રામાયણ · અધ્યાય 7.005

સુકેશં ધાર્મિકં દૃષ્ટ્વા વરલબ્ધં ચ રાક્ષસં
ગ્રામણીર્ નામ ગન્ધર્વો વિશ્વાવસુસમપ્રભઃ

તસ્ય દેવવતી નામ દ્વિતીયા શ્રીર્ ઇવાત્મજા
તાં સુકેશાય ધર્મેણ દદૌ દક્ષઃ શ્રિયં યથા

વરદાનકૃતૈશ્વર્યં સા તં પ્રાપ્ય પતિં પ્રિયમ્
આસીદ્ દેવવતી તુષ્ટા ધનં પ્રાપ્યેવ નિર્ધનઃ

સ તયા સહ સંયુક્તો રરાજ રજનીચરઃ
અઞ્જનાદ્ અભિનિષ્ક્રાન્તઃ કરેણ્વેવ મહાગજઃ

દેવવત્યાં સુકેશસ્ તુ જનયામ્ આસ રાઘવ
ત્રીંસ્ ત્રિનેત્રસમાન્ પુત્રાન્ રાક્ષસાન્ રાક્ષસાધિપઃ
માલ્યવન્તં સુમાલિં ચ માલિં ચ બલિનાં વરમ્

ત્રયો લોકા ઇવાવ્યગ્રાઃ સ્થિતાસ્ ત્રય ઇવાગ્નયઃ
ત્રયો મન્ત્રા ઇવાત્યુગ્રાસ્ ત્રયો ઘોરા ઇવામયાઃ

ત્રયઃ સુકેશસ્ય સુતાસ્ ત્રેતાગ્નિસમવર્ચસઃ
વિવૃદ્ધિમ્ અગમંસ્ તત્ર વ્યાધયોપેક્ષિતા ઇવ

વરપ્રાપ્તિં પિતુસ્ તે તુ જ્ઞાત્વૈશ્વર્યં તતો મહત્
તપસ્ તપ્તું ગતા મેરું ભ્રાતરઃ કૃતનિશ્ચયાઃ

પ્રગૃહ્ય નિયમાન્ ઘોરાન્ રાક્ષસા નૃપસત્તમ
વિચેરુસ્ તે તપો ઘોરં સર્વભૂતભયાવહમ્

સત્યાર્જવદમોપેતૈસ્ તપોભિર્ ભુવિ દુષ્કરૈઃ
સંતાપયન્તસ્ ત્રીંલ્ લોકાન્ સદેવાસુરમાનુષાન્

તતો વિભુશ્ ચતુર્વક્ત્રો વિમાનવરમ્ આસ્થિતઃ
સુકેશપુત્રાન્ આમન્ત્ર્ય વરદો ઽસ્મીત્ય્ અભાષત

બ્રહ્માણં વરદં જ્ઞાત્વા સેન્દ્રૈર્ દેવગણૈર્ વૃતમ્
ઊચુઃ પ્રાઞ્જલયઃ સર્વે વેપમાના ઇવ દ્રુમાઃ

તપસારાધિતો દેવ યદિ નો દિશસે વરમ્
અજેયાઃ શત્રુહન્તારસ્ તથૈવ ચિરજીવિનઃ
પ્રભવિષ્ણવો ભવામેતિ પરસ્પરમ્ અનુવ્રતાઃ

એવં ભવિષ્યતીત્ય્ ઉક્ત્વા સુકેશતનયાન્ પ્રભુઃ
પ્રયયૌ બ્રહ્મલોકાય બ્રહ્મા બ્રાહ્મણવત્સલઃ

વરં લબ્ધ્વા તતઃ સર્વે રામ રાત્રિંચરાસ્ તદા
સુરાસુરાન્ પ્રબાધન્તે વરદાનાત્ સુનિર્ભયાઃ

તૈર્ વધ્યમાનાસ્ ત્રિદશાઃ સર્ષિસંઘાઃ સચારણાઃ
ત્રાતારં નાધિગચ્છન્તિ નિરયસ્થા યથા નરાઃ

અથ તે વિશ્વકર્માણં શિલ્પિનાં વરમ્ અવ્યયમ્
ઊચુઃ સમેત્ય સંહૃષ્ટા રાક્ષસા રઘુસત્તમ

ગૃહકર્તા ભવાન્ એવ દેવાનાં હૃદયેપ્સિતમ્
અસ્માકમ્ અપિ તાવત્ ત્વં ગૃહં કુરુ મહામતે

હિમવન્તં સમાશ્રિત્ય મેરું મન્દરમ્ એવ વા
મહેશ્વરગૃહપ્રખ્યં ગૃહં નઃ ક્રિયતાં મહત્

વિશ્વકર્મા તતસ્ તેષાં રાક્ષસાનાં મહાભુજઃ
નિવાસં કથયામ્ આસ શક્રસ્યેવામરાવતીમ્

દક્ષિણસ્યોદધેસ્ તીરે ત્રિકૂટો નામ પર્વતઃ
શિખરે તસ્ય શૈલસ્ય મધ્યમે ઽમ્બુદસંનિભે
શકુનૈર્ અપિ દુષ્પ્રાપે ટઙ્કચ્છિન્નચતુર્દિશિ

ત્રિંશદ્યોજનવિસ્તીર્ણા સ્વર્ણપ્રાકારતોરણા
મયા લઙ્કેતિ નગરી શક્રાજ્ઞપ્તેન નિર્મિતા

તસ્યાં વસત દુર્ધર્ષાઃ પુર્યાં રાક્ષસસત્તમાઃ
અમરાવતીં સમાસાદ્ય સેન્દ્રા ઇવ દિવૌકસઃ

લઙ્કાદુર્ગં સમાસાદ્ય રાક્ષસૈર્ બહુભિર્ વૃતાઃ
ભવિષ્યથ દુરાધર્ષાઃ શત્રૂણાં શત્રુસૂદનાઃ

વિશ્વકર્મવચઃ શ્રુત્વા તતસ્ તે રામ રાક્ષસાઃ
સહસ્રાનુચરા ગત્વા લઙ્કાં તામ્ અવસન્ પુરીમ્

દૃઢપ્રાકારપરિખાં હૈમૈર્ ગૃહશતૈર્ વૃતામ્
લઙ્કામ્ અવાપ્ય તે હૃષ્ટા વિહરન્તિ નિશાચરાઃ

નર્મદા નામ ગન્ધર્વી નાનાધર્મસમેધિતા
તસ્યાઃ કન્યાત્રયં હ્ય્ આસીદ્ ધીશ્રીકીર્તિસમદ્યુતિ

જ્યેષ્ઠક્રમેણ સા તેષાં રાક્ષસાનામ્ અરાક્ષસી
કન્યાસ્ તાઃ પ્રદદૌ હૃષ્ટા પૂર્ણચન્દ્રનિભાનનાઃ

ત્રયાણાં રાક્ષસેન્દ્રાણાં તિસ્રો ગન્ધર્વકન્યકાઃ
માત્રા દત્તા મહાભાગા નક્ષત્રે ભગદૈવતે

કૃતદારાસ્ તુ તે રામ સુકેશતનયાઃ પ્રભો
ભાર્યાભિઃ સહ ચિક્રીડુર્ અપ્સરોભિર્ ઇવામરાઃ

તત્ર માલ્યવતો ભાર્યા સુન્દરી નામ સુન્દરી
સ તસ્યાં જનયામ્ આસ યદ્ અપત્યં નિબોધ તત્

વજ્રમુષ્ટિર્ વિરૂપાક્ષો દુર્મુખશ્ ચૈવ રાક્ષસઃ
સુપ્તઘ્નો યજ્ઞકોપશ્ ચ મત્તોન્મત્તૌ તથૈવ ચ
અનલા ચાભવત્ કન્યા સુન્દર્યાં રામ સુન્દરી

સુમાલિનો ઽપિ ભાર્યાસીત્ પૂર્ણચન્દ્રનિભાનના
નામ્ના કેતુમતી નામ પ્રાણેભ્યો ઽપિ ગરીયસી

સુમાલી જનયામ્ આસ યદ્ અપત્યં નિશાચરઃ
કેતુમત્યાં મહારાજ તન્ નિબોધાનુપૂર્વશઃ

પ્રહસ્તો ઽકમ્પનૈશ્ ચૈવ વિકટઃ કાલકાર્મુકઃ
ધૂમ્રાક્શશ્ ચાથ દણ્ડશ્ ચ સુપાર્શ્વશ્ ચ મહાબલઃ

સંહ્રાદિઃ પ્રઘસશ્ ચૈવ ભાસકર્ણશ્ ચ રાક્ષસઃ
રાકા પુષ્પોત્કટા ચૈવ કૈકસી ચ શુચિસ્મિતા
કુમ્ભીનસી ચ ઇત્ય્ એતે સુમાલેઃ પ્રસવાઃ સ્મૃતાઃ

માલેસ્ તુ વસુદા નામ ગન્ધર્વી રૂપશાલિની
ભાર્યાસીત્ પદ્મપત્રાક્ષી સ્વક્ષી યક્ષીવરોપમા

સુમાલેર્ અનુજસ્ તસ્યાં જનયામ્ આસ યત્ પ્રભો
અપત્યં કથ્યમાનં તન્ મયા ત્વં શૃણુ રાઘવ

અનલશ્ ચાનિલશ્ ચૈવ હરઃ સંપાતિર્ એવ ચ
એતે વિભીષણામાત્યા માલેયાસ્ તે નિશાચરાઃ

તતસ્ તુ તે રાક્ષસપુંગવાસ્ ત્રયો નિશાચરૈઃ પુત્રશતૈશ્ ચ સંવૃતાઃ
સુરાન્ સહેન્દ્રાન્ ઋષિનાગદાનવાન્ બબાધિરે તે બલવીર્યદર્પિતાઃ

જગદ્ ભ્રમન્તો ઽનિલવદ્ દુરાસદા રણે ચ મૃત્યુપ્રતિમાઃ સમાહિતાઃ
વરપ્રદાનાદ્ અભિગર્વિતા ભૃશં ક્રતુક્રિયાણાં પ્રશમંકરાઃ સદા