રામાયણ · અધ્યાય 6.091

તસ્ય ક્રુદ્ધસ્ય વદનં દૃષ્ટ્વા રામસ્ય ધીમતઃ
સર્વભૂતાનિ વિત્રેષુઃ પ્રાકમ્પત ચ મેદિની

સિંહશાર્દૂલવાઞ્ શૈલઃ સંચચાલાચલદ્રુમઃ
બભૂવ ચાપિ ક્ષુભિતઃ સમુદ્રઃ સરિતાં પતિઃ

ખગાશ્ ચ ખરનિર્ઘોષા ગગને પરુષસ્વનાઃ
ઔત્પાતિકા વિનર્દન્તઃ સમન્તાત્ પરિચક્રમુઃ

રામં દૃષ્ટ્વા સુસંક્રુદ્ધમ્ ઉત્પાતાંશ્ ચ સુદારુણાન્
વિત્રેષુઃ સર્વભૂતાનિ રાવણસ્યાવિશદ્ ભયમ્

વિમાનસ્થાસ્ તદા દેવા ગન્ધર્વાશ્ ચ મહોરગાઃ
ઋષિદાનવદૈત્યાશ્ ચ ગરુત્મન્તશ્ ચ ખેચરાઃ

દદૃશુસ્ તે તદા યુદ્ધં લોકસંવર્તસંસ્થિતમ્
નાનાપ્રહરણૈર્ ભીમૈઃ શૂરયોઃ સંપ્રયુધ્યતોઃ

ઊચુઃ સુરાસુરાઃ સર્વે તદા વિગ્રહમ્ આગતાઃ
પ્રેક્ષમાણા મહાયુદ્ધં વાક્યં ભક્ત્યા પ્રહૃષ્ટવત્

દશગ્રીવં જયેત્ય્ આહુર્ અસુરાઃ સમવસ્થિતાઃ
દેવા રામમ્ અથોચુસ્ તે ત્વં જયેતિ પુનઃ પુનઃ

એતસ્મિન્ન્ અન્તરે ક્રોધાદ્ રાઘવસ્ય સ રાવણઃ
પ્રહર્તુકામો દુષ્ટાત્મા સ્પૃશન્ પ્રહરણં મહત્

વજ્રસારં મહાનાદં સર્વશત્રુનિબર્હણમ્
શૈલશૃઙ્ગનિભૈઃ કૂટૈશ્ ચિતં દૃષ્ટિભયાવહમ્

સધૂમમ્ ઇવ તીક્ષ્ણાગ્રં યુગાન્તાગ્નિચયોપમમ્
અતિરૌદ્રમ્ અનાસાદ્યં કાલેનાપિ દુરાસદમ્

ત્રાસનં સર્વભૂતાનાં દારણં ભેદનં તથા
પ્રદીપ્ત ઇવ રોષેણ શૂલં જગ્રાહ રાવણઃ

તચ્ છૂલં પરમક્રુદ્ધો મધ્યે જગ્રાહ વીર્યવાન્
અનેકૈઃ સમરે શૂરૈ રાક્ષસૈઃ પરિવારિતઃ

સમુદ્યમ્ય મહાકાયો નનાદ યુધિ ભૈરવમ્
સંરક્તનયનો રોષાત્ સ્વસૈન્યમ્ અભિહર્ષયન્

પૃથિવીં ચાન્તરિક્ષં ચ દિશશ્ ચ પ્રદિશસ્ તથા
પ્રાકમ્પયત્ તદા શબ્દો રાક્ષસેન્દ્રસ્ય દારુણઃ

અતિનાદસ્ય નાદેન તેન તસ્ય દુરાત્મનઃ
સર્વભૂતાનિ વિત્રેષુઃ સાગરશ્ ચ પ્રચુક્ષુભે

સ ગૃહીત્વા મહાવીર્યઃ શૂલં તદ્ રાવણો મહત્
વિનદ્ય સુમહાનાદં રામં પરુષમ્ અબ્રવીત્

શૂલો ઽયં વજ્રસારસ્ તે રામ રોષાન્ મયોદ્યતઃ
તવ ભ્રાતૃસહાયસ્ય સદ્યઃ પ્રાણાન્ હરિષ્યતિ

રક્ષસામ્ અદ્ય શૂરાણાં નિહતાનાં ચમૂમુખે
ત્વાં નિહત્ય રણશ્લાઘિન્ કરોમિ તરસા સમમ્

તિષ્ઠેદાનીં નિહન્મિ ત્વામ્ એષ શૂલેન રાઘવ
એવમ્ ઉક્ત્વા સ ચિક્ષેપ તચ્ છૂલં રાક્ષસાધિપઃ

આપતન્તં શરૌઘેણ વારયામ્ આસ રાઘવઃ
ઉત્પતન્તં યુગાન્તાગ્નિં જલૌઘૈર્ ઇવ વાસવઃ

નિર્દદાહ સ તાન્ બાણાન્ રામકાર્મુકનિઃસૃતાન્
રાવણસ્ય મહાશૂલઃ પતંગાન્ ઇવ પાવકઃ

તાન્ દૃષ્ટ્વા ભસ્મસાદ્ ભૂતાઞ્ શૂલસંસ્પર્શચૂર્ણિતાન્
સાયકાન્ અન્તરિક્ષસ્થાન્ રાઘવઃ ક્રોધમ્ આહરત્

સ તાં માતલિનાનીતાં શક્તિં વાસવનિર્મિતામ્
જગ્રાહ પરમક્રુદ્ધો રાઘવો રઘુનન્દનઃ

સા તોલિતા બલવતા શક્તિર્ ઘણ્ટાકૃતસ્વના
નભઃ પ્રજ્વાલયામ્ આસ યુગાન્તોલ્કેવ સપ્રભા

સા ક્ષિપ્તા રાક્ષસેન્દ્રસ્ય તસ્મિઞ્ શૂલે પપાત હ
ભિન્નઃ શક્ત્યા મહાઞ્ શૂલો નિપપાત ગતદ્યુતિઃ

નિર્બિભેદ તતો બાણૈર્ હયાન્ અસ્ય મહાજવાન્
રામસ્ તીક્ષ્ણૈર્ મહાવેગૈર્ વજ્રકલ્પૈઃ શિતૈઃ શરૈઃ

નિર્બિભેદોરસિ તદા રાવણં નિશિતૈઃ શરૈઃ
રાઘવઃ પરમાયત્તો લલાટે પત્રિભિસ્ ત્રિભિઃ

સ શરૈર્ ભિન્નસર્વાઙ્ગો ગાત્રપ્રસ્રુતશોણિતઃ
રાક્ષસેન્દ્રઃ સમૂહસ્થઃ ફુલ્લાશોક ઇવાબભૌ

સ રામબાણૈર્ અતિવિદ્ધગાત્રો નિશાચરેન્દ્રઃ ક્ષતજાર્દ્રગાત્રઃ
જગામ ખેદં ચ સમાજમધ્યે ક્રોધં ચ ચક્રે સુભૃશં તદાનીમ્