ સંસૃજ્ય કિંચન
કિંચિદપ્યનુભૂયાસૌ ગ્રન્થો વિવ્રીયતે મયા ॥

પ્રોક્તોઽપિ ગુરુણા સાક્ષાદ્ ધાતુવાદો ન સિધ્યતિ
યાવન્ ન દૃશ્યતે દ્વિસ્ત્રિર્ ગુરુપાર્શ્વે ક્રિયાવિધિઃ ॥

યસ્માત્તસ્માદપિ શ્રુત્વા યત્ર કુત્રાપિ વીક્ષ્ય ચ
દ્રવ્યવ્યયં પ્રકુર્વન્તો મુધા તામ્યન્તિ બાલિશાઃ ॥

પ્રસન્નીભૂય ચેત્સર્વં દર્શયેત્કર્મ સદ્ગુરુઃ
લીલયાપિ તદા સર્વે યોગાઃ સિધ્યન્ત્યસંશયમ્ ॥

તતોઽત્ર વ્યક્તમ્ ઉક્તેઽપિ ગ્રન્થાર્થે મુખ્યનિશ્ચયાત્
ગુરૂનુપેક્ષ્ય નો કાર્યો ધાતુવાદે પરિશ્રમઃ ॥

વક્તિ યો ન સ જાનાતિ યો જાનાતિ ન વક્તિ સઃ
તતો યત્રાપિ તત્રાપિ પ્રસાર્યં ન મુખં બુધૈઃ ॥

રસગુટ્યઞ્જનાભિજ્ઞઃ શ્રીકઙ્કાલયયોગ્યભૂત્
તેન સ્વશિષ્યશિક્ષાર્થં રસતત્ત્વં નિવેદિતમ્ ॥

શ્રીકઙ્કાલયશિષ્યોઽપિ સ્વાન્યોપકૃતયે કૃતી
એકવિંશત્યધીકારં રસાધ્યાયં નિબદ્ધવાન્ ॥

શ્રીભૈરવં પ્રણમ્યાદૌ સર્વજ્ઞં ત્રિજગત્પ્રભુમ્
શ્રીભારતીં ચ વિઘ્નેશં વન્દે પ્રત્યૂહશાન્તયે ॥

બ્રહ્મચર્યં તપઃ કાર્યં હવિષ્યાન્નસ્ય ભોજનમ્
ક્રિયાભ્રષ્ટે ન સિધ્યન્તિ તપોનષ્ટે ફલન્તિ ન ॥

અથાધ્યાયં સમાયાતં શ્રીકઙ્કાલયયોગિનઃ
વદામિ વ્યઞ્જિતો યત્ર યુક્તિભિઃ શૃઙ્ખલારસઃ ॥

સૂતદોષાંસ્ તતઃ શુદ્ધિં સંસ્કારાત્ પ્રાક્ વદામ્યહમ્
રસાનાં ફલમુત્પત્તિં દેહલોહરસાયનમ્ ॥

* તતો દેહસાધકમ્ ।
* લોહસાધકં ચ રસાયનં વદામીતિ શ્રીકઙ્કાલયશિષ્યવચઃ ॥

મૃન્મયઃ કઞ્ચુકશ્ચૈકો દ્વિકઃ પાષાણકઞ્ચુકઃ
તૃતીયો જલજાતશ્ચ દ્વૌ દ્વૌ ચ નાગવઙ્ગજૌ ॥

કપાલિ કાલિકા વઙ્ગે નાગે શ્યામકપાલિકે
યાદૃશા ચ તરા દુગ્ધે તદ્રૂપે દ્વે કપાલિકે ॥

પઞ્ચવર્ણા ભવેત્ શ્યામા કાલિકા કૃષ્ણવર્ણિકા
સદા સૂતસ્ય જાયન્તે સહજાઃ સપ્ત કઞ્ચુકાઃ ॥

મલદોષો ભવેદેકો દ્વિતીયો વહ્નિસમ્ભવઃ
વિષદોષસ્તૃતીયસ્તુ ચતુર્થો દર્પસંજ્ઞકઃ ॥

ઉન્મત્તઃ પઞ્ચમો દોષો દોષાઃ પઞ્ચ સદા રસે

મૃણ્મયાત્ કઞ્ચુકાત્ કુષ્ઠં જાયતે ચ શરીરિણામ્ ॥