રામાયણ · અધ્યાય 7.069

ભુક્ત્વા તુ ભાષિતં વાક્યં મમ રામ શુભાક્ષરમ્
પ્રાઞ્જલિઃ પ્રત્યુવાચેદં સ સ્વર્ગી રઘુનન્દન

શૃણુ બ્રહ્મન્ યથાવૃત્તં મમૈતત્ સુખદુઃખયોઃ
દુરતિક્રમણીયં હિ યથા પૃચ્છસિ માં દ્વિજ

પુરા વૈદર્ભકો રાજા પિતા મમ મહાયશાઃ
સુદેવ ઇતિ વિખ્યાતસ્ ત્રિષુ લોકેષુ વીર્યવાન્

તસ્ય પુત્રદ્વયં બ્રહ્મન્ દ્વાભ્યાં સ્ત્રીભ્યામ્ અજાયત
અહં શ્વેત ઇતિ ખ્યાતો યવીયાન્ સુરથો ઽભવત્

તતઃ પિતરિ સ્વર્યાતે પૌરા મામ્ અભ્યષેચયન્
તત્રાહં કૃતવાન્ રાજ્યં ધર્મેણ સુસમાહિતઃ

એવં વર્ષસહસ્રાણિ સમતીતાનિ સુવ્રત
રાજ્યં કારયતો બ્રહ્મન્ પ્રજા ધર્મેણ રક્ષતઃ

સો ઽહં નિમિત્તે કસ્મિંશ્ ચિદ્ વિજ્ઞાતાયુર્ દ્વિજોત્તમ
કાલધર્મં હૃદિ ન્યસ્ય તતો વનમ્ ઉપાગમમ્

સો ઽહં વનમ્ ઇદં દુર્ગં મૃગપક્ષિવિવર્જિતમ્
તપશ્ ચર્તું પ્રવિષ્ટો ઽસ્મિ સમીપે સરસઃ શુભે

ભ્રાતરં સુરથં રાજ્યે અભિષિચ્ય નરાધિપમ્
ઇદં સરઃ સમાસાદ્ય તપસ્ તપ્તં મયા ચિરમ્

સો ઽહં વર્ષસહસ્રાણિ તપસ્ ત્રીણિ મહામુને
તપ્ત્વા સુદુષ્કરં પ્રાપ્તો બ્રહ્મલોકમ્ અનુત્તમમ્

તતો માં સ્વર્ગસંસ્થં વૈ ક્ષુત્પિપાસે દ્વિજોત્તમ
બાધેતે પરમોદાર તતો ઽહં વ્યથિતેન્દ્રિયઃ

ગત્વા ત્રિભુવણશ્રેષ્ઠં પિતામહમ્ ઉવાચ હ
ભગવન્ બ્રહ્મલોકો ઽયં ક્ષુત્પિપાસાવિવર્જિતઃ

કસ્યેયં કર્મણઃ પ્રાપ્તિઃ ક્ષુત્પિપાસાવશો ઽસ્મિ યત્
આહારઃ કશ્ ચ મે દેવ તન્ મે બ્રૂહિ પિતામહ

પિતામહસ્ તુ મામ્ આહ તવાહારઃ સુદેવજ
સ્વાદૂનિ સ્વાનિ માંસાનિ તાનિ ભક્ષય નિત્યશઃ

સ્વશરીરં ત્વયા પુષ્ટં કુર્વતા તપ ઉત્તમમ્
અનુપ્તં રોહતે શ્વેત ન કદા ચિન્ મહામતે

દત્તં ન તે ઽસ્તિ સૂક્ષ્મો ઽપિ વને સત્ત્વનિષેવિતે
તેન સ્વર્ગગતો વત્સ બાધ્યસે ક્ષુત્પિપાસયા

સ ત્વં સુપુષ્ટમ્ આહારૈઃ સ્વશરીરમ્ અનુત્તમમ્
ભક્ષયસ્વામૃતરસં સા તે તૃપ્તિર્ ભવિષ્યતિ

યદા તુ તદ્ વનં શ્વેત અગસ્ત્યઃ સુમહાન્ ઋષિઃ
આક્રમિષ્યતિ દુર્ધર્ષસ્ તદા કૃચ્છાદ્ વિમોક્ષ્યસે

સ હિ તારયિતું સૌમ્ય શક્તઃ સુરગણાન્ અપિ
કિં પુનસ્ ત્વાં મહાબાહો ક્ષુત્પિપાસાવશં ગતમ્

સો ઽહં ભગવતઃ શ્રુત્વા દેવદેવસ્ય નિશ્ચયમ્
આહારં ગર્હિતં કુર્મિ સ્વશરીરં દ્વિજોત્તમ

બહૂન્ વર્ષગણાન્ બ્રહ્મન્ ભુજ્યમાનમ્ ઇદં મયા
ક્ષયં નાભ્યેતિ બ્રહ્મર્ષે તૃપ્તિશ્ ચાપિ મમોત્તમા

તસ્ય મે કૃચ્છ્રભૂતસ્ય કૃચ્છ્રાદ્ અસ્માદ્ વિમોક્ષય
અન્યેષામ્ અગતિર્ હ્ય્ અત્ર કુમ્ભયોનિમ્ ઋતે દ્વિજમ્

ઇદમ્ આભરણં સૌમ્ય તારણાર્થં દ્વિજોત્તમ
પ્રતિગૃહ્ણીષ્વ બ્રહ્મર્ષે પ્રસાદં કર્તુમ્ અર્હસિ

તસ્યાહં સ્વર્ગિણો વાક્યં શ્રુત્વા દુઃખસમન્વિતમ્
તારણાયોપજગ્રાહ તદ્ આભરણમ્ ઉત્તમમ્

મયા પ્રતિગૃહીતે તુ તસ્મિન્ન્ આભરણે શુભે
માનુષઃ પૂર્વકો દેહો રાજર્ષેઃ સ નનાશ હ

પ્રનષ્ટે તુ શરીરે ઽસૌ રાજર્ષિઃ પરયા મુદા
તૃપ્તઃ પ્રમુદિતો રાજા જગામ ત્રિદિવં પુનઃ

તેનેદં શક્રતુલ્યેન દિવ્યમ્ આભરણં મમ
તસ્મિન્ નિમિત્તે કાકુત્સ્થ દત્તમ્ અદ્ભુતદર્શનમ્