રામાયણ · અધ્યાય 7.084

વર્તમાને તથાભૂતે યજ્ઞે પરમકે ઽદ્ભુતે
સશિષ્ય આજગામાશુ વાલ્મીકિર્ મુનિપુંગવઃ

સ દૃષ્ટ્વા દિવ્યસંકાશં યજ્ઞમ્ અદ્ભુતદર્શનમ્
એકાન્તે ઋષિવાટાનાં ચકાર ઉટજાઞ્ શુભાન્

સ શિષ્યાવ્ અબ્રવીદ્ ધૃષ્ટો યુવાં ગત્વા સમાહિતૌ
કૃત્સ્નં રામાયણં કાવ્યં ગાયતાં પરયા મુદા

ઋષિવાટેષુ પુણ્યેષુ બ્રાહ્મણાવસથેષુ ચ
રથ્યાસુ રાજમાર્ગેષુ પાર્થિવાનાં ગૃહેષુ ચ

રામસ્ય ભવનદ્વારિ યત્ર કર્મ ચ વર્તતે
ઋત્વિજામ્ અગ્રતશ્ ચૈવ તત્ર ગેયં વિશેષતઃ

ઇમાનિ ચ ફલાન્ય્ અત્ર સ્વાદૂનિ વિવિધાનિ ચ
જાતાનિ પર્વતાગ્રેષુ આસ્વાદ્યાસ્વાદ્ય ગીયતામ્

ન યાસ્યથઃ શ્રમં વત્સૌ ભક્ષયિત્વા ફલાનિ વૈ
મૂલાનિ ચ સુમૃષ્ટાનિ નગરાત્ પરિહાસ્યથ

યદિ શબ્દાપયેદ્ રામઃ શ્રવણાય મહીપતિઃ
ઋષીણામ્ ઉપવિષ્ટાનાં તતો ગેયં પ્રવર્તતામ્

દિવસે વિંશતિઃ સર્ગા ગેયા વૈ પરયા મુદા
પ્રમાણૈર્ બહુભિસ્ તત્ર યથોદ્દિષ્ટં મયા પુરા

લોભશ્ ચાપિ ન કર્તવ્યઃ સ્વલ્પો ઽપિ ધનકાઙ્ક્ષયા
કિં ધનેનાશ્રમસ્થાનાં ફલમૂલોપભોગિનામ્

યદિ પૃચ્છેત્ સ કાકુત્સ્થો યુવાં કસ્યેતિ દારકૌ
વાલ્મીકેર્ અથ શિષ્યૌ હિ બ્રૂતામ્ એવં નરાધિપમ્

ઇમાસ્ તન્ત્રીઃ સુમધુરાઃ સ્થાનં વા પૂર્વદર્શિતમ્
મૂર્છયિત્વા સુમધુરં ગાયેતાં વિગતજ્વરૌ

આદિપ્રભૃતિ ગેયં સ્યાન્ ન ચાવજ્ઞાય પાર્થિવમ્
પિતા હિ સર્વભૂતાનાં રાજા ભવતિ ધર્મતઃ

તદ્ યુવાં હૃષ્ટમનસૌ શ્વઃ પ્રભાતે સમાધિના
ગાયેતાં મધુરં ગેયં તન્ત્રીલયસમન્વિતમ્

ઇતિ સંદિશ્ય બહુશો મુનિઃ પ્રાચેતસસ્ તદા
વાલ્મીકિઃ પરમોદારસ્ તૂષ્ણીમ્ આસીન્ મહાયશાઃ

તામ્ અદ્ભુતાં તૌ હૃદયે કુમારૌ નિવેશ્ય વાણીમ્ ઋષિભાષિતાં શુભામ્
સમુત્સુકૌ તૌ સુખમ્ ઊષતુર્ નિશાં યથાશ્વિનૌ ભાર્ગવનીતિસંસ્કૃતૌ