રામાયણ · અધ્યાય 7.019

અથ જિત્વા મરુત્તં સ પ્રયયૌ રાક્ષસાધિપઃ
નગરાણિ નરેન્દ્રાણાં યુદ્ધકાઙ્ક્ષી દશાનનઃ

સ સમાસાદ્ય રાજેન્દ્રાન્ મહેન્દ્રવરુણોપમાન્
અબ્રવીદ્ રાક્ષસેન્દ્રસ્ તુ યુદ્ધં મે દીયતામ્ ઇતિ

નિર્જિતાઃ સ્મેતિ વા બ્રૂત એષો હિ મમ નિશ્ચયઃ
અન્યથા કુર્વતામ્ એવં મોક્ષો વો નોપપદ્યતે

તતસ્ તુ બહવઃ પ્રાજ્ઞાઃ પાર્થિવા ધર્મણિશ્ચયાઃ
નિર્જિતાઃ સ્મેત્ય્ અભાષન્ત જ્ઞાત્વા વરબલં રિપોઃ

દુષ્યન્તઃ સુરથો ગાધિર્ ગયો રાજા પુરૂરવાઃ
એતે સર્વે ઽબ્રુવંસ્ તાત નિર્જિતાઃ સ્મેતિ પાર્થિવાઃ

અથાયોધ્યાં સમાસાદ્ય રાવણો રાક્ષસાધિપઃ
સુગુપ્તામ્ અનરણ્યેન શક્રેણેવામરાવતીમ્

પ્રાહ રાજાનમ્ આસાદ્ય યુદ્ધં મે સંપ્રદીયતામ્
નિર્જિતો ઽસ્મીતિ વા બ્રૂહિ મમૈતદ્ ઇહ શાસનમ્

અનરણ્યઃ સુસંક્રુદ્ધો રાક્ષસેન્દ્રમ્ અથાબ્રવીત્
દીયતે દ્વન્દ્વયુદ્ધં તે રાક્ષસાધિપતે મયા

અથ પૂર્વં શ્રુતાર્થેન સજ્જિતં સુમહદ્ ધિ યત્
નિષ્ક્રામત્ તન્ નરેન્દ્રસ્ય બલં રક્ષોવધોદ્યતમ્

નાગાનાં બહુસાહસ્રં વાજિનામ્ અયુતં તથા
મહીં સંછાદ્ય નિષ્ક્રાન્તં સપદાતિરથં ક્ષણાત્

તદ્ રાવણબલં પ્રાપ્ય બલં તસ્ય મહીપતેઃ
પ્રાણશ્યત તદા રાજન્ હવ્યં હુતમ્ ઇવાનલે

સો ઽપશ્યત નરેન્દ્રસ્ તુ નશ્યમાનં મહદ્ બલમ્
મહાર્ણવં સમાસાદ્ય યથા પઞ્ચાપગા જલમ્

તતઃ શક્રધનુઃપ્રખ્યં ધનુર્ વિસ્ફારયન્ સ્વયમ્
આસદાદ નરેન્દ્રાસ્ તં રાવણં ક્રોધમૂર્છિતઃ

તતો બાણશતાન્ય્ અષ્ટૌ પાતયામ્ આસ મૂર્ધનિ
તસ્ય રાક્ષસરાજસ્ય ઇક્ષ્વાકુકુલનન્દનઃ

તસ્ય બાણાઃ પતન્તસ્ તે ચક્રિરે ન ક્ષતં ક્વ ચિત્
વારિધારા ઇવાભ્રેભ્યઃ પતન્ત્યો નગમૂર્ધનિ

તતો રાક્ષસરાજેન ક્રુદ્ધેન નૃપતિસ્ તદા
તલેન ભિહતો મૂર્ધ્નિ સ રથાન્ નિપપાત હ

સ રાજા પતિતો ભૂમૌ વિહ્વલાઙ્ગઃ પ્રવેપિતઃ
વજ્રદગ્ધ ઇવારણ્યે સાલો નિપતિતો મહાન્

તં પ્રહસ્યાબ્રવીદ્ રક્ષ ઇક્ષ્વાકું પૃથિવીપતિમ્
કિમ્ ઇદાનીં ત્વયા પ્રાપ્તં ફલં માં પ્રતિ યુધ્યતા

ત્રૈલોક્યે નાસ્તિ યો દ્વન્દ્વં મમ દદ્યાન્ નરાધિપ
શઙ્કે પ્રમત્તો ભોગેષુ ન શૃણોષિ બલં મમ

તસ્યૈવં બ્રુવતો રાજા મન્દાસુર્ વાક્યમ્ અબ્રવીત્
કિં શક્યમ્ ઇહ કર્તું વૈ યત્ કાલો દુરતિક્રમઃ

ન હ્ય્ અહં નિર્જિતો રક્ષસ્ ત્વયા ચાત્મપ્રશંસિના
કાલેનેહ વિપન્નો ઽહં હેતુભૂતસ્ તુ મે ભવાન્

કિં ત્વ્ ઇદાનીં મયા શક્યં કર્તું પ્રાણપરિક્ષયે
ઇક્ષ્વાકુપરિભાવિત્વાદ્ વચો વક્ષ્યામિ રાક્ષસ

યદિ દત્તં યદિ હુતં યદિ મે સુકૃતં તપઃ
યદિ ગુપ્તાઃ પ્રજાઃ સમ્યક્ તથા સત્યં વચો ઽસ્તુ મે

ઉત્પત્સ્યતે કુલે હ્ય્ અસ્મિન્ન્ ઇક્ષ્વાકૂણાં મહાત્મનામ્
રાજા પરમતેજસ્વી યસ્ તે પ્રાણાન્ હરિષ્યતિ

તતો જલધરોદગ્રસ્ તાડિતો દેવદુન્દુભિઃ
તસ્મિન્ન્ ઉદાહૃતે શાપે પુષ્પવૃષ્ટિશ્ ચ ખાચ્ ચ્યુતા

તતઃ સ રાજા રાજેન્દ્ર ગતઃ સ્થાનં ત્રિવિષ્ટપમ્
સ્વર્ગતે ચ નૃપે રામ રાક્ષસઃ સ ન્યવર્તત