રામાયણ · અધ્યાય 6.104
એવમ્ ઉક્તા તુ વૈદેહી પરુષં લોમહર્ષણમ્
રાઘવેણ સરોષેણ ભૃશં પ્રવ્યથિતાભવત્
સા તદ્ અશ્રુતપૂર્વં હિ જને મહતિ મૈથિલી
શ્રુત્વા ભર્તૃવચો રૂક્ષં લજ્જયા વ્રીડિતાભવત્
પ્રવિશન્તીવ ગાત્રાણિ સ્વાન્ય્ એવ જનકાત્મજા
વાક્શલ્યૈસ્ તૈઃ સશલ્યેવ ભૃશમ્ અશ્રૂણ્ય્ અવર્તયત્
તતો બાષ્પપરિક્લિષ્ટં પ્રમાર્જન્તી સ્વમ્ આનનમ્
શનૈર્ ગદ્ગદયા વાચા ભર્તારમ્ ઇદમ્ અબ્રવીત્
કિં મામ્ અસદૃશં વાક્યમ્ ઈદૃશં શ્રોત્રદારુણમ્
રૂક્ષં શ્રાવયસે વીર પ્રાકૃતઃ પ્રાકૃતામ્ ઇવ
ન તથાસ્મિ મહાબાહો યથા ત્વમ્ અવગચ્છસિ
પ્રત્યયં ગચ્છ મે સ્વેન ચારિત્રેણૈવ તે શપે
પૃથક્ સ્ત્રીણાં પ્રચારેણ જાતિં ત્વં પરિશઙ્કસે
પરિત્યજેમાં શઙ્કાં તુ યદિ તે ઽહં પરીક્ષિતા
યદ્ય્ અહં ગાત્રસંસ્પર્શં ગતાસ્મિ વિવશા પ્રભો
કામકારો ન મે તત્ર દૈવં તત્રાપરાધ્યતિ
મદધીનં તુ યત્ તન્ મે હૃદયં ત્વયિ વર્તતે
પરાધીનેષુ ગાત્રેષુ કિં કરિષ્યામ્ય્ અનીશ્વરા
સહસંવૃદ્ધભાવાચ્ ચ સંસર્ગેણ ચ માનદ
યદ્ય્ અહં તે ન વિજ્ઞાતા હતા તેનાસ્મિ શાશ્વતમ્
પ્રેષિતસ્ તે યદા વીરો હનૂમાન્ અવલોકકઃ
લઙ્કાસ્થાહં ત્વયા વીર કિં તદા ન વિસર્જિતા
પ્રત્યક્ષં વાનરેન્દ્રસ્ય ત્વદ્વાક્યસમનન્તરમ્
ત્વયા સંત્યક્તયા વીર ત્યક્તં સ્યાજ્ જીવિતં મયા
ન વૃથા તે શ્રમો ઽયં સ્યાત્ સંશયે ન્યસ્ય જીવિતમ્
સુહૃજ્જનપરિક્લેશો ન ચાયં નિષ્ફલસ્ તવ
ત્વયા તુ નરશાર્દૂલ ક્રોધમ્ એવાનુવર્તતા
લઘુનેવ મનુષ્યેણ સ્ત્રીત્વમ્ એવ પુરસ્કૃતમ્
અપદેશેન જનકાન્ નોત્પત્તિર્ વસુધાતલાત્
મમ વૃત્તં ચ વૃત્તજ્ઞ બહુ તે ન પુરસ્કૃતમ્
ન પ્રમાણીકૃતઃ પાણિર્ બાલ્યે બાલેન પીડિતઃ
મમ ભક્તિશ્ ચ શીલં ચ સર્વં તે પૃષ્ઠતઃ કૃતમ્
એવં બ્રુવાણા રુદતી બાષ્પગદ્ગદભાષિણી
અબ્રવીલ્ લક્ષ્મણં સીતા દીનં ધ્યાનપરં સ્થિતમ્
ચિતાં મે કુરુ સૌમિત્રે વ્યસનસ્યાસ્ય ભેષજમ્
મિથ્યાપવાદોપહતા નાહં જીવિતુમ્ ઉત્સહે
અપ્રીતસ્ય ગુણૈર્ ભર્તુસ્ ત્યક્તયા જનસંસદિ
યા ક્ષમા મે ગતિર્ ગન્તું પ્રવેક્ષ્યે હવ્યવાહનમ્
એવમ્ ઉક્તસ્ તુ વૈદેહ્યા લક્ષ્મણઃ પરવીરહા
અમર્ષવશમ્ આપન્નો રાઘવાનનમ્ ઐક્ષત
સ વિજ્ઞાય મનશ્છન્દં રામસ્યાકારસૂચિતમ્
ચિતાં ચકાર સૌમિત્રિર્ મતે રામસ્ય વીર્યવાન્
અધોમુખં તતો રામં શનૈઃ કૃત્વા પ્રદક્ષિણમ્
ઉપાસર્પત વૈદેહી દીપ્યમાનં હુતાશનમ્
પ્રણમ્ય દેવતાભ્યશ્ ચ બ્રાહ્મણેભ્યશ્ ચ મૈથિલી
બદ્ધાઞ્જલિપુટા ચેદમ્ ઉવાચાગ્નિસમીપતઃ
યથા મે હૃદયં નિત્યં નાપસર્પતિ રાઘવાત્
તથા લોકસ્ય સાક્ષી માં સર્વતઃ પાતુ પાવકઃ
એવમ્ ઉક્ત્વા તુ વૈદેહી પરિક્રમ્ય હુતાશનમ્
વિવેશ જ્વલનં દીપ્તં નિઃસઙ્ગેનાન્તરાત્મના
જનઃ સ સુમહાંસ્ તત્ર બાલવૃદ્ધસમાકુલઃ
દદર્શ મૈથિલીં તત્ર પ્રવિશન્તીં હુતાશનમ્
તસ્યામ્ અગ્નિં વિશન્ત્યાં તુ હાહેતિ વિપુલઃ સ્વનઃ
રક્ષસાં વાનરાણાં ચ સંબભૂવાદ્ભુતોપમઃ
મૂળ પાઠ: Rāmāyaṇa · Edition: John Smith's Rāmāyaṇa-Page (last comparison: 2020-04-16) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0