રામાયણ · અધ્યાય 6.101

ઇતિ પ્રતિસમાદિષ્ટો હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ
પ્રવિવેશ પુરીં લઙ્કાં પૂજ્યમાનો નિશાચરૈઃ

પ્રવિશ્ય તુ મહાતેજા રાવણસ્ય નિવેશનમ્
દદર્શ શશિના હીનાં સાતઙ્કામ્ ઇવ રોહિણીમ્

નિભૃતઃ પ્રણતઃ પ્રહ્વઃ સો ઽભિગમ્યાભિવાદ્ય ચ
રામસ્ય વચનં સર્વમ્ આખ્યાતુમ્ ઉપચક્રમે

વૈદેહિ કુશલી રામઃ સસુગ્રીવઃ સલક્ષ્મણઃ
કુશલં ચાહ સિદ્ધાર્થો હતશત્રુર્ અરિંદમઃ

વિભીષણસહાયેન રામેણ હરિભિઃ સહ
નિહતો રાવણો દેવિ લક્ષ્મણસ્ય નયેન ચ

પૃષ્ટ્વા ચ કુશલં રામો વીરસ્ ત્વાં રઘુનન્દનઃ
અબ્રવીત્ પરમપ્રીતઃ કૃતાર્થેનાન્તરાત્મના

પ્રિયમ્ આખ્યામિ તે દેવિ ત્વાં તુ ભૂયઃ સભાજયે
દિષ્ટ્યા જીવસિ ધર્મજ્ઞે જયેન મમ સંયુગે

લબ્ધો નો વિજયઃ સીતે સ્વસ્થા ભવ ગતવ્યથા
રાવણઃ સ હતઃ શત્રુર્ લઙ્કા ચેયં વશે સ્થિતા

મયા હ્ય્ અલબ્ધનિદ્રેણ ધૃતેન તવ નિર્જયે
પ્રતિજ્ઞૈષા વિનિસ્તીર્ણા બદ્ધ્વા સેતું મહોદધૌ

સંભ્રમશ્ ચ ન કર્તવ્યો વર્તન્ત્યા રાવણાલયે
વિભીષણવિધેયં હિ લઙ્કૈશ્વર્યમ્ ઇદં કૃતમ્

તદ્ આશ્વસિહિ વિશ્વસ્તા સ્વગૃહે પરિવર્તસે
અયં ચાભ્યેતિ સંહૃષ્ટસ્ ત્વદ્દર્શનસમુત્સુકઃ

એવમ્ ઉક્તા સમુત્પત્ય સીતા શશિનિભાનના
પ્રહર્ષેણાવરુદ્ધા સા વ્યાજહાર ન કિં ચન

અબ્રવીચ્ ચ હરિશ્રેષ્ઠઃ સીતામ્ અપ્રતિજલ્પતીમ્
કિં ત્વં ચિન્તયસે દેવિ કિં ચ માં નાભિભાષસે

એવમ્ ઉક્તા હનુમતા સીતા ધર્મે વ્યવસ્થિતા
અબ્રવીત્ પરમપ્રીતા હર્ષગદ્ગદયા ગિરા

પ્રિયમ્ એતદ્ ઉપશ્રુત્ય ભર્તુર્ વિજયસંશ્રિતમ્
પ્રહર્ષવશમ્ આપન્ના નિર્વાક્યાસ્મિ ક્ષણાન્તરમ્

ન હિ પશ્યામિ સદૃશં ચિન્તયન્તી પ્લવંગમ
મત્પ્રિયાખ્યાનકસ્યેહ તવ પ્રત્યભિનન્દનમ્

ન ચ પશ્યામિ તત્ સૌમ્ય પૃથિવ્યામ્ અપિ વાનર
સદૃશં મત્પ્રિયાખ્યાને તવ દાતું ભવેત્ સમમ્

હિરણ્યં વા સુવર્ણં વા રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ
રાજ્યં વા ત્રિષુ લોકેષુ નૈતદ્ અર્હતિ ભાષિતુમ્

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ વૈદેહ્યા પ્રત્યુવાચ પ્લવંગમઃ
પ્રગૃહીતાઞ્જલિર્ વાક્યં સીતાયાઃ પ્રમુખે સ્થિતઃ

ભર્તુઃ પ્રિયહિતે યુક્તે ભર્તુર્ વિજયકાઙ્ક્ષિણિ
સ્નિગ્ધમ્ એવંવિધં વાક્યં ત્વમ્ એવાર્હસિ ભાષિતુમ્

તવૈતદ્ વચનં સૌમ્યે સારવત્ સ્નિગ્ધમ્ એવ ચ
રત્નૌઘાદ્ વિવિધાચ્ ચાપિ દેવરાજ્યાદ્ વિશિષ્યતે

અર્થતશ્ ચ મયા પ્રાપ્તા દેવરાજ્યાદયો ગુણાઃ
હતશત્રું વિજયિનં રામં પશ્યામિ યત્ સ્થિતમ્

ઇમાસ્ તુ ખલુ રાક્ષસ્યો યદિ ત્વમ્ અનુમન્યસે
હન્તુમ્ ઇચ્છામ્ય્ અહં સર્વા યાભિસ્ ત્વં તર્જિતા પુરા

ક્લિશ્યન્તીં પતિદેવાં ત્વામ્ અશોકવનિકાં ગતામ્
ઘોરરૂપસમાચારાઃ ક્રૂરાઃ ક્રૂરતરેક્ષણાઃ

રાક્ષસ્યો દારુણકથા વરમ્ એતં પ્રયચ્છ મે
ઇચ્છામિ વિવિધૈર્ ઘાતૈર્ હન્તુમ્ એતાઃ સુદારુણાઃ

મુષ્ટિભિઃ પાણિભિશ્ ચૈવ ચરણૈશ્ ચૈવ શોભને
ઘોરૈર્ જાનુપ્રહારૈશ્ ચ દશનાનાં ચ પાતનૈઃ

ભક્ષણૈઃ કર્ણનાસાનાં કેશાનાં લુઞ્ચનૈસ્ તથા
ભૃશં શુષ્કમુખીભિશ્ ચ દારુણૈર્ લઙ્ઘનૈર્ હતૈઃ

એવંપ્રકારૈર્ બહુભિર્ વિપ્રકારૈર્ યશસ્વિનિ
હન્તુમ્ ઇચ્છામ્ય્ અહં દેવિ તવેમાઃ કૃતકિલ્બિષાઃ

એવમ્ ઉક્તા મહુમતા વૈદેહી જનકાત્મજા
ઉવાચ ધર્મસહિતં હનૂમન્તં યશસ્વિની

રાજસંશ્રયવશ્યાનાં કુર્વતીનાં પરાજ્ઞયા
વિધેયાનાં ચ દાસીનાં કઃ કુપ્યેદ્ વાનરોત્તમ

ભાગ્યવૈષમ્યયોગેન પુરા દુશ્ચરિતેન ચ
મયૈતત્ પ્રાપ્યતે સર્વં સ્વકૃતં હ્ય્ ઉપભુજ્યતે

પ્રાપ્તવ્યં તુ દશાયોગાન્ મયૈતદ્ ઇતિ નિશ્ચિતમ્
દાસીનાં રાવણસ્યાહં મર્ષયામીહ દુર્બલા

આજ્ઞપ્તા રાવણેનૈતા રાક્ષસ્યો મામ્ અતર્જયન્
હતે તસ્મિન્ ન કુર્યુર્ હિ તર્જનં વાનરોત્તમ

અયં વ્યાઘ્રસમીપે તુ પુરાણો ધર્મસંહિતઃ
ઋક્ષેણ ગીતઃ શ્લોકો મે તં નિબોધ પ્લવંગમ

ન પરઃ પાપમ્ આદત્તે પરેષાં પાપકર્મણામ્
સમયો રક્ષિતવ્યસ્ તુ સન્તશ્ ચારિત્રભૂષણાઃ

પાપાનાં વા શુભાનાં વા વધાર્હાણાં પ્લવંગમ
કાર્યં કારુણ્યમ્ આર્યેણ ન કશ્ ચિન્ નાપરાધ્યતિ

લોકહિંસાવિહારાણાં રક્ષસાં કામરૂપિણમ્
કુર્વતામ્ અપિ પાપાનિ નૈવ કાર્યમ્ અશોભનમ્

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ હનુમાન્ સીતયા વાક્યકોવિદઃ
પ્રત્યુવાચ તતઃ સીતાં રામપત્નીં યશસ્વિનીમ્

યુક્તા રામસ્ય ભવતી ધર્મપત્ની યશસ્વિની
પ્રતિસંદિશ માં દેવિ ગમિષ્યે યત્ર રાઘવઃ

એવમ્ ઉક્તા હનુમતા વૈદેહી જનકાત્મજા
અબ્રવીદ્ દ્રષ્ટુમ્ ઇચ્છામિ ભર્તારં વાનરોત્તમ

તસ્યાસ્ તદ્ વચનં શ્રુત્વા હનુમાન્ પવનાત્મજઃ
હર્ષયન્ મૈથિલીં વાક્યમ્ ઉવાચેદં મહાદ્યુતિઃ

પૂર્ણચન્દ્રાનનં રામં દ્રક્ષ્યસ્ય્ આર્યે સલક્ષ્મણમ્
સ્થિરમિત્રં હતામિત્રં શચીવ ત્રિદશેશ્વરમ્

તામ્ એવમ્ ઉક્ત્વા રાજન્તીં સીતાં સાક્ષાદ્ ઇવ શ્રિયમ્
આજગામ મહાવેગો હનૂમાન્ યત્ર રાઘવઃ