રામાયણ · અધ્યાય 7.027

કૈલાસં લઙ્ઘયિત્વાથ દશગ્રીવઃ સરાક્ષસઃ
આસસાદ મહાતેજા ઇન્દ્રલોકં નિશાચરઃ

તસ્ય રાક્ષસસૈન્યસ્ય સમન્તાદ્ ઉપયાસ્યતઃ
દેવલોકં યયૌ શબ્દો ભિદ્યમાનાર્ણવોપમઃ

શ્રુત્વા તુ રાવણં પ્રાપ્તમ્ ઇન્દ્રઃ સંચલિતાસનઃ
અબ્રવીત્ તત્ર તાન્ દેવાન્ સર્વાન્ એવ સમાગતાન્

આદિત્યાન્ સવસૂન્ રુદ્રાન્ વિશ્વાન્ સાધ્યાન્ મરુદ્ગણાન્
સજ્જીભવત યુદ્ધાર્થં રાવણસ્ય દુરાત્મનઃ

એવમ્ ઉક્તાસ્ તુ શક્રેણ દેવાઃ શક્રસમા યુધિ
સંનહ્યન્ત મહાસત્ત્વા યુદ્ધશ્રદ્ધાસમન્વિતાઃ

સ તુ દીનઃ પરિત્રસ્તો મહેન્દ્રો રાવણં પ્રતિ
વિષ્ણોઃ સમીપમ્ આગત્ય વાક્યમ્ એતદ્ ઉવાચ હ

વિષ્ણો કથં કરિષ્યામો મહાવીર્યપરાક્રમ
અસૌ હિ બલવાન્ રક્ષો યુદ્ધાર્થમ્ અભિવર્તતે

વરપ્રદાનાદ્ બલવાન્ ન ખલ્વ્ અન્યેન હેતુના
તચ્ ચ સત્યં હિ કર્તવ્યં વાક્યં દેવ પ્રજાપતેઃ

તદ્ યથા નમુચિર્ વૃત્રો બલિર્ નરકશમ્બરૌ
ત્વન્ મતં સમવષ્ટભ્ય યથા દગ્ધાસ્ તથા કુરુ

ન હ્ય્ અન્યો દેવ દેવાનામ્ આપત્સુ સુમહાબલ
ગતિઃ પરાયણં વાસ્તિ ત્વામ્ ઋતે પુરુષોત્તમ

ત્વં હિ નારાયણઃ શ્રીમાન્ પદ્મનાભઃ સનાતનઃ
ત્વયાહં સ્થાપિતશ્ ચૈવ દેવરાજ્યે સનાતને

તદ્ આખ્યાહિ યથાતત્ત્વં દેવદેવ મમ સ્વયમ્
અસિચક્રસહાયસ્ ત્વં યુધ્યસે સંયુગે રિપુમ્

એવમ્ ઉક્તઃ સ શક્રેણ દેવો નારાયણઃ પ્રભુઃ
અબ્રવીન્ ન પરિત્રાસઃ કાર્યસ્ તે શ્રૂયતાં ચ મે

ન તાવદ્ એષ દુર્વૃત્તઃ શક્યો દૈવતદાનવૈઃ
હન્તું યુધિ સમાસાદ્ય વરદાનેન દુર્જયઃ

સર્વથા તુ મહત્ કર્મ કરિષ્યતિ બલોત્કટઃ
રક્ષઃ પુત્રસહાયો ઽસૌ દૃષ્ટમ્ એતન્ નિસર્ગતઃ

બ્રવીષિ યત્ તુ માં શક્ર સંયુગે યોત્સ્યસીતિ હ
નૈવાહં પ્રતિયોત્સ્યે તં રાવણં રાક્ષસાધિપમ્

અનિહત્ય રિપું વિષ્ણુર્ ન હિ પ્રતિનિવર્તતે
દુર્લભશ્ ચૈષ કામો ઽદ્ય વરમ્ આસાદ્ય રાક્ષસે

પ્રતિજાનામિ દેવેન્દ્ર ત્વત્સમીપં શતક્રતો
રાક્ષસસ્યાહમ્ એવાસ્ય ભવિતા મૃત્યુકારણમ્

અહમ્ એનં વધિષ્યામિ રાવણં સસુતં યુધિ
દેવતાસ્ તોષયિષ્યામિ જ્ઞાત્વા કાલમ્ ઉપસ્થિતમ્

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે નાદઃ શુશ્રુવે રજનીક્ષયે
તસ્ય રાવણસૈન્યસ્ય પ્રયુદ્ધસ્ય સમન્તતઃ

અથ યુદ્ધં સમભવદ્ દેવરાક્ષસયોસ્ તદા
ઘોરં તુમુલનિર્હ્રાદં નાનાપ્રહરણાયુધમ્

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે શૂરા રાક્ષસા ઘોરદર્શનાઃ
યુદ્ધાર્થમ્ અભ્યધાવન્ત સચિવા રાવણાજ્ઞયા

મારીચશ્ ચ પ્રહસ્તશ્ ચ મહાપાર્શ્વમહોદરૌ
અકમ્પનો નિકુમ્ભશ્ ચ શુકઃ સારણ એવ ચ

સંહ્રાદિર્ ધૂમકેતુશ્ ચ મહાદંષ્ટ્રો મહામુખઃ
જમ્બુમાલી મહામાલી વિરૂપાક્ષશ્ ચ રાક્ષસઃ

એતૈઃ સર્વૈર્ મહાવીર્યૈર્ વૃતો રાક્ષસપુંગવઃ
રાવણસ્યાર્યકઃ સૈન્યં સુમાલી પ્રવિવેશ હ

સ હિ દેવગણાન્ સર્વાન્ નાનાપ્રહરણૈઃ શિતૈઃ
વિધ્વંસયતિ સંક્રુદ્ધઃ સહ તૈઃ ક્ષણદાચરૈઃ

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે શૂરો વસૂનામ્ અષ્ટમો વસુઃ
સાવિત્ર ઇતિ વિખ્યાતઃ પ્રવિવેશ મહારણમ્

તતો યુદ્ધં સમભવત્ સુરાણાં રાક્ષસૈઃ સહ
ક્રુદ્ધાનાં રક્ષસાં કીર્તિં સમરેષ્વ્ અનિવર્તિનામ્

તતસ્ તે રાક્ષસાઃ શૂરા દેવાંસ્ તાન્ સમરે સ્થિતાન્
નાનાપ્રહરણૈર્ ઘોરૈર્ જઘ્નુઃ શતસહસ્રશઃ

સુરાસ્ તુ રાક્ષસાન્ ઘોરાન્ મહાવીર્યાન્ સ્વતેજસા
સમરે વિવિધૈઃ શસ્ત્રૈર્ અનયન્ યમસાદનમ્

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે શૂરઃ સુમાલી નામ રાક્ષસઃ
નાનાપ્રહરણૈઃ ક્રુદ્ધો રણમ્ એવાભ્યવર્તત

દેવાનાં તદ્ બલં સર્વં નાનાપ્રહરણૈઃ શિતૈઃ
વિધ્વંસયતિ સંક્રુદ્ધો વાયુર્ જલધરાન્ ઇવ

તે મહાબાણવર્ષૈશ્ ચ શૂલૈઃ પ્રાસૈશ્ ચ દારુણૈઃ
પીડ્યમાનાઃ સુરાઃ સર્વે ન વ્યતિષ્ઠન્ સમાહિતાઃ

તતો વિદ્રાવ્યમાણેષુ ત્રિદશેષુ સુમાલિના
વસૂનામ્ અષ્ટમો દેવઃ સાવિત્રો વ્યવતિષ્ઠત

સંવૃતઃ સ્વૈર્ અનીકૈસ્ તુ પ્રહરન્તં નિશાચરમ્
વિક્રમેણ મહાતેજા વારયામ્ આસ સંયુગે

સુમત્તયોસ્ તયોર્ આસીદ્ યુદ્ધં લોકે સુદારુણમ્
સુમાલિનો વસોશ્ ચૈવ સમરેષ્વ્ અનિવર્તિનોઃ

તતસ્ તસ્ય મહાબાણૈર્ વસુના સુમહાત્મના
મહાન્ સ પન્નગરથઃ ક્ષણેન વિનિપાતિતઃ

હત્વા તુ સંયુગે તસ્ય રથં બાણશતૈઃ શિતૈઃ
ગદાં તસ્ય વધાર્થાય વસુર્ જગ્રાહ પાણિના

તાં પ્રદીપ્તાં પ્રગૃહ્યાશુ કાલદણ્ડનિભાં શુભામ્
તસ્ય મૂર્ધનિ સાવિત્રઃ સુમાલેર્ વિનિપાતયત્

તસ્ય મૂર્ધનિ સોલ્કાભા પતન્તી ચ તદા બભૌ
સહસ્રાક્ષસમુત્સૃષ્ટા ગિરાવ્ ઇવ મહાશનિઃ

તસ્ય નૈવાસ્થિ કાયો વા ન માંસં દદૃશે તદા
ગદયા ભસ્મસાદ્ભૂતો રણે તસ્મિન્ નિપાતિતઃ

તં દૃષ્ટ્વા નિહતં સંખ્યે રાક્ષસાસ્ તે સમન્તતઃ
દુદ્રુવુઃ સહિતાઃ સર્વે ક્રોશમાના મહાસ્વનમ્