રામાયણ · અધ્યાય 7.061

તચ્ છ્રુત્વા ભાષિતં તસ્ય શત્રુઘ્નસ્ય મહાત્મનઃ
ક્રોધમ્ આહારયત્ તીવ્રં તિષ્ઠ તિષ્ઠેતિ ચાબ્રવીત્

પાણૌ પાણિં વિનિષ્પિષ્ય દન્તાન્ કટકટાય્ય ચ
લવણો રઘુશાર્દૂલમ્ આહ્વયામ્ આસ ચાસકૃત્

તં બ્રુવાણં તથા વાક્યં લવણં ઘોરવિક્રમમ્
શત્રુઘ્નો દેવ શત્રુઘ્ન ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

શત્રુઘ્નો ન તદા જાતો યદાન્યે નિર્જિતાસ્ ત્વયા
તદ્ અદ્ય બાણાભિહતો વ્રજ તં યમસાદનમ્

ઋષયો ઽપ્ય્ અદ્ય પાપાત્મન્ મયા ત્વાં નિહતં રણે
પશ્યન્તુ વિપ્રા વિદ્વાંસસ્ ત્રિદશા ઇવ રાવણમ્

ત્વયિ મદ્બાણનિર્દગ્ધે પતિતે ઽદ્ય નિશાચર
પુરં જનપદં ચાપિ ક્ષેમમ્ એતદ્ ભવિષ્યતિ

અદ્ય મદ્બાહુનિષ્ક્રાન્તઃ શરો વજ્રનિભાનનઃ
પ્રવેક્ષ્યતે તે હૃદયં પદ્મમ્ અંશુર્ ઇવાર્કજઃ

એવમ્ ઉક્તો મહાવૃક્ષં લવણઃ ક્રોધમૂર્છિતઃ
શત્રુઘ્નોરસિ ચિક્ષેપ તં શૂરઃ શતધાચ્છિનત્

તદ્ દૃષ્ટ્વા વિફલં કર્મ રાક્ષસઃ પુનર્ એવ તુ
પાદપાન્ સુબહૂન્ ગૃહ્ય શત્રુઘ્ને વ્યસૃજદ્ બલી

શત્રુઘ્નશ્ ચાપિ તેજસ્વી વૃક્ષાન્ આપતતો બહૂન્
ત્રિભિશ્ ચતુર્ભિર્ એકૈકં ચિચ્છેદ નતપર્વભિઃ

તતો બાણમયં વર્ષં વ્યસૃજદ્ રાક્ષસોર્ અસિ
શત્રુઘ્નો વીર્યસંપન્નો વિવ્યથે ન ચ રાક્ષસઃ

તતઃ પ્રહસ્ય લવણો વૃક્ષમ્ ઉત્પાટ્ય લીલયા
શિરસ્ય્ અભ્યહનચ્ છૂરં સ્રસ્તાઙ્ગઃ સ મુમોહ વૈ

તસ્મિન્ નિપતિતે વીરે હાહાકારો મહાન્ અભૂત્
ઋષીણાં દેવ સંઘાનાં ગન્ધર્વાપ્સરસામ્ અપિ

તમ્ અવજ્ઞાય તુ હતં શત્રુઘ્નં ભુવિ પાતિતમ્
રક્ષો લબ્ધાન્તરમ્ અપિ ન વિવેશ સ્વમ્ આલયમ્

નાપિ શૂલં પ્રજગ્રાહ તં દૃષ્ટ્વા ભુવિ પાતિતમ્
તતો હત ઇતિ જ્ઞાત્વા તાન્ ભક્ષાન્ સમુદાવહત્

મુહૂર્તાલ્ લબ્ધસંજ્ઞસ્ તુ પુનસ્ તસ્થૌ ધૃતાયુધઃ
શત્રુઘ્નો રાક્ષસદ્વારિ ઋષિભિઃ સંપ્રપૂજિતઃ

તતો દિવ્યમ્ અમોઘં તં જગ્રાહ શરમ્ ઉત્તમમ્
જ્વલન્તં તેજસા ઘોરં પૂરયન્તં દિશો દશ

વજ્રાનનં વજ્રવેગં મેરુમન્દર ગૌરવમ્
નતં પર્વસુ સર્વેષુ સંયુગેષ્વ્ અપરાજિતમ્

અસૃક્ચન્દનદિગ્ધાઙ્ગં ચારુપત્રં પતત્રિણમ્
દાનવેન્દ્રાચલેન્દ્રાણામ્ અસુરાણાં ચ દારુણમ્

તં દીપ્તમ્ ઇવ કાલાગ્નિં યુગાન્તે સમુપસ્થિતે
દૃષ્ટ્વા સર્વાણિ ભૂતાનિ પરિત્રાસમ્ ઉપાગમન્

સદેવાસુરગન્ધર્વં સમુનિં સાપ્સરોગણમ્
જગદ્ ધિ સર્વમ્ અસ્વસ્થં પિતામહમ્ ઉપસ્થિતમ્

ઊચુશ્ ચ દેવદેવેશં વરદં પ્રપિતામહમ્
કચ્ચિલ્ લોકક્ષયો દેવ પ્રાપ્તો વા યુગસંકયઃ

નેદૃશં દૃષ્ટપૂર્વં ન શ્રુતં વા પ્રપિતામહ
દેવાનાં ભયસંમોહો લોકાનાં સંક્ષયઃ પ્રભો

તેષાં તદ્ વચનં શ્રુત્વા બ્રહ્મા લોકપિતામનઃ
ભયકારણમ્ આચષ્ટે દેવાનામ્ અભયંકરઃ

વધાય લવણસ્યાજૌ શરઃ શત્રુઘ્નધારિતઃ
તેજસા યસ્ય સર્વે સ્મ સંમૂઢાઃ સુરસત્તમાઃ

એષો હિ પૂર્વં દેવસ્ય લોકકર્તુઃ સનાતનઃ
શરસ્ તેજોમયો વત્સા યેન વૈ ભયમ્ આગતમ્

એષ વૈ કૈટભસ્યાર્થે મધુનશ્ ચ મહાશરઃ
સૃષ્ટો મહાત્મના તેન વધાર્થં દૈત્યયોસ્ તયોઃ

એવમ્ એતં પ્રજાનીધ્વં વિષ્ણોસ્ તેજોમયં શરમ્
એષા ચૈવ તનુઃ પૂર્વા વિષ્ણોસ્ તસ્ય મહાત્મનઃ

ઇતો ગચ્છતા પશ્યધ્વં વધ્યમાનં મહાત્મના
રામાનુજેન વીરેણ લવણં રાક્ષસોત્તમમ્

તસ્ય તે દેવદેવસ્ય નિશમ્ય મધુરાં ગિરમ્
આજગ્મુર્ યત્ર યુધ્યેતે શત્રુઘ્નલવણાવ્ ઉભૌ

તં શરં દિવ્યસંકાશં શત્રુઘ્નકરધારિતમ્
દદૃશુઃ સર્વભૂતાનિ યુગાન્તાગ્નિમ્ ઇવોત્થિતમ્

આકાશમ્ આવૃતં દૃષ્ટ્વા દેવૈર્ હિ રઘુનન્દનઃ
સિંહનાદં મુહુઃ કૃત્વા દદર્શ લવણં પુનઃ

આહૂતશ્ ચ તતસ્ તેન શત્રુઘ્નેન મહાત્મના
લવણઃ ક્રોધસંયુક્તો યુદ્ધાય સમુપસ્થિતઃ

આકર્ણાત્ સ વિકૃષ્યાથ તદ્ ધનુર્ ધન્વિનાં વરઃ
સ મુમોચ મહાબાણં લવણસ્ય મહોરસિ
ઉરસ્ તસ્ય વિદાર્યાશુ પ્રવિવેશ રસાતલમ્

ગત્વા રસાતલં દિવ્યં શરો વિબુધપૂજિતઃ
પુનર્ એવાગમત્ તૂર્ણમ્ ઇક્ષ્વાકુકુલનન્દનમ્

શત્રુઘ્નશરનિર્ભિન્નો લવણઃ સ નિશાચરઃ
પપાત સહસા ભૂમૌ વજ્રાહત ઇવાચલઃ

તચ્ ચ દિવ્યં મહચ્ છૂલં હતે લવણરાક્ષસે
પશ્યતાં સર્વભૂતાનાં રુદ્રસ્ય વશમ્ અન્વગાત્

એકેષુપાતેન ભયં નિહત્ય લોકત્રયસ્યાસ્ય રઘુપ્રવીરઃ
વિનિર્બભાવ્ ઉદ્યતચાપબાણસ્ તમઃ પ્રણુદ્યેવ સહસ્રરશ્મિઃ