રામાયણ · અધ્યાય 7.096

અવાઙ્મુખમ્ અથો દીનં દૃષ્ટ્વા સોમમ્ ઇવાપ્લુતમ્
રાઘવં લક્ષ્મણો વાક્યં હૃષ્ટો મધુરમ્ અબ્રવીત્

ન સંતાપં મહાબાહો મદર્થં કર્તુમ્ અર્હસિ
પૂર્વનિર્માણબદ્ધા હિ કાલસ્ય ગતિર્ ઈદૃશી

જહિ માં સૌમ્ય વિસ્રબ્દઃ પ્રતિજ્ઞાં પરિપાલય
હીનપ્રતિજ્ઞાઃ કાકુત્સ્થ પ્રયાન્તિ નરકં નરાઃ

યદિ પ્રીતિર્ મહારાજ યદ્ય્ અનુગ્રાહ્યતા મયિ
જહિ માં નિર્વિશઙ્કસ્ ત્વં ધર્મં વર્ધય રાઘવ

લક્ષ્મણેન તથોક્તસ્ તુ રામઃ પ્રચલિતેન્દ્રિયઃ
મન્ત્રિણઃ સમુપાનીય તથૈવ ચ પુરોધસં

અબ્રવીચ્ ચ યથાવૃત્તં તેષાં મધ્યે નરાધિપઃ
દુર્વાસોઽભિગમં ચૈવ પ્રતિજ્ઞાં તાપસસ્ય ચ

તચ્ છ્રુત્વા મન્ત્રિણઃ સર્વે સોપાધ્યાયાઃ સમાસત
વસિષ્ઠસ્ તુ મહાતેજા વાક્યમ્ એતદ્ ઉવાચ હ

દૃષ્ટમ્ એતન્ મહાબાહો ક્ષયં તે લોમહર્ષણમ્
લક્ષ્મણેન વિયોગશ્ ચ તવ રામ મહાયશઃ

ત્યજૈનં બલવાન્ કાલો મા પ્રતિજ્ઞાં વૃથા કૃથાઃ
વિનષ્ટાયાં પ્રતિજ્ઞાયાં ધર્મો હિ વિલયં વ્રજેત્

તતો ધર્મે વિનષ્ટે તુ ત્રૈલોક્યે સચરાચરમ્
સદેવર્ષિગણં સર્વં વિનશ્યેત ન સંશયઃ

સ ત્વં પુરુષશાર્દૂલ ત્રૈલોક્યસ્યાભિપાલનમ્
લક્ષ્મણસ્ય વધેનાદ્ય જગત્ સ્વસ્થં કુરુષ્વ હ

તેષાં તત્ સમવેતાનાં વાક્યં ધર્માર્થસંહિતમ્
શ્રુત્વા પરિષદો મધ્યે રામો લક્ષ્મણમ્ અબ્રવીત્

વિસર્જયે ત્વાં સૌમિત્રે મા ભૂદ્ ધર્મવિપર્યયઃ
ત્યાગો વધો વા વિહિતઃ સાધૂનામ્ ઉભયં સમમ્

રામેણ ભાષિતે વાક્યે બાષ્પવ્યાકુલિતેક્ષણઃ
લક્ષ્મણસ્ ત્વરિતઃ પ્રાયાત્ સ્વગૃહં ન વિવેશ હ

સ ગત્વા સરયૂતીરમ્ ઉપસ્પૃશ્ય કૃતાઞ્જલિઃ
નિગૃહ્ય સર્વસ્રોતાંસિ નિઃશ્વાસં ન મુમોચ હ

અનુચ્છ્વસન્તં યુક્તં તં સશક્રાઃ સાપ્સરોગણાઃ
દેવાઃ સર્ષિગણાઃ સર્વે પુષ્પૈર્ અવકિરંસ્ તદા

અદૃશ્યં સર્વમ્ અનુજૈઃ સશરીરં મહાબલમ્
પ્રગૃહ્ય લક્ષ્મણં શક્રો દિવં સંપ્રવિવેશ હ

તતો વિષ્ણોશ્ ચતુર્ભાગમ્ આગતં સુરસત્તમાઃ
હૃષ્ટાઃ પ્રમુદિતાઃ સર્વે ઽપૂજયન્ ઋષિભિઃ સહ