રામાયણ · અધ્યાય 6.107

એતચ્ છ્રુત્વા શુભં વાક્યં રાઘવેણ સુભાષિતમ્
ઇદં શુભતરં વાક્યં વ્યાજહાર મહેશ્વરઃ

પુષ્કરાક્ષ મહાબાહો મહાવક્ષઃ પરંતપ
દિષ્ટ્યા કૃતમ્ ઇદં કર્મ ત્વયા શસ્ત્રભૃતાં વર

દિષ્ટ્યા સર્વસ્ય લોકસ્ય પ્રવૃદ્ધં દારુણં તમઃ
અપાવૃત્તં ત્વયા સંખ્યે રામ રાવણજં ભયમ્

આશ્વાસ્ય ભરતં દીનં કૌસલ્યાં ચ યશસ્વિનીમ્
કૈકેયીં ચ સુમિત્રાં ચ દૃષ્ટ્વા લક્ષ્મણમાતરમ્

પ્રાપ્ય રાજ્યમ્ અયોધ્યાયાં નન્દયિત્વા સુહૃજ્જનમ્
ઇક્ષ્વાકૂણાં કુલે વંશં સ્થાપયિત્વા મહાબલ

ઇષ્ટ્વા તુરગમેધેન પ્રાપ્ય ચાનુત્તમં યશઃ
બ્રાહ્મણેભ્યો ધનં દત્ત્વા ત્રિદિવં ગન્તુમ્ અર્હસિ

એષ રાજા વિમાનસ્થઃ પિતા દશરથસ્ તવ
કાકુત્સ્થ માનુષે લોકે ગુરુસ્ તવ મહાયશાઃ

ઇન્દ્રલોકં ગતઃ શ્રીમાંસ્ ત્વયા પુત્રેણ તારિતઃ
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા ત્વમ્ એનમ્ અભિવાદય

મહાદેવવચઃ શ્રુત્વા કાકુત્સ્થઃ સહલક્ષ્મણઃ
વિમાનશિખરસ્થસ્ય પ્રણામમ્ અકરોત્ પિતુઃ

દીપ્યમાનં સ્વયાં લક્ષ્મ્યા વિરજોઽમ્બરધારિણમ્
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા દદર્શ પિતરં પ્રભુઃ

હર્ષેણ મહતાવિષ્ટો વિમાનસ્થો મહીપતિઃ
પ્રાણૈઃ પ્રિયતરં દૃષ્ટ્વા પુત્રં દશરથસ્ તદા

આરોપ્યાઙ્કં મહાબાહુર્ વરાસનગતઃ પ્રભુઃ
બાહુભ્યાં સંપરિષ્વજ્ય તતો વાક્યં સમાદદે

ન મે સ્વર્ગો બહુમતઃ સંમાનશ્ ચ સુરર્ષિભિઃ
ત્વયા રામ વિહીનસ્ય સત્યં પ્રતિશૃણોમિ તે

કૈકેય્યા યાનિ ચોક્તાનિ વાક્યાનિ વદતાં વર
તવ પ્રવ્રાજનાર્થાનિ સ્થિતાનિ હૃદયે મમ

ત્વાં તુ દૃષ્ટ્વા કુશલિનં પરિષ્વજ્ય સલક્ષ્મણમ્
અદ્ય દુઃખાદ્ વિમુક્તો ઽસ્મિ નીહારાદ્ ઇવ ભાસ્કરઃ

તારિતો ઽહં ત્વયા પુત્ર સુપુત્રેણ મહાત્મના
અષ્ટાવક્રેણ ધર્માત્મા તારિતો બ્રાહ્મણો યથા

ઇદાનીં ચ વિજાનામિ યથા સૌમ્ય સુરેશ્વરૈઃ
વધાર્થં રાવણસ્યેહ વિહિતં પુરુષોત્તમમ્

સિદ્ધાર્થા ખલુ કૌસલ્યા યા ત્વાં રામ ગૃહં ગતમ્
વનાન્ નિવૃત્તં સંહૃષ્ટા દ્રક્ષ્યતે શત્રુસૂદન

સિદ્ધાર્થાઃ ખલુ તે રામ નરા યે ત્વાં પુરીં ગતમ્
જલાર્દ્રમ્ અભિષિક્તં ચ દ્રક્ષ્યન્તિ વસુધાધિપમ્

અનુરક્તેન બલિના શુચિના ધર્મચારિણા
ઇચ્છેયં ત્વામ્ અહં દ્રષ્ટું ભરતેન સમાગતમ્

ચતુર્દશસમાઃ સૌમ્ય વને નિર્યાપિતાસ્ ત્વયા
વસતા સીતયા સાર્ધં લક્ષ્મણેન ચ ધીમતા

નિવૃત્તવનવાસો ઽસિ પ્રતિજ્ઞા સફલા કૃતા
રાવણં ચ રણે હત્વા દેવાસ્ તે પરિતોષિતાઃ

કૃતં કર્મ યશઃ શ્લાઘ્યં પ્રાપ્તં તે શત્રુસૂદન
ભ્રાતૃભિઃ સહ રાજ્યસ્થો દીર્ઘમ્ આયુર્ અવાપ્નુહિ

ઇતિ બ્રુવાણં રાજાનં રામઃ પ્રાઞ્જલિર્ અબ્રવીત્
કુરુ પ્રસાદં ધર્મજ્ઞ કૈકેય્યા ભરતસ્ય ચ

સપુત્રાં ત્વાં ત્યજામીતિ યદ્ ઉક્તા કૈકયી ત્વયા
સ શાપઃ કૈકયીં ઘોરઃ સપુત્રાં ન સ્પૃશેત્ પ્રભો

સ તથેતિ મહારાજો રામમ્ ઉક્ત્વા કૃતાઞ્જલિમ્
લક્ષ્મણં ચ પરિષ્વજ્ય પુનર્ વાક્યમ્ ઉવાચ હ

રામં શુશ્રૂષતા ભક્ત્યા વૈદેહ્યા સહ સીતયા
કૃતા મમ મહાપ્રીતિઃ પ્રાપ્તં ધર્મફલં ચ તે

ધર્મં પ્રાપ્સ્યસિ ધર્મજ્ઞ યશશ્ ચ વિપુલં ભુવિ
રામે પ્રસન્ને સ્વર્ગં ચ મહિમાનં તથૈવ ચ

રામં શુશ્રૂષ ભદ્રં તે સુમિત્રાનન્દવર્ધન
રામઃ સર્વસ્ય લોકસ્ય શુભેષ્વ્ અભિરતઃ સદા

એતે સેન્દ્રાસ્ ત્રયો લોકાઃ સિદ્ધાશ્ ચ પરમર્ષયઃ
અભિગમ્ય મહાત્માનમ્ અર્ચન્તિ પુરુષોત્તમમ્

એતત્ તદ્ ઉક્તમ્ અવ્યક્તમ્ અક્ષરં બ્રહ્મનિર્મિતમ્
દેવાનાં હૃદયં સૌમ્ય ગુહ્યં રામઃ પરંતપઃ

અવાપ્તં ધર્મચરણં યશશ્ ચ વિપુલં ત્વયા
રામં શુશ્રૂષતા ભક્ત્યા વૈદેહ્યા સહ સીતયા

સ તથોક્ત્વા મહાબાહુર્ લક્ષ્મણં પ્રાઞ્જલિં સ્થિતમ્
ઉવાચ રાજા ધર્માત્મા વૈદેહીં વચનં શુભમ્

કર્તવ્યો ન તુ વૈદેહિ મન્યુસ્ ત્યાગમ્ ઇમં પ્રતિ
રામેણ ત્વદ્વિશુદ્ધ્યર્થં કૃતમ્ એતદ્ ધિતૈષિણા

ન ત્વં સુભ્રુ સમાધેયા પતિશુશ્રૂવણં પ્રતિ
અવશ્યં તુ મયા વાચ્યમ્ એષ તે દૈવતં પરમ્

ઇતિ પ્રતિસમાદિશ્ય પુત્રૌ સીતાં તથા સ્નુષામ્
ઇન્દ્રલોકં વિમાનેન યયૌ દશરથો જ્વલન્