રામાયણ · અધ્યાય 7.021

એવં સંચિન્ત્ય વિપ્રેન્દ્રો જગામ લઘુવિક્રમઃ
આખ્યાતું તદ્ યથાવૃત્તં યમસ્ય સદનં પ્રતિ

અપશ્યત્ સ યમં તત્ર દેવમ્ અગ્નિપુરસ્કૃતમ્
વિધાનમ્ ઉપતિષ્ઠન્તં પ્રાણિનો યસ્ય યાદૃશમ્

સ તુ દૃષ્ટ્વા યમઃ પ્રાપ્તં મહર્ષિં તત્ર નારદમ્
અબ્રવીત્ સુખમ્ આસીનમ્ અર્ઘ્યમ્ આવેદ્ય ધર્મતઃ

કચ્ચિત્ ક્ષેમં નુ દેવર્ષે કચ્ચિદ્ ધર્મો ન નશ્યતિ
કિમ્ આગમનકૃત્યં તે દેવગન્ધર્વસેવિત

અબ્રવીત્ તુ તદા વાક્યં નારદો ભગવાન્ ઋષિઃ
શ્રૂયતામ્ અભિધાસ્યામિ વિધાનં ચ વિધીયતામ્

એષ નામ્ના દશગ્રીવઃ પિતૃરાજ નિશાચરઃ
ઉપયાતિ વશં નેતું વિક્રમૈસ્ ત્વાં સુદુર્જયમ્

એતેન કારણેનાહં ત્વરિતો ઽસ્મ્ય્ આગતઃ પ્રભો
દણ્ડપ્રહરણસ્યાદ્ય તવ કિં નુ કરિષ્યતિ

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે દૂરાદ્ અંશુમન્તમ્ ઇવોદિતમ્
દદૃશે દિવ્યમ્ આયાન્તં વિમાનં તસ્ય રક્ષસઃ

તં દેશં પ્રભયા તસ્ય પુષ્પકસ્ય મહાબલઃ
કૃત્વા વિતિમિરં સર્વં સમીપં સમવર્તત

સ ત્વ્ અપશ્યન્ મહાબાહુર્ દશગ્રીવસ્ તતસ્ તતઃ
પ્રાણિનઃ સુકૃતં કર્મ ભુઞ્જાનાંશ્ ચૈવ દુષ્કૃતમ્

તતસ્ તાન્ વધ્યમાનાંસ્ તુ કર્મભિર્ દુષ્કૃતૈઃ સ્વકૈઃ
રાવણો મોચયામ્ આસ વિક્રમેણ બલાદ્ બલી

પ્રેતેષુ મુચ્યમાનેષુ રાક્ષસેન બલીયસા
પ્રેતગોપાઃ સુસંરબ્ધા રાક્ષસેન્દ્રમ્ અભિદ્રવન્

તે પ્રાસૈઃ પરિઘૈઃ શૂલૈર્ મુદ્ગરૈઃ શક્તિતોમરૈઃ
પુષ્પકં સમવર્ષન્ત શૂરાઃ શતસહસ્રશઃ

તસ્યાસનાનિ પ્રાસાદાન્ વેદિકાસ્તરણાનિ ચ
પુષ્પકસ્ય બભઞ્જુસ્ તે શીઘ્રં મધુકરા ઇવ

દેવનિષ્ઠાનભૂતં તદ્ વિમાનં પુષ્પકં મૃધે
ભજ્યમાનં તથૈવાસીદ્ અક્ષયં બ્રહ્મતેજસા

તતસ્ તે રાવણામાત્યા યથાકામં યથાબલમ્
અયુધ્યન્ત મહાવીર્યાઃ સ ચ રાજા દશાનનઃ

તે તુ શોણિતદિગ્ધાઙ્ગાઃ સર્વશસ્ત્રસમાહતાઃ
અમાત્યા રાક્ષસેન્દ્રસ્ય ચક્રુર્ આયોધનં મહત્

અન્યોન્યં ચ મહાભાગા જઘ્નુઃ પ્રહરણૈર્ યુધિ
યમસ્ય ચ મહત્ સૈન્યં રાક્ષસસ્ય ચ મન્ત્રિણઃ

અમાત્યાંસ્ તાંસ્ તુ સંત્યજ્ય રાક્ષસસ્ય મહૌજસઃ
તમ્ એવ સમધાવન્ત શૂલવર્ષૈર્ દશાનનમ્

તતઃ શોણિતદિગ્ધાઙ્ગઃ પ્રહારૈર્ જર્જરીકૃતઃ
વિમાને રાક્ષસશ્રેષ્ઠઃ ફુલ્લાશોક ઇવાબભૌ

સ શૂલાનિ ગદાઃ પ્રાસાઞ્ શક્તિતોમરસાયકાન્
મુસલાનિ શિલાવૃક્ષાન્ મુમોચાસ્ત્રબલાદ્ બલી

તાંસ્ તુ સર્વાન્ સમાક્ષિપ્ય તદ્ અસ્ત્રમ્ અપહત્ય ચ
જઘ્નુસ્ તે રાક્ષસં ઘોરમ્ એકં શતસહસ્રકઃ

પરિવાર્ય ચ તં સર્વે શૈલં મેઘોત્કરા ઇવ
ભિન્દિપાલૈશ્ ચ શૂલૈશ્ ચ નિરુચ્છ્વાસમ્ અકારયન્

વિમુક્તકવચઃ ક્રુદ્ધો સિક્તઃ શોણિતવિસ્રવૈઃ
સ પુષ્પકં પરિત્યજ્ય પૃથિવ્યામ્ અવતિષ્ઠત

તતઃ સ કાર્મુકી બાણી પૃથિવ્યાં રાક્ષસાધિપઃ
લબ્ધસંજ્ઞો મુહૂર્તેન ક્રુદ્ધસ્ તસ્થૌ યથાન્તકઃ

તતઃ પાશુપતં દિવ્યમ્ અસ્ત્રં સંધાય કાર્મુકે
તિષ્ઠ તિષ્ઠેતિ તાન્ ઉક્ત્વા તચ્ ચાપં વ્યપકર્ષત

જ્વાલામાલી સ તુ શરઃ ક્રવ્યાદાનુગતો રણે
મુક્તો ગુલ્માન્ દ્રુમાંશ્ ચૈવ ભસ્મકૃત્વા પ્રધાવતિ

તે તસ્ય તેજસા દગ્ધાઃ સૈન્યા વૈવસ્વતસ્ય તુ
રણે તસ્મિન્ નિપતિતા દાવદગ્ધા નગા ઇવ

તતઃ સ સચિવૈઃ સાર્ધં રાક્ષસો ભીમવિક્રમઃ
નનાદ સુમહાનાદં કમ્પયન્ન્ ઇવ મેદિનીમ્