રામાયણ · અધ્યાય 7.046

અથ નાવં સુવિસ્તીર્ણાં નૈષાદીં રાઘવાનુજઃ
આરુરોહ સમાયુક્તાં પૂર્વમ્ આરોપ્ય મૈથિલીમ્

સુમન્ત્રં ચૈવ સરથં સ્થીયતામ્ ઇતિ લક્ષ્મણઃ
ઉવાચ શોકસંતપ્તઃ પ્રયાહીતિ ચ નાવિકમ્

તતસ્ તીરમ્ ઉપાગમ્ય ભાગીરથ્યાઃ સ લક્ષ્મણઃ
ઉવાચ મૈથિલીં વાક્યં પ્રાઞ્જલિર્ બાષ્પગદ્ગદઃ

હૃદ્ગતં મે મહચ્ છલ્યં યદ્ અસ્મ્ય્ આર્યેણ ધીમતા
અસ્મિન્ નિમિત્તે વૈદેહિ લોકસ્ય વચનીકૃતઃ

શ્રેયો હિ મરણં મે ઽદ્ય મૃત્યોર્ વા યત્ પરં ભવેત્
ન ચાસ્મિન્ન્ ઈદૃશે કાર્યે નિયોજ્યો લોકનિન્દિતે

પ્રસીદ ન ચ મે રોષં કર્તુમ્ અર્હસિ સુવ્રતે
ઇત્ય્ અઞ્જલિકૃતો ભૂમૌ નિપપાત સ લક્ષ્મણઃ

રુદન્તં પ્રાઞ્જલિં દૃષ્ટ્વા કાઙ્ક્ષન્તં મૃત્યુમ્ આત્મનઃ
મૈથિલી ભૃશસંવિગ્ના લક્ષ્મણં વાક્યમ્ અબ્રવીત્

કિમ્ ઇદં નાવગચ્છામિ બ્રૂહિ તત્ત્વેન લક્ષ્મણ
પશ્યામિ ત્વાં ચ ન સ્વસ્થમ્ અપિ ક્ષેમં મહીપતેઃ

શાપિતો ઽસિ નરેન્દ્રેણ યત્ ત્વં સંતાપમ્ આત્મનઃ
તદ્ બ્રૂયાઃ સંનિધૌ મહ્યમ્ અહમ્ આજ્ઞાપયામિ તે

વૈદેહ્યા ચોદ્યમાનસ્ તુ લક્ષ્મણો દીનચેતનઃ
અવાઙ્મુખો બાષ્પગલો વાક્યમ્ એતદ્ ઉવાચ હ

શ્રુત્વા પરિષદો મધ્યે અપવાદં સુદારુણમ્
પુરે જનપદે ચૈવ ત્વત્કૃતે જનકાત્મજે

ન તાનિ વચનીયાનિ મયા દેવિ તવાગ્રતઃ
યાનિ રાજ્ઞા હૃદિ ન્યસ્તાન્ય્ અમર્ષઃ પૃષ્ઠતઃ કૃતઃ

સા ત્વં ત્યક્તા નૃપતિના નિર્દોષા મમ સંનિધૌ
પૌરાપવાદભીતેન ગ્રાહ્યં દેવિ ન તે ઽન્યથા

આશ્રમાન્તેષુ ચ મયા ત્યક્તવ્યા ત્વં ભવિષ્યસિ
રાજ્ઞઃ શાસનમ્ આજ્ઞાય તવૈવં કિલ દૌર્હૃદમ્

તદ્ એતજ્ જાહ્નવીતીરે બ્રહ્મર્ષીણાં તપોવનમ્
પુણ્યં ચ રમણીયં ચ મા વિષાદં કૃથાઃ શુભે

રાજ્ઞો દશરથસ્યૈષ પિતુર્ મે મુનિપુંગવઃ
સખા પરમકો વિપ્રો વાલ્મીકિઃ સુમહાયશાઃ

પાદચ્છાયામ્ ઉપાગમ્ય સુખમ્ અસ્ય મહાત્મનઃ
ઉપવાસપરૈકાગ્રા વસ ત્વં જનકાત્મજે

પતિવ્રતાત્વમ્ આસ્થાય રામં કૃત્વા સદા હૃદિ
શ્રેયસ્ તે પરમં દેવિ તથા કૃત્વા ભવિષ્યતિ