રામાયણ · અધ્યાય 7.049

દૃષ્ટ્વા તુ મૈથિલીં સીતામ્ આશ્રમં સંપ્રવેશિતામ્
સંતાપમ્ અકરોદ્ ઘોરં લક્ષ્મણો દીનચેતનઃ

અબ્રવીચ્ ચ મહાતેજાઃ સુમન્ત્રં મન્ત્રસારથિમ્
સીતાસંતાપજં દુઃખં પશ્ય રામસ્ય ધીમતઃ

અતો દુઃખતરં કિં નુ રાઘવસ્ય ભવિષ્યતિ
પત્નીં શુદ્ધસમાચારાં વિસૃજ્ય જનકાત્મજામ્

વ્યક્તં દૈવાદ્ અહં મન્યે રાઘવસ્ય વિનાભવમ્
વૈદેહ્યા સારથે સાર્ધં દૈવં હિ દુરતિક્રમમ્

યો હિ દેવાન્ સગન્ધર્વાન્ અસુરાન્ સહ રાક્ષસૈઃ
નિહન્યાદ્ રાઘવઃ ક્રુદ્ધઃ સ દૈવમ્ અનુવર્તતે

પુરા મમ પિતુર્ વાક્યૈર્ દણ્ડકે વિજને વને
ઉષિતો નવવર્ષાણિ પઞ્ચ ચૈવ સુદારુણે

તતો દુઃખતરં ભૂયઃ સીતાયા વિપ્રવાસનમ્
પૌરાણાં વચનં શ્રુત્વા નૃશંસં પ્રતિભાતિ મે

કો નુ ધર્માશ્રયઃ સૂત કર્મણ્ય્ અસ્મિન્ યશોહરે
મૈથિલીં પ્રતિ સંપ્રાપ્તઃ પૌરૈર્ હીનાર્થવાદિભિઃ

એતા બહુવિધા વાચઃ શ્રુત્વા લક્ષ્મણભાષિતાઃ
સુમન્ત્રઃ પ્રાઞ્જલિર્ ભૂત્વા વાક્યમ્ એતદ્ ઉવાચ હ

ન સંતાપસ્ ત્વયા કાર્યઃ સૌમિત્રે મૈથિલીં પ્રતિ
દૃષ્ટમ્ એતત્ પુરા વિપ્રૈઃ પિતુસ્ તે લક્ષ્મણાગ્રતઃ

ભવિષ્યતિ દૃઢં રામો દુઃખપ્રાયો ઽલ્પસૌખ્યવાન્
ત્વાં ચૈવ મૈથિલીં ચૈવ શત્રુઘ્નભરતૌ તથા
સંત્યજિષ્યતિ ધર્માત્મા કાલેન મહતા મહાન્

ન ત્વ્ ઇદં ત્વયિ વક્તવ્યં સૌમિત્રે ભરતે ઽપિ વા
રાજ્ઞા વો ઽવ્યાહૃતં વાક્યં દુર્વાસા યદ્ ઉવાચ હ

મહારાજસમીપે ચ મમ ચૈવ નરર્ષભ
ઋષિણા વ્યાહૃતં વાક્યં વસિષ્ઠસ્ય ચ સંનિધૌ

ઋષેસ્ તુ વચનં શ્રુત્વા મામ્ આહ પુરુષર્ષભઃ
સૂત ન ક્વ ચિદ્ એવં તે વક્તવ્યં જનસંનિધૌ

તસ્યાહં લોકપાલસ્ય વાક્યં તત્ સુસમાહિતઃ
નૈવ જાત્વ્ અનૃતં કુર્યામ્ ઇતિ મે સૌમ્ય દર્શનમ્

સર્વથા નાસ્ત્ય્ અવક્તવ્યં મયા સૌમ્ય તવાગ્રતઃ
યદિ તે શ્રવણે શ્રદ્ધા શ્રૂયતાં રઘુનન્દન

યદ્ય્ અપ્ય્ અહં નરેન્દ્રેણ રહસ્યં શ્રાવિતઃ પુરા
તચ્ ચાપ્ય્ ઉદાહરિષ્યામિ દૈવં હિ દુરતિક્રમમ્

તચ્ છ્રુત્વા ભાષિતં તસ્ય ગમ્ભીરાર્થપદં મહત્
તથ્યં બ્રૂહીતિ સૌમિત્રિઃ સૂતં વાક્યમ્ અથાબ્રવીત્