રામાયણ · અધ્યાય 7.045

તતો રજન્યાં વ્યુષ્ટાયાં લક્ષ્મણો દીનચેતનઃ
સુમન્ત્રમ્ અબ્રવીદ્ વાક્યં મુખેન પરિશુષ્યતા

સારથે તુરગાઞ્ શીઘ્રં યોજયસ્વ રથોત્તમે
સ્વાસ્તીર્ણં રાજભવનાત્ સીતાયાશ્ ચાસનં શુભમ્

સીતા હિ રાજભવનાદ્ આશ્રમં પુણ્યકર્મણામ્
મયા નેયા મહર્ષીણાં શીઘ્રમ્ આનીયતાં રથઃ

સુમન્ત્રસ્ તુ તથેત્ય્ ઉક્ત્વા યુક્તં પરમવાજિભિઃ
રથં સુરુચિરપ્રખ્યં સ્વાસ્તીર્ણં સુખશય્યયા

આદાયોવાચ સૌમિત્રિં મિત્રાણાં હર્ષવર્ધનમ્
રથો ઽયં સમનુપ્રાપ્તો યત્ કાર્યં ક્રિયતાં પ્રભો

એવમ્ ઉક્તઃ સુમન્ત્રેણ રાજવેશ્મ સ લક્ષ્મણઃ
પ્રવિશ્ય સીતામ્ આસાદ્ય વ્યાજહાર નરર્ષભઃ

ગઙ્ગાતીરે મયા દેવિ મુનીનામ્ આશ્રમે શુભે
શીઘ્રં ગત્વોપનેયાસિ શાસનાત્ પાર્થિવસ્ય નઃ

એવમ્ ઉક્તા તુ વૈદેહી લક્ષ્મણેન મહાત્મના
પ્રહર્ષમ્ અતુલં લેભે ગમનં ચાભ્યરોચયત્

વાસાંસિ ચ મહાર્હાણિ રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ
ગૃહીત્વા તાનિ વૈદેહી ગમનાયોપચક્રમે

ઇમાનિ મુનિપત્નીનાં દાસ્યામ્ય્ આભરણાન્ય્ અહમ્
સૌમિત્રિસ્ તુ તથેત્ય્ ઉક્ત્વા રથમ્ આરોપ્ય મૈથિલીમ્
પ્રયયૌ શીઘ્રતુરગો રામસ્યાજ્ઞામ્ અનુસ્મરન્

અબ્રવીચ્ ચ તદા સીતા લક્ષ્મણં લક્ષ્મિવર્ધનમ્
અશુભાનિ બહૂન્ય્ અદ્ય પશ્યામિ રઘુનન્દન

નયનં મે સ્ફુરત્ય્ અદ્ય ગાત્રોત્કમ્પશ્ ચ જાયતે
હૃદયં ચૈવ સૌમિત્રે અસ્વસ્થમ્ ઇવ લક્ષયે

ઔત્સુક્યં પરમં ચાપિ અધૃતિશ્ ચ પરા મમ
શૂન્યામ્ ઇવ ચ પશ્યામિ પૃથિવીં પૃથુલોચન

અપિ સ્વસ્તિ ભવેત્ તસ્ય ભ્રાતુસ્ તે ભ્રાતૃભિઃ સહ
શ્વશ્રૂણાં ચૈવ મે વીર સર્વાસામ્ અવિશેષતઃ

પુરે જનપદે ચૈવ કુશલં પ્રાણિનામ્ અપિ
ઇત્ય્ અઞ્જલિકૃતા સીતા દેવતા અભ્યયાચત

લક્ષ્મણો ઽર્થં તુ તં શ્રુત્વા શિરસા વન્દ્ય મૈથિલીમ્
શિવમ્ ઇત્ય્ અબ્રવીદ્ ધૃષ્ટો હૃદયેન વિશુષ્યતા

તતો વાસમ્ ઉપાગમ્ય ગોમતીતીર આશ્રમે
પ્રભાતે પુનર્ ઉત્થાય સૌમિત્રિઃ સૂતમ્ અબ્રવીત્

યોજયસ્વ રથં શીઘ્રમ્ અદ્ય ભાગીરથીજલમ્
શિરસા ધારયિષ્યામિ ત્ર્યમ્બકઃ પર્વતે યથા

સો ઽશ્વાન્ વિચારયિત્વાશુ રથે યુક્ત્વા મનોજવાન્
આરોહસ્વેતિ વૈદેહીં સૂતઃ પ્રાઞ્જલિર્ અબ્રવીત્

સા તુ સૂતસ્ય વચનાદ્ આરુરોહ રથોત્તમમ્
સીતા સૌમિત્રિણા સાર્ધં સુમન્ત્રેણ ચ ધીમતા

અથાર્ધદિવસં ગત્વા ભાગીરથ્યા જલાશયમ્
નિરીક્ષ્ય લક્ષ્મણો દીનઃ પ્રરુરોદ મહાસ્વનમ્

સીતા તુ પરમાયત્તા દૃષ્ટ્વા લક્ષ્મણમ્ આતુરમ્
ઉવાચ વાક્યં ધર્મજ્ઞ કિમ્ ઇદં રુદ્યતે ત્વયા

જાહ્નવીતીરમ્ આસાદ્ય ચિરાભિલષિતં મમ
હર્ષકાલે કિમ્ અર્થં માં વિષાદયસિ લક્ષ્મણ

નિત્યં ત્વં રામપાદેષુ વર્તસે પુરુષર્ષભ
કચ્ચિદ્ વિનાકૃતસ્ તેન દ્વિરાત્રે શોકમ્ આગતઃ

મમાપિ દયિતો રામો જીવિતેનાપિ લક્ષ્મણ
ન ચાહમ્ એવં શોચામિ મૈવં ત્વં બાલિશો ભવ

તારયસ્વ ચ માં ગઙ્ગાં દર્શયસ્વ ચ તાપસાન્
તતો ધનાનિ વાસાંસિ દાસ્યામ્ય્ આભરણાનિ ચ

તતઃ કૃત્વા મહર્ષીણાં યથાર્હમ્ અભિવાદનમ્
તત્ર ચૈકાં નિશામ્ ઉષ્ય યાસ્યામસ્ તાં પુરીં પુનઃ

તસ્યાસ્ તદ્ વચનં શ્રુત્વા પ્રમૃજ્ય નયને શુભે
તિતીર્ષુર્ લક્ષ્મણો ગઙ્ગાં શુભાં નાવમ્ ઉપાહરત્