રામાયણ · અધ્યાય 7.006

તૈર્ વધ્યમાના દેવાશ્ ચ ઋષયશ્ ચ તપોધનાઃ
ભયાર્તાઃ શરણં જગ્મુર્ દેવદેવં મહેશ્વરમ્

તે સમેત્ય તુ કામારિં ત્રિપુરારિં ત્રિલોચનમ્
ઊચુઃ પ્રાઞ્જલયો દેવા ભયગદ્ગદભાષિણઃ

સુકેશપુત્રૈર્ ભગવન્ પિતામહવરોદ્ધતૈઃ
પ્રજાધ્યક્ષ પ્રજાઃ સર્વા બાધ્યન્તે રિપુબાધન

શરણ્યાન્ય્ અશરણ્યાનિ આશ્રમાણિ કૃતાનિ નઃ
સ્વર્ગાચ્ ચ ચ્યાવિતઃ શક્રઃ સ્વર્ગે ક્રીડન્તિ શક્રવત્

અહં વિષ્ણુર્ અહં રુદ્રો બ્રહ્માહં દેવરાડ્ અહમ્
અહં યમો ઽહં વરુણશ્ ચન્દ્રો ઽહં રવિર્ અપ્ય્ અહમ્

ઇતિ તે રાક્ષસા દેવ વરદાનેન દર્પિતાઃ
બાધન્તે સમરોદ્ધર્ષા યે ચ તેષાં પુરઃસરાઃ

તન્ નો દેવભયાર્તાનામ્ અભયં દાતુમ્ અર્હસિ
અશિવં વપુર્ આસ્થાય જહિ દૈવતકણ્ટકાન્

ઇત્ય્ ઉક્તસ્ તુ સુરૈઃ સર્વૈઃ કપર્દી નીલલોહિતઃ
સુકેશં પ્રતિ સાપેક્ષ આહ દેવગણાન્ પ્રભુઃ

નાહં તાન્ નિહનિષ્યામિ અવધ્યા મમ તે ઽસુરાઃ
કિં તુ મન્ત્રં પ્રદાસ્યામિ યો વૈ તાન્ નિહનિષ્યતિ

એવમ્ એવ સમુદ્યોગં પુરસ્કૃત્ય સુરર્ષભાઃ
ગચ્છન્તુ શરણં વિષ્ણું હનિષ્યતિ સ તાન્ પ્રભુઃ

તતસ્ તે જયશબ્દેન પ્રતિનન્દ્ય મહેશ્વરમ્
વિષ્ણોઃ સમીપમ્ આજગ્મુર્ નિશાચરભયાર્દિતાઃ

શઙ્ખચક્રધરં દેવં પ્રણમ્ય બહુમાન્ય ચ
ઊચુઃ સંભ્રાન્તવદ્ વાક્યં સુકેશતનયાર્દિતાઃ

સુકેશતનયૈર્ દેવત્રિભિસ્ ત્રેતાગ્નિસંનિભૈઃ
આક્રમ્ય વરદાનેન સ્થાનાન્ય્ અપહૃતાનિ નઃ

લઙ્કા નામ પુરી દુર્ગા ત્રિકૂટશિખરે સ્થિતા
તત્ર સ્થિતાઃ પ્રબાધન્તે સર્વાન્ નઃ ક્ષણદાચરાઃ

સ ત્વમ્ અસ્મત્પ્રિયાર્થં તુ જહિ તાન્ મધુસૂદન
ચક્રકૃત્તાસ્યકમલાન્ નિવેદય યમાય વૈ

ભયેષ્વ્ અભયદો ઽસ્માકં નાન્યો ઽસ્તિ ભવતા સમઃ
નુદ ત્વં નો ભયં દેવ નીહારમ્ ઇવ ભાસ્કરઃ

ઇત્ય્ એવં દૈવતૈર્ ઉક્તો દેવદેવો જનાર્દનઃ
અભયં ભયદો ઽરીણાં દત્ત્વા દેવાન્ ઉવાચ હ

સુકેશં રાક્ષસં જાને ઈશાન વરદર્પિતમ્
તાંશ્ ચાસ્ય તનયાઞ્ જાને યેષાં જ્યેષ્ઠઃ સ માલ્યવાન્

તાન્ અહં સમતિક્રાન્તમર્યાદાન્ રાક્ષસાધમાન્
સૂદયિષ્યામિ સંગ્રામે સુરા ભવત વિજ્વરાઃ

ઇત્ય્ ઉક્તાસ્ તે સુરાઃ સર્વે વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના
યથા વાસં યયુર્ હૃષ્ટાઃ પ્રશમન્તો જનાર્દનમ્

વિબુધાનાં સમુદ્યોગં માલ્યવાન્ સ નિશાચરઃ
શ્રુત્વા તૌ ભ્રાતરૌ વીરાવ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

અમરા ઋષયશ્ ચૈવ સંહત્ય કિલ શંકરમ્
અસ્મદ્વધં પરીપ્સન્ત ઇદમ્ ઊચુસ્ ત્રિલોચનમ્

સુકેશતનયા દેવ વરદાનબલોદ્ધતાઃ
બાધન્તે ઽસ્માન્ સમુદ્યુક્તા ઘોરરૂપાઃ પદે પદે

રાક્ષસૈર્ અભિભૂતાઃ સ્મ ન શક્તાઃ સ્મ ઉમાપતે
સ્વેષુ વેશ્મસુ સંસ્થાતું ભયાત્ તેષાં દુરાત્મનામ્

તદ્ અસ્માકં હિતાર્થે ત્વં જહિ તાંસ્ તાંસ્ ત્રિલોચન
રાક્ષસાન્ હુંકૃતેનૈવ દહ પ્રદહતાં વર

ઇત્ય્ એવં ત્રિદશૈર્ ઉક્તો નિશમ્યાન્ધકસૂદનઃ
શિરઃ કરં ચ ધુન્વાન ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

અવધ્યા મમ તે દેવાઃ સુકેશતનયા રણે
મન્ત્રં તુ વઃ પ્રદાસ્યામિ યો વૈ તાન્ નિહનિષ્યતિ

યઃ સ ચક્રગદાપાણિઃ પીતવાસા જનાર્દનઃ
હનિષ્યતિ સ તાન્ યુદ્ધે શરણં તં પ્રપદ્યથ

હરાન્ નાવાપ્ય તે કામં કામારિમ્ અભિવાદ્ય ચ
નારાયણાલયં પ્રાપ્તાસ્ તસ્મૈ સર્વં ન્યવેદયન્

તતો નારાયણેનોક્તા દેવા ઇન્દ્રપુરોગમાઃ
સુરારીન્ સૂદયિષ્યામિ સુરા ભવત વિજ્વરાઃ

દેવાનાં ભયભીતાનાં હરિણા રાક્ષસર્ષભૌ
પ્રતિજ્ઞાતો વધો ઽસ્માકં તચ્ ચિન્તયથ યત્ ક્ષમમ્

હિરણ્યકશિપોર્ મૃત્યુર્ અન્યેષાં ચ સુરદ્વિષામ્
દુઃખં નારાયણં જેતું યો નો હન્તુમ્ અભીપ્સતિ

તતઃ સુમાલી માલી ચ શ્રુત્વા માલ્યવતો વચઃ
ઊચતુર્ ભ્રાતરં જ્યેષ્ઠં ભગાંશાવ્ ઇવ વાસવમ્

સ્વધીતં દત્તમ્ ઇષ્ટં ચ ઐશ્વર્યં પરિપાલિતમ્
આયુર્ નિરામયં પ્રાપ્તં સ્વધર્મઃ સ્થાપિતશ્ ચ નઃ

દેવસાગરમ્ અક્ષોભ્યં શસ્ત્રૌઘૈઃ પ્રવિગાહ્ય ચ
જિતા દેવા રણે નિત્યં ન નો મૃત્યુકૃતં ભયમ્

નારાયણશ્ ચ રુદ્રશ્ ચ શક્રશ્ ચાપિ યમસ્ તથા
અસ્માકં પ્રમુખે સ્થાતું સર્વ એવ હિ બિભ્યતિ

વિષ્ણોર્ દોષશ્ ચ નાસ્ત્ય્ અત્ર કારણં રાક્ષસેશ્વર
દેવાનામ્ એવ દોષેણ વિષ્ણોઃ પ્રચલિતં મનઃ

તસ્માદ્ અદ્ય સમુદ્યુક્તાઃ સર્વસૈન્યસમાવૃતાઃ
દેવાન્ એવ જિઘાંસામો યેભ્યો દોષઃ સમુત્થિતઃ

ઇતિ માલી સુમાલી ચ માલ્યવાન્ અગ્રજઃ પ્રભુઃ
ઉદ્યોગં ઘોષયિત્વાથ રાક્ષસાઃ સર્વ એવ તે
યુદ્ધાય નિર્યયુઃ ક્રુદ્ધા જમ્ભવૃત્રબલા ઇવ

સ્યન્દનૈર્ વારણેન્દ્રૈશ્ ચ હયૈશ્ ચ ગિરિસંનિભૈઃ
ખરૈર્ ગોભિર્ અથોષ્ટ્રૈશ્ ચ શિંશુમારૈર્ ભુજં ગમૈઃ

મકરૈઃ કચ્છપૈર્ મીનૈર્ વિહંગૈર્ ગરુડોપમૈઃ
સિંહૈર્ વ્યાઘ્રૈર્ વરાહૈશ્ ચ સૃમરૈશ્ ચમરૈર્ અપિ

ત્યક્ત્વા લઙ્કાં તતઃ સર્વે રાક્ષસા બલગર્વિતાઃ
પ્રયાતા દેવલોકાય યોદ્ધું દૈવતશત્રવઃ

લઙ્કાવિપર્યયં દૃષ્ટ્વા યાનિ લઙ્કાલયાન્ય્ અથ
ભૂતાનિ ભયદર્શીનિ વિમનસ્કાનિ સર્વશઃ

ભૌમાસ્ તથાન્તરિક્ષાશ્ ચ કાલાજ્ઞપ્તા ભયાવહાઃ
ઉત્પાતા રાક્ષસેન્દ્રાણામ્ અભાવાયોત્થિતા દ્રુતમ્

અસ્થીનિ મેઘા વર્ષન્તિ ઉષ્ણં શોણિતમ્ એવ ચ
વેલાં સમુદ્રો ઽપ્ય્ ઉત્ક્રાન્તશ્ ચલન્તે ચાચલોત્તમાઃ

અટ્ટહાસાન્ વિમુઞ્ચન્તો ઘનનાદસમસ્વનાન્
ભૂતાઃ પરિપતન્તિ સ્મ નૃત્યમાનાઃ સહસ્રશઃ

ગૃધ્રચક્રં મહચ્ ચાપિ જ્વલનોદ્ગારિભિર્ મુખૈઃ
રાક્ષસાનામ્ ઉપરિ વૈ ભ્રમતે કાલચક્રવત્

તાન્ અચિન્ત્યમહોત્પાતાન્ રાક્ષસા બલગર્વિતાઃ
યન્ત્ય્ એવ ન નિવર્તન્તે મૃત્યુપાશાવપાશિતાઃ

માલ્યવાંશ્ ચ સુમાલી ચ માલી ચ રજનીચરાઃ
આસન્ પુરઃસરાસ્ તેષાં ક્રતૂનામ્ ઇવ પાવકાઃ

માલ્યવન્તં તુ તે સર્વે માલ્યવન્તમ્ ઇવાચલમ્
નિશાચરા આશ્રયન્તે ધાતારમ્ ઇવ દેહિનઃ

તદ્ બલં રાક્ષસેન્દ્રાણાં મહાભ્રઘનનાદિતમ્
જયેપ્સયા દેવલોકં યયૌ માલી વશે સ્થિતમ્

રાક્ષસાનાં સમુદ્યોગં તં તુ નારાયણઃ પ્રભુઃ
દેવદૂતાદ્ ઉપશ્રુત્ય દધ્રે યુદ્ધે તતો મનઃ

સ દેવસિદ્ધર્ષિમહોરગૈશ્ ચ ગન્ધર્વમુખ્યાપ્સરસોપગીતઃ
સમાસસાદામરશત્રુસૈન્યં ચક્રાસિસીરપ્રવરાદિધારી

સુપર્ણપક્ષાનિલનુન્નપક્ષં ભ્રમત્પતાકં પ્રવિકીર્ણશસ્ત્રમ્
ચચાલ તદ્ રાક્ષસરાજસૈન્યં ચલોપલો નીલ ઇવાચલેન્દ્રઃ

તથ શિતૈઃ શોણિતમાંસરૂષિતૈર્ યુગાન્તવૈશ્વાનરતુલ્યવિગ્રહૈઃ
નિશાચરાઃ સંપરિવાર્ય માધવં વરાયુધૈર્ નિર્બિભિદુઃ સહસ્રશઃ