રામાયણ · અધ્યાય 7.097

વિસૃજ્ય લક્ષ્મણં રામો દુઃખશોકસમન્વિતઃ
પુરોધસં મન્ત્રિણશ્ ચ નૈગમાંશ્ ચેદમ્ અબ્રવીત્

અદ્ય રાજ્યે ઽભિષેક્ષ્યામિ ભરતં ધર્મવત્સલમ્
અયોધ્યાયાં પતિં વીરં તતો યાસ્યામ્ય્ અહં વનમ્

પ્રવેશયત સંભારાન્ મા ભૂત્ કાલાત્યયો યથા
અદ્યૈવાહં ગમિષ્યામિ લક્ષ્મણેન ગતાં ગતિમ્

તચ્ છ્રુત્વા રાઘવેણોક્તં સર્વાઃ પ્રકૃતયો ભૃશમ્
મૂર્ધભિઃ પ્રણતા ભૂમૌ ગતસત્ત્વા ઇવાભવન્

ભરતશ્ ચ વિસંજ્ઞો ઽભૂચ્ છ્રુત્વા રામસ્ય ભાષિતમ્
રાજ્યં વિગર્હયામ્ આસ રાઘવં ચેદમ્ અબ્રવીત્

સત્યેન હિ શપે રાજન્ સ્વર્ગલોકે ન ચૈવ હિ
ન કામયે યથા રાજ્યં ત્વાં વિના રઘુનન્દન

ઇમૌ કુશીલવૌ રાજન્ન્ અભિષિઞ્ચ નરાધિપ
કોસલેષુ કુશં વીરમ્ ઉત્તરેષુ તથા લવમ્

શત્રુઘ્નસ્ય તુ ગચ્છન્તુ દૂતાસ્ ત્વરિતવિક્રમાઃ
ઇદં ગમનમ્ અસ્માકં સ્વર્ગાયાખ્યાન્તુ માચિરમ્

તચ્ છ્રુત્વા ભરતેનોક્તં દૃષ્ટ્વા ચાપિ હ્ય્ અધો મુખાન્
પૌરાન્ દુઃખેન સંતપ્તાન્ વસિષ્ઠો વાક્યમ્ અબ્રવીત્

વત્સ રામ ઇમાઃ પશ્ય ધરણીં પ્રકૃતીર્ ગતાઃ
જ્ઞાત્વૈષામ્ ઈપ્સિતં કાર્યં મા ચૈષાં વિપ્રિયં કૃથાઃ

વસિષ્ઠસ્ય તુ વાક્યેન ઉત્થાપ્ય પ્રકૃતીજનમ્
કિં કરોમીતિ કાકુત્સ્થઃ સર્વાન્ વચનમ્ અબ્રવીત્

તતઃ સર્વાઃ પ્રકૃતયો રામં વચનમ્ અબ્રુવન્
ગચ્છન્તમ્ અનુગચ્છામો યતો રામ ગમિષ્યસિ

એષા નઃ પરમા પ્રીતિર્ એષ ધર્મઃ પરો મતઃ
હૃદ્ગતા નઃ સદા તુષ્ટિસ્ તવાનુગમને દૃઢા

પૌરેષુ યદિ તે પ્રીતિર્ યદિ સ્નેહો હ્ય્ અનુત્તમઃ
સપુત્રદારાઃ કાકુત્સ્થ સમં ગચ્છામ સત્પથમ્

તપોવનં વા દુર્ગં વા નદીમ્ અમ્ભોનિધિં તથા
વયં તે યદિ ન ત્યાજ્યાઃ સર્વાન્ નો નય ઈશ્વર

સ તેષાં નિશ્ચયં જ્ઞાત્વા કૃતાન્તં ચ નિરીક્ષ્યચ
પૌરાણાં દૃઢભક્તિં ચ બાઢમ્ ઇત્ય્ એવ સો ઽબ્રવીત્

એવં વિનિશ્ચયં કૃત્વા તસ્મિન્ન્ અહનિ રાઘવઃ
કોસલેષુ કુશં વીરમ્ ઉત્તરેષુ તથા લવમ્

અભિષિઞ્ચન્ મહાત્માનાવ્ ઉભાવ્ એવ કુશીલવૌ
રથાનાં તુ સહસ્રાણિ ત્રીણિ નાગાયુતાનિ ચ

દશ ચાશ્વસહસ્રાણિ એકૈકસ્ય ધનં દદૌ
બહુરત્નૌ બહુધનૌ હૃષ્ટપુષ્ટજનાવૃતૌ

અભિષિચ્ય તુ તૌ વીરૌ પ્રસ્થાપ્ય સ્વપુરે તથા
દૂતાન્ સંપ્રેષયામ્ આસ શત્રુઘ્નાય મહાત્મને