રામાયણ · અધ્યાય 7.059

અથ રાત્ર્યાં પ્રવૃત્તાયાં શત્રુઘ્નો ભૃગુનન્દનમ્
પપ્રચ્છ ચ્યવનં વિપ્રં લવણસ્ય બલાબલમ્

શૂલસ્ય ચ બલં બ્રહ્મન્ કે ચ પૂર્વં નિપાતિતાઃ
અનેન શૂલમુખેન દ્વન્દ્વયુદ્ધમ્ ઉપાગતાઃ

તસ્ય તદ્ભાષિતં શ્રુત્વા શત્રુઘ્નસ્ય મહાત્મનઃ
પ્રત્યુવાચ મહાતેજાશ્ ચ્યવનો રઘુનન્દનમ્

અસંખ્યેયાનિ કર્માણિ યાન્ય્ અસ્ય પુરુષર્ષભ
ઇક્ષ્વાકુવંશપ્રભવે યદ્ વૃત્તં તચ્ છૃણુષ્વ મે

અયોધ્યાયાં પુરા રાજા યુવનાશ્વસુતો બલી
માન્ધાતા ઇતિ વિખ્યાતસ્ ત્રિષુ લોકેષુ વીર્યવાન્

સ કૃત્વા પૃથિવીં કૃત્સ્નાં શાસને પૃથિવીપતિઃ
સુરલોકમ્ અથો જેતુમ્ ઉદ્યોગમ્ અકરોન્ નૃપઃ

ઇન્દ્રસ્ય તુ ભયં તીવ્રં સુરાણાં ચ મહાત્મનામ્
માન્ધાતરિ કૃતોદ્યોગે દેવલોકજિગીષયા

અર્ધાસનેન શક્રસ્ય રાજ્યાર્ધેન ચ પાર્થિવઃ
વન્દ્યમાનઃ સુરગણૈઃ પ્રતિજ્ઞામ્ અધ્યરોહત

તસ્ય પાપમ્ અભિપ્રાયં વિદિત્વા પાકશાસનઃ
સાન્ત્વપૂર્વમ્ ઇદં વાક્યમ્ ઉવાચ યુવનાશ્વજમ્

રાજા ત્વં માનુષે લોકે ન તાવત્ પુરુષર્ષભ
અકૃત્વા પૃથિવીં વશ્યાં દેવરાજ્યમ્ ઇહેચ્છસિ

યદિ વીર સમગ્રા તે મેદિની નિખિલા વશે
દેવરાજ્યં કુરુષ્વેહ સભૃત્યબલવાહનઃ

ઇન્દ્રમ્ એવં બ્રુવાણં તુ માન્ધાતા વાક્યમ્ અબ્રવીત્
ક્વ મે શક્ર પ્રતિહતં શાસનં પૃથિવીતલે

તમ્ ઉવાચ સહસ્રાક્ષો લવણો નામ રાક્ષસઃ
મધુપુત્રો મધુવને નાજ્ઞાં તે કુરુતે ઽનઘ

તચ્ છ્રુત્વા વિપ્રિયં ઘોરં સહસ્રાક્ષેણ ભાષિતમ્
વ્રીડિતો ઽવાઙ્મુખો રાજા વ્યાહર્તું ન શશાક હ

આમન્ત્ર્ય તુ સહસ્રાક્ષં હ્રિયા કિં ચિદ્ અવાઙ્મુખઃ
પુનર્ એવાગમચ્ છ્રીમાન્ ઇમં લોકં નરેશ્વરઃ

સ કૃત્વા હૃદયે ઽમર્ષં સભૃત્યબલવાહનઃ
આજગામ મધોઃ પુત્રં વશે કર્તુમ્ અનિન્દિતઃ

સ કાઙ્ક્ષમાણો લવણં યુદ્ધાય પુરુષર્ષભઃ
દૂતં સંપ્રેષયામ્ આસ સકાશં લવણસ્ય સઃ

સ ગત્વા વિપ્રિયાણ્ય્ આહ બહૂનિ મધુનઃ સુતમ્
વદન્તમ્ એવં તં દૂતં ભક્ષયામ્ આસ રાક્ષસઃ

ચિરાયમાણે દૂતે તુ રાજા ક્રોધસમન્વિતઃ
અર્દયામ્ આસ તદ્ રક્ષઃ શરવૃષ્ટ્યા સમન્તતઃ

તતઃ પ્રહસ્ય લવણઃ શૂલં જગ્રાહ પાણિના
વધાય સાનુબન્ધસ્ય મુમોચાયુધમ્ ઉત્તમમ્

તચ્ છૂલં દીપ્યમાનં તુ સભૃત્યબલવાહનમ્
ભસ્મીકૃત્ય નૃપં ભૂયો લવણસ્યાગમત્ કરમ્

એવં સ રાજા સુમહાન્ હતઃ સબલવાહનઃ
શૂલસ્ય ચ બલં વીર અપ્રમેયમ્ અનુત્તમમ્

શ્વઃ પ્રભાતે તુ લવણં વધિષ્યસિ ન સંશયઃ
અગૃહીતાયુધં ક્ષિપ્રં ધ્રુવો હિ વિજયસ્ તવ