રામાયણ · અધ્યાય 6.095

તતઃ પ્રવૃત્તં સુક્રૂરં રામરાવણયોસ્ તદા
સુમહદ્ દ્વૈરથં યુદ્ધં સર્વલોકભયાવહમ્

તતો રાક્ષસસૈન્યં ચ હરીણાં ચ મહદ્ બલમ્
પ્રગૃહીતપ્રહરણં નિશ્ચેષ્ટં સમતિષ્ઠત

સંપ્રયુદ્ધૌ તતો દૃષ્ટ્વા બલવન્ નરરાક્ષસૌ
વ્યાક્ષિપ્તહૃદયાઃ સર્વે પરં વિસ્મયમ્ આગતાઃ

નાનાપ્રહરણૈર્ વ્યગ્રૈર્ ભુજૈર્ વિસ્મિતબુદ્ધયઃ
તસ્થુઃ પ્રેક્ષ્ય ચ સંગ્રામં નાભિજઘ્નુઃ પરસ્પરમ્

રક્ષસાં રાવણં ચાપિ વાનરાણાં ચ રાઘવમ્
પશ્યતાં વિસ્મિતાક્ષાણાં સૈન્યં ચિત્રમ્ ઇવાબભૌ

તૌ તુ તત્ર નિમિત્તાનિ દૃષ્ટ્વા રાઘવરાવણૌ
કૃતબુદ્ધી સ્થિરામર્ષૌ યુયુધાતે અભીતવત્

જેતવ્યમ્ ઇતિ કાકુત્સ્થો મર્તવ્યમ્ ઇતિ રાવણઃ
ધૃતૌ સ્વવીર્યસર્વસ્વં યુદ્ધે ઽદર્શયતાં તદા

તતઃ ક્રોધાદ્ દશગ્રીવઃ શરાન્ સંધાય વીર્યવાન્
મુમોચ ધ્વજમ્ ઉદ્દિશ્ય રાઘવસ્ય રથે સ્થિતમ્

તે શરાસ્ તમ્ અનાસાદ્ય પુરંદરરથધ્વજમ્
રક્તશક્તિં પરામૃશ્ય નિપેતુર્ ધરણીતલે

તતો રામો ઽભિસંક્રુદ્ધશ્ ચાપમ્ આયમ્ય વીર્યવાન્
કૃતપ્રતિકૃતં કર્તું મનસા સંપ્રચક્રમે

રાવણધ્વજમ્ ઉદ્દિશ્ય મુમોચ નિશિતં શરમ્
મહાસર્પમ્ ઇવાસહ્યં જ્વલન્તં સ્વેન તેજસા

જગામ સ મહીં ભિત્ત્વા દશગ્રીવધ્વજં શરઃ
સ નિકૃત્તો ઽપતદ્ ભૂમૌ રાવણસ્ય રથધ્વજઃ

ધ્વજસ્યોન્મથનં દૃષ્ટ્વા રાવણઃ સુમહાબલઃ
ક્રોધજેનાગ્નિના સંખ્યે પ્રદીપ્ત ઇવ ચાભવત્

સ રોષવશમ્ આપન્નઃ શરવર્ષં મહદ્ વમન્
રામસ્ય તુરગાન્ દિવ્યાઞ્ શરૈર્ વિવ્યાધ રાવણઃ

તે વિદ્ધા હરયસ્ તસ્ય નાસ્ખલન્ નાપિ બભ્રમુઃ
બભૂવુઃ સ્વસ્થહૃદયાઃ પદ્મનાલૈર્ ઇવાહતાઃ

તેષામ્ અસંભ્રમં દૃષ્ટ્વા વાજિનાં રાવણસ્ તદા
ભૂય એવ સુસંક્રુદ્ધઃ શરવર્ષં મુમોચ હ

ગદાશ્ ચ પરિઘાંશ્ ચૈવ ચક્રાણિ મુસલાનિ ચ
ગિરિશૃઙ્ગાણિ વૃક્ષાંશ્ ચ તથા શૂલપરશ્વધાન્

માયાવિહિતમ્ એતત્ તુ શસ્ત્રવર્ષમ્ અપાતયત્
સહસ્રશસ્ તતો બાણાન્ અશ્રાન્તહૃદયોદ્યમઃ

તુમુલં ત્રાસજનનં ભીમં ભીમપ્રતિસ્વનમ્
દુર્ધર્ષમ્ અભવદ્ યુદ્ધે નૈકશસ્ત્રમયં મહત્

વિમુચ્ય રાઘવરથં સમન્તાદ્ વાનરે બલે
સાયકૈર્ અન્તરિક્ષં ચ ચકારાશુ નિરન્તરમ્
મુમોચ ચ દશગ્રીવો નિઃસઙ્ગેનાન્તરાત્મના

વ્યાયચ્છમાનં તં દૃષ્ટ્વા તત્પરં રાવણં રણે
પ્રહસન્ન્ ઇવ કાકુત્સ્થઃ સંદધે સાયકાઞ્ શિતાન્

સ મુમોચ તતો બાણાન્ રણે શતસહસ્રશઃ
તાન્ દૃષ્ટ્વા રાવણશ્ ચક્રે સ્વશરૈઃ ખં નિરન્તરમ્

તતસ્ તાભ્યાં પ્રયુક્તેન શરવર્ષેણ ભાસ્વતા
શરબદ્ધમ્ ઇવાભાતિ દ્વિતીયં ભાસ્વદ્ અમ્બરમ્

નાનિમિત્તો ઽભવદ્ બાણો નાતિભેત્તા ન નિષ્ફલઃ
તથા વિસૃજતોર્ બાણાન્ રામરાવણયોર્ મૃધે

પ્રાયુધ્યેતામ્ અવિચ્છિન્નમ્ અસ્યન્તૌ સવ્યદક્ષિણમ્
ચક્રતુસ્ તૌ શરૌઘૈસ્ તુ નિરુચ્છ્વાસમ્ ઇવામ્બરમ્

રાવણસ્ય હયાન્ રામો હયાન્ રામસ્ય રાવણઃ
જઘ્નતુસ્ તૌ તદાન્યોન્યં કૃતાનુકૃતકારિણૌ