રામાયણ · અધ્યાય 7.034

અર્જુનેન વિમુક્તસ્ તુ રાવણો રાક્ષસાધિપઃ
ચચાર પૃથિવીં સર્વામ્ અનિર્વિણ્ણસ્ તથા કૃતઃ

રાક્ષસં વા મનુષ્યં વા શૃણુતે યં બલાધિકમ્
રાવણસ્ તં સમાસાદ્ય યુદ્ધે હ્વયતિ દર્પિતઃ

તતઃ કદા ચિત્ કિષ્કિન્ધાં નગરીં વાલિપાલિતામ્
ગત્વાહ્વયતિ યુદ્ધાય વાલિનં હેમમાલિનમ્

તતસ્ તં વાનરામાત્યસ્ તારસ્ તારાપિતા પ્રભુઃ
ઉવાચ રાવણં વાક્યં યુદ્ધપ્રેપ્સુમ્ ઉપાગતમ્

રાક્ષસેન્દ્ર ગતો વાલી યસ્ તે પ્રતિબલો ભવેત્
નાન્યઃ પ્રમુખતઃ સ્થાતું તવ શક્તઃ પ્લવંગમઃ

ચતુર્ભ્યો ઽપિ સમુદ્રેભ્યઃ સંધ્યામ્ અન્વાસ્ય રાવણ
ઇમં મુહૂર્તમ્ આયાતિ વાલી તિષ્ઠ મુહૂર્તકમ્

એતાન્ અસ્થિચયાન્ પશ્ય ય એતે શઙ્ખપાણ્ડુરાઃ
યુદ્ધાર્થિનામ્ ઇમે રાજન્ વાનરાધિપતેજસા

યદ્ વામૃતરસઃ પીતસ્ ત્વયા રાવણરાક્ષસ
તથા વાલિનમ્ આસાદ્ય તદન્તં તવ જીવિતમ્

અથ વા ત્વરસે મર્તું ગચ્છ દક્ષિણસાગરમ્
વાલિનં દ્રક્ષ્યસે તત્ર ભૂમિષ્ઠમ્ ઇવ ભાસ્કરમ્

સ તુ તારં વિનિર્ભર્ત્સ્ય રાવણો રાક્ષસેશ્વરઃ
પુષ્પકં તત્ સમારુહ્ય પ્રયયૌ દક્ષિણાર્ણવમ્

તત્ર હેમગિરિપ્રખ્યં તરુણાર્કનિભાનનમ્
રાવણો વાલિનં દૃષ્ટ્વા સંધ્યોપાસનતત્પરમ્

પુષ્પકાદ્ અવરુહ્યાથ રાવણો ઽઞ્જનસંનિભઃ
ગ્રહીતું વાલિનં તૂર્ણં નિઃશબ્દપદમ્ આદ્રવત્

યદૃચ્છયોન્મીલયતા વાલિનાપિ સ રાવણઃ
પાપાભિપ્રાયવાન્ દૃષ્ટશ્ ચકાર ન ચ સંભ્રમમ્

શશમ્ આલક્ષ્ય સિંહો વા પન્નગં ગરુડો યથા
ન ચિન્તયતિ તં વાલી રાવણં પાપનિશ્ચયમ્

જિઘૃક્ષમાણમ્ અદ્યૈનં રાવણં પાપબુદ્ધિનમ્
કક્ષાવલમ્બિનં કૃત્વા ગમિષ્યામિ મહાર્ણવાન્

દ્રક્ષ્યન્ત્ય્ અરિં મમાઙ્કસ્થં સ્રંસિતોરુકરામ્બરમ્
લમ્બમાનં દશગ્રીવં ગરુડસ્યેવ પન્નગમ્

ઇત્ય્ એવં મતિમ્ આસ્થાય વાલી કર્ણમ્ ઉપાશ્રિતઃ
જપન્ વૈ નૈગમાન્ મન્ત્રાંસ્ તસ્થૌ પર્વતરાડ્ ઇવ

તાવ્ અન્યોન્યં જિઘૃક્ષન્તૌ હરિરાક્ષસપાર્થિવૌ
પ્રયત્નવન્તૌ તત્ કર્મ ઈહતુર્ બલદર્પિતૌ

હસ્તગ્રાહ્યં તુ તં મત્વા પાદશબ્દેન રાવણમ્
પરાઙ્મુખો ઽપિ જગ્રાહ વાલી સર્પમ્ ઇવાણ્ડજઃ

ગ્રહીતુકામં તં ગૃહ્ય રક્ષસામ્ ઈશ્વરં હરિઃ
ખમ્ ઉત્પપાત વેગેન કૃત્વા કક્ષાવલમ્બિનમ્

સ તં પીડ્દયમાનસ્ તુ વિતુદન્તં નખૈર્ મુહુઃ
જહાર રાવણં વાલી પવનસ્ તોયદં યથા

અથ તે રાક્ષસામાત્યા હ્રિયમાણે દશાનને
મુમોક્ષયિષવો ઘોરા રવમાણા હ્ય્ અભિદ્રવન્

અન્વીયમાનસ્ તૈર્ વાલી ભ્રાજતે ઽમ્બરમધ્યગઃ
અન્વીયમાનો મેઘૌઘૈર્ અમ્બરસ્થ ઇવાંશુમાન્

તે ઽશક્નુવન્તઃ સંપ્રાપ્તં વાલિનં રાક્ષસોત્તમાઃ
તસ્ય બાહૂરુવેગેન પરિશ્રાન્તઃ પતન્તિ ચ

વાલિમાર્ગાદ્ અપાક્રામન્ પર્વતેન્દ્રા હિ ગચ્છતઃ

અપક્ષિગણસંપાતો વાનરેન્દ્રો મહાજવઃ
ક્રમશઃ સાગરાન્ સર્વાન્ સંધ્યાકાલમ્ અવન્દત

સભાજ્યમાનો ભૂતૈસ્ તુ ખેચરૈઃ ખેચરો હરિઃ
પશ્ચિમં સાગરં વાલી આજગામ સરાવણઃ

તત્ર સંધ્યામ્ ઉપાસિત્વા સ્નાત્વા જપ્ત્વા ચ વાનરઃ
ઉત્તરં સાગરં પ્રાયાદ્ વહમાનો દશાનનમ્

ઉત્તરે સાગરે સંધ્યામ્ ઉપાસિત્વા દશાનનમ્
વહમાનો ઽગમદ્ વાલી પૂર્વમ્ અમ્બુમહાનિધિમ્

તત્રાપિ સંધ્યામ્ અન્વાસ્ય વાસવિઃ સ હરીશ્વરઃ
કિષ્કિન્ધાભિમુખો ગૃહ્ય રાવણં પુનર્ આગમત્

ચતુર્ષ્વ્ અપિ સમુદ્રેષુ સંધ્યામ્ અન્વાસ્ય વાનરઃ
રાવણોદ્વહનશ્રાન્તઃ કિષ્કિન્ધોપવને ઽપતત્

રાવણં તુ મુમોચાથ સ્વકક્ષાત્ કપિસત્તમઃ
કુતસ્ ત્વમ્ ઇતિ ચોવાચ પ્રહસન્ રાવણં પ્રતિ

વિસ્મયં તુ મહદ્ ગત્વા શ્રમલોકનિરીક્ષણઃ
રાક્ષસેશો હરીશં તમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

વાનરેન્દ્ર મહેન્દ્રાભ રાક્ષસેન્દ્રો ઽસ્મિ રાવણઃ
યુદ્ધેપ્સુર્ અહં સંપ્રાપ્તઃ સ ચાદ્યાસાદિતસ્ ત્વયા

અહો બલમ્ અહો વીર્યમ્ અહો ગમ્ભીરતા ચ તે
યેનાહં પશુવદ્ ગૃહ્ય ભ્રામિતશ્ ચતુરો ઽર્ણવાન્

એવમ્ અશ્રાન્તવદ્ વીર શીઘ્રમ્ એવ ચ વાનર
માં ચૈવોદ્વહમાનસ્ તુ કો ઽન્યો વીરઃ ક્રમિષ્યતિ

ત્રયાણામ્ એવ ભૂતાનાં ગતિર્ એષા પ્લવંગમ
મનોઽનિલસુપર્ણાનાં તવ વા નાત્ર સંશયઃ

સો ઽહં દૃષ્ટબલસ્ તુભ્યમ્ ઇચ્છામિ હરિપુંગવ
ત્વયા સહ ચિરં સખ્યં સુસ્નિગ્ધં પાવકાગ્રતઃ

દારાઃ પુત્રાઃ પુરં રાષ્ટ્રં ભોગાચ્છાદનભોજનમ્
સર્વમ્ એવાવિભક્તં નૌ ભવિષ્યતિ હરીશ્વર

તતઃ પ્રજ્વાલયિત્વાગ્નિં તાવ્ ઉભૌ હરિરાક્ષસૌ
ભ્રાતૃત્વમ્ ઉપસંપન્નૌ પરિષ્વજ્ય પરસ્પરમ્

અન્યોન્યં લમ્બિતકરૌ તતસ્ તૌ હરિરાક્ષસૌ
કિષ્કિન્ધાં વિશતુર્ હૃષ્ટૌ સિંહૌ ગિરિગુહામ્ ઇવ

સ તત્ર માસમ્ ઉષિતઃ સુગ્રીવ ઇવ રાવણઃ
અમાત્યૈર્ આગતૈર્ નીચસ્ ત્રૈલોક્યોત્સાદનાર્થિભિઃ

એવમ્ એતત્ પુરાવૃત્તં વાલિના રાવણઃ પ્રભો
ધર્ષિતશ્ ચ કૃતશ્ ચાપિ ભ્રાતા પાવકસંનિધૌ

બલમ્ અપ્રતિમં રામ વાલિનો ઽભવદ્ ઉત્તમમ્
સો ઽપિ તયા વિનિર્દગ્ધઃ શલભો વહ્નિના યથા