રામાયણ · અધ્યાય 7.085

તૌ રજન્યાં પ્રભાતાયાં સ્નાતૌ હુતહુતાશનૌ
યથોક્તમ્ ઋષિણા પૂર્વં તત્ર તત્રાભ્યગાયતામ્

તાં સ શુશ્રાવ કાકુત્સ્થઃ પૂર્વચર્યાં તતસ્ તતઃ
અપૂર્વાં પાઠ્ય જાતિં ચ ગેયેન સમલંકૃતામ્

પ્રમાણૈર્ બહુભિર્ બદ્ધાં તન્ત્રીલયસમન્વિતામ્
બાલાભ્યાં રાઘવઃ શ્રુત્વા કૌતૂહલપરો ઽભવત્

અથ કર્માન્તરે રાજા સમાનીય મહામુનીન્
પાર્થિવાંશ્ ચ નરવ્યાઘ્રઃ પણ્ડિતાન્ નૈગમાંસ્ તથા

પૌરાણિકાઞ્ શબ્દવિતો યે ચ વૃદ્ધા દ્વિજાતયઃ
એતાન્ સર્વાન્ સમાનીય ગાતારૌ સમવેશયત્

હૃષ્ટા ઋષિગણાસ્ તત્ર પાર્થિવાશ્ ચ મહૌજસઃ
પિબન્ત ઇવ ચક્ષુર્ભ્યાં રાજાનં ગાયકૌ ચ તૌ

પરસ્પરમ્ અથોચુસ્ તે સર્વ એવ સમં તતઃ
ઉભૌ રામસ્ય સદૃશૌ બિમ્બાદ્ બિમ્બમ્ ઇવોદ્ધૃતૌ

જટિલૌ યદિ ન સ્યાતાં ન વલ્કલધરૌ યદિ
વિશેષં નાધિગચ્છામો ગાયતો રાઘવસ્ય ચ

તેષાં સંવદતામ્ એવં શ્રોતૄણાં હર્ષવર્ધનમ્
ગેયં પ્રચક્રતુસ્ તત્ર તાવ્ ઉભૌ મુનિદારકૌ

તતઃ પ્રવૃત્તં મધુરં ગાન્ધર્વમ્ અતિમાનુષમ્
ન ચ તૃપ્તિં યયુઃ સર્વે શ્રોતારો ગેય સંપદા

પ્રવૃત્તમ્ આદિતઃ પૂર્વં સર્ગાન્ નારદદર્શનાત્
તતઃ પ્રભૃતિ સર્ગાંશ્ ચ યાવદ્વિંશત્ય્ અગાયતામ્

તતો ઽપરાહ્ણસમયે રાઘવઃ સમભાષત
શ્રુત્વા વિંશતિસર્ગાંસ્ તાન્ ભરતં ભ્રાતૃવત્સલઃ

અષ્ટાદશ સહસ્રાણિ સુવર્ણસ્ય મહાત્મનોઃ
દદસ્વ શીઘ્રં કાકુત્સ્થ બાલયોર્ મા વૃથા શ્રમઃ

દીયમાનં સુવર્ણં તન્ નાગૃહ્ણીતાં કુશીલવૌ
ઊચતુશ્ ચ મહાત્માનૌ કિમ્ અનેનેતિ વિસ્મિતૌ

વન્યેન ફલમૂલેન નિરતુ સ્વો વનૌકસૌ
સુવર્ણેન હિરણ્યેન કિં કરિષ્યાવહે વને

તથા તયોઃ પ્રબ્રુવતોઃ કૌતૂહલસમન્વિતાઃ
શ્રોતારશ્ ચૈવ રામશ્ ચ સર્વ એવ સુવિસ્મિતાઃ

તસ્ય ચૈવાગમં રામઃ કાવ્યસ્ય શ્રોતુમ્ ઉત્સુકઃ
પપ્રચ્છ તૌ મહાતેજાસ્ તાવ્ ઉભૌ મુનિદારકૌ

કિંપ્રમાણમ્ ઇદં કાવ્યં કા પ્રતિષ્ઠા મહાત્મનઃ
કર્તા કાવ્યસ્ય મહતઃ કો વાસૌ મુનિપુંગવઃ

પૃચ્છન્તં રાઘવં વાક્યમ્ ઊચતુર્ મુનિદારકૌ
વાલ્મીકિર્ ભગવાન્ કર્તા સંપ્રાપ્તો યજ્ઞસંનિધિમ્
યેનેદં ચરિતં તુભ્યમ્ અશેષં સંપ્રદર્શિતમ્

આદિપ્રભૃતિ રાજેન્દ્ર પઞ્ચસર્ગ શતાનિ ચ
પ્રતિષ્ઠા જીવિતં યાવત્ તાવદ્ રાજઞ્ શુભાશુભમ્

યદિ બુદ્ધિઃ કૃતા રાજઞ્ શ્રવણાય મહારથ
કર્માન્તરે ક્ષણી હૂતસ્ તચ્ છૃણુષ્વ સહાનુજઃ

બાઢમ્ ઇત્ય્ અબ્રવીદ્ રામસ્ તૌ ચાનુજ્ઞાપ્ય રાઘવમ્
પ્રહૃષ્ટૌ જગ્મતુર્ વાસં યત્રાસૌ મુનિપુંગવઃ

રામો ઽપિ મુનિભિઃ સાર્ધં પાર્થિવૈશ્ ચ મહાત્મભિઃ
શ્રુત્વા તદ્ ગીતમાધુર્યં કર્મશાલામ્ ઉપાગમત્