રામાયણ · અધ્યાય 7.004

શ્રુત્વાગસ્ત્યેરિતં વાક્યં રામો વિસ્મયમ્ આગતઃ
પૂર્વમ્ આસીત્ તુ લઙ્કાયાં રક્ષસામ્ ઇતિ સંભવઃ

તતઃ શિરઃ કમ્પયિત્વા ત્રેતાગ્નિસમવિગ્રહમ્
અગસ્ત્યં તં મુહુર્ દૃષ્ટ્વા સ્મયમાનો ઽભ્યભાષત

ભગવન્ પૂર્વમ્ અપ્ય્ એષા લઙ્કાસીત્ પિશિતાશિનામ્
ઇતીદં ભવતઃ શ્રુત્વા વિસ્મયો જનિતો મમ

પુલસ્ત્યવંશાદ્ ઉદ્ભૂતા રાક્ષસા ઇતિ નઃ શ્રુતમ્
ઇદાનીમ્ અન્યતશ્ ચાપિ સંભવઃ કીર્તિતસ્ ત્વયા

રાવણાત્ કુમ્ભકર્ણાચ્ ચ પ્રહસ્તાદ્ વિકટાદ્ અપિ
રાવણસ્ય ચ પુત્રેભ્યઃ કિં નુ તે બલવત્તરાઃ

ક એષાં પૂર્વકો બ્રહ્મન્ કિંનામા કિંતપોબલઃ
અપરાધં ચ કં પ્રાપ્ય વિષ્ણુના દ્રાવિતાઃ પુરા

એતદ્ વિસ્તરતઃ સર્વં કથયસ્વ મમાનઘ
કૌતૂહલં કૃતં મહ્યં નુદ ભાનુર્ યથા તમઃ

રાઘવસ્ય તુ તચ્ છ્રુત્વા સંસ્કારાલંકૃતં વચઃ
ઈષદ્વિસ્મયમાનસ્ તમ્ અગસ્ત્યઃ પ્રાહ રાઘવમ્

પ્રજાપતિઃ પુરા સૃષ્ટ્વા અપઃ સલિલસંભવઃ
તાસાં ગોપાયને સત્ત્વાન્ અસૃજત્ પદ્મસંભવઃ

તે સત્ત્વાઃ સત્ત્વકર્તારં વિનીતવદ્ ઉપસ્થિતાઃ
કિં કુર્મ ઇતિ ભાષન્તઃ ક્ષુત્પિપાસાભયાર્દિતાઃ

પ્રજાપતિસ્ તુ તાન્ય્ આહ સત્ત્વાનિ પ્રહસન્ન્ ઇવ
આભાષ્ય વાચા યત્નેન રક્ષધ્વમ્ ઇતિ માનદઃ

રક્ષામ ઇતિ તત્રાન્યૈર્ યક્ષામેતિ તથાપરૈઃ
ભુઙ્ક્ષિતાભુઙ્ક્ષિતૈર્ ઉક્તસ્ તતસ્ તાન્ આહ ભૂતકૃત્

રક્ષામ ઇતિ યૈર્ ઉક્તં રાક્ષસાસ્ તે ભવન્તુ વઃ
યક્ષામ ઇતિ યૈર્ ઉક્તં તે વૈ યક્ષા ભવન્તુ વઃ

તત્ર હેતિઃ પ્રહેતિશ્ ચ ભ્રાતરૌ રાક્ષસર્ષભૌ
મધુકૈટભસંકાશૌ બભૂવતુર્ અરિંદમૌ

પ્રહેતિર્ ધાર્મિકસ્ તત્ર ન દારાન્ સો ઽભિકાઙ્ક્ષતિ
હેતિર્ દારક્રિયાર્થં તુ યત્નં પરમ્ અથાકરોત્

સ કાલભગિનીં કન્યાં ભયાં નામ ભયાવહામ્
ઉદાવહદ્ અમેયાત્મા સ્વયમ્ એવ મહામતિઃ

સ તસ્યાં જનયામ્ આસ હેતી રાક્ષસપુંગવઃ
પુત્રં પુત્રવતાં શ્રેષ્ઠો વિદ્યુત્કેશ ઇતિ શ્રુતમ્

વિદ્યુત્કેશો હેતિપુત્રઃ પ્રદીપ્તાગ્નિસમપ્રભઃ
વ્યવર્ધત મહાતેજાસ્ તોયમધ્ય ઇવામ્બુજમ્

સ યદા યૌવનં ભદ્રમ્ અનુપ્રાપ્તો નિશાચરઃ
તતો દારક્રિયાં તસ્ય કર્તું વ્યવસિતઃ પિતા

સંધ્યાદુહિતરં સો ઽથ સંધ્યાતુલ્યાં પ્રભાવતઃ
વરયામ્ આસ પુત્રાર્થં હેતી રાક્ષસપુંગવઃ

અવશ્યમ્ એવ દાતવ્યા પરસ્મૈ સેતિ સંધ્યયા
ચિન્તયિત્વા સુતા દત્તા વિદ્યુત્કેશાય રાઘવ

સંધ્યાયાસ્ તનયાં લબ્ધ્વા વિદ્યુત્કેશો નિશાચરઃ
રમતે સ તયા સાર્ધં પૌલોમ્યા મઘવાન્ ઇવ

કેન ચિત્ ત્વ્ અથ કાલેન રામ સાલકટંકટા
વિદ્યુત્કેશાદ્ ગર્ભમ્ આપ ઘનરાજિર્ ઇવાર્ણવાત્

તતઃ સા રાક્ષસી ગર્ભં ઘનગર્ભસમપ્રભમ્
પ્રસૂતા મન્દરં ગત્વા ગઙ્ગા ગર્ભમ્ ઇવાગ્નિજમ્

તમ્ ઉત્સૃજ્ય તુ સા ગર્ભં વિદ્યુત્કેશાદ્ રતાર્થિની
રેમે સા પતિના સાર્ધં વિસ્મૃત્ય સુતમ્ આત્મજમ્

તયોત્સૃષ્ટઃ સ તુ શિશુઃ શરદર્કસમદ્યુતિઃ
પાણિમ્ આસ્યે સમાધાય રુરોદ ઘનરાડ્ ઇવ

અથોપરિષ્ટાદ્ ગચ્છન્ વૈ વૃષભસ્થો હરઃ પ્રભુઃ
અપશ્યદ્ ઉમયા સાર્ધં રુદન્તં રાક્ષસાત્મજમ્

કારુણ્યભાવાત્ પાર્વત્યા ભવસ્ ત્રિપુરહા તતઃ
તં રાક્ષસાત્મજં ચક્રે માતુર્ એવ વયઃ સમમ્

અમરં ચૈવ તં કૃત્વા મહાદેવો ઽક્ષયો ઽવ્યયઃ
પુરમ્ આકાશગં પ્રાદાત્ પાર્વત્યાઃ પ્રિયકામ્યયા

ઉમયાપિ વરો દત્તો રાક્ષસીનાં નૃપાત્મજ
સદ્યોપલબ્ધિર્ ગર્ભસ્ય પ્રસૂતિઃ સદ્ય એવ ચ
સદ્ય એવ વયઃપ્રાપ્તિર્ માતુર્ એવ વયઃ સમમ્

તતઃ સુકેશો વરદાનગર્વિતઃ શ્રિયં પ્રભોઃ પ્રાપ્ય હરસ્ય પાર્શ્વતઃ
ચચાર સર્વત્ર મહામતિઃ ખગઃ ખગં પુરં પ્રાપ્ય પુરંદરો યથા