રામાયણ · અધ્યાય 6.090

લક્ષ્મણેન તુ તદ્ વાક્યમ્ ઉક્તં શ્રુત્વા સ રાઘવઃ
રાવણાય શરાન્ ઘોરાન્ વિસસર્જ ચમૂમુખે

દશગ્રીવો રથસ્થસ્ તુ રામં વજ્રોપમૈઃ શરૈઃ
આજઘાન મહાઘોરૈર્ ધારાભિર્ ઇવ તોયદઃ

દીપ્તપાવકસંકાશૈઃ શરૈઃ કાઞ્ચનભૂષણૈઃ
નિર્બિભેદ રણે રામો દશગ્રીવં સમાહિતઃ

ભૂમિસ્થિતસ્ય રામસ્ય રથસ્થસ્ય ચ રક્ષસઃ
ન સમં યુદ્ધમ્ ઇત્ય્ આહુર્ દેવગન્ધર્વદાનવાઃ

તતઃ કાઞ્ચનચિત્રાઙ્ગઃ કિંકિણીશતભૂષિતઃ
તરુણાદિત્યસંકાશો વૈદૂર્યમયકૂબરઃ

સદશ્વૈઃ કાઞ્ચનાપીડૈર્ યુક્તઃ શ્વેતપ્રકીર્ણકૈઃ
હરિભિઃ સૂર્યસંકાશૈર્ હેમજાલવિભૂષિતૈઃ

રુક્મવેણુધ્વજઃ શ્રીમાન્ દેવરાજરથો વરઃ
અભ્યવર્તત કાકુત્સ્થમ્ અવતીર્ય ત્રિવિષ્ટપાત્

અબ્રવીચ્ ચ તદા રામં સપ્રતોદો રથે સ્થિતઃ
પ્રાઞ્જલિર્ માતલિર્ વાક્યં સહસ્રાક્ષસ્ય સારથિઃ

સહસ્રાક્ષેણ કાકુત્સ્થ રથો ઽયં વિજયાય તે
દત્તસ્ તવ મહાસત્ત્વ શ્રીમાઞ્ શત્રુનિબર્હણઃ

ઇદમ્ ઐન્દ્રં મહચ્ચાપં કવચં ચાગ્નિસંનિભમ્
શરાશ્ ચાદિત્યસંકાશાઃ શક્તિશ્ ચ વિમલા શિતાઃ

આરુહ્યેમં રથં વીર રાક્ષસં જહિ રાવણમ્
મયા સારથિના રામ મહેન્દ્ર ઇવ દાનવાન્

ઇત્ય્ ઉક્તઃ સ પરિક્રમ્ય રથં તમ્ અભિવાદ્ય ચ
આરુરોહ તદા રામો લોકાંલ્ લક્ષ્મ્યા વિરાજયન્

તદ્ બભૂવાદ્ભુતં યુદ્ધં દ્વૈરથં લોમહર્ષણમ્
રામસ્ય ચ મહાબાહો રાવણસ્ય ચ રક્ષસઃ

સ ગાન્ધર્વેણ ગાન્ધર્વં દૈવં દૈવેન રાઘવઃ
અસ્ત્રં રાક્ષસરાજસ્ય જઘાન પરમાસ્ત્રવિત્

અસ્ત્રં તુ પરમં ઘોરં રાક્ષસં રાકસાધિપઃ
સસર્જ પરમક્રુદ્ધઃ પુનર્ એવ નિશાચરઃ

તે રાવણધનુર્મુક્તાઃ શરાઃ કાઞ્ચનભૂષણાઃ
અભ્યવર્તન્ત કાકુત્સ્થં સર્પા ભૂત્વા મહાવિષાઃ

તે દીપ્તવદના દીપ્તં વમન્તો જ્વલનં મુખૈઃ
રામમ્ એવાભ્યવર્તન્ત વ્યાદિતાસ્યા ભયાનકાઃ

તૈર્ વાસુકિસમસ્પર્શૈર્ દીપ્તભોગૈર્ મહાવિષૈઃ
દિશશ્ ચ સંતતાઃ સર્વાઃ પ્રદિશશ્ ચ સમાવૃતાઃ

તાન્ દૃષ્ટ્વા પન્નગાન્ રામઃ સમાપતત આહવે
અસ્ત્રં ગારુત્મતં ઘોરં પ્રાદુશ્ચક્રે ભયાવહમ્

તે રાઘવધનુર્મુક્તા રુક્મપુઙ્ખાઃ શિખિપ્રભાઃ
સુપર્ણાઃ કાઞ્ચના ભૂત્વા વિચેરુઃ સર્પશત્રવઃ

તે તાન્ સર્વાઞ્ શરાઞ્ જઘ્નુઃ સર્પરૂપાન્ મહાજવાન્
સુપર્ણરૂપા રામસ્ય વિશિખાઃ કામરૂપિણઃ

અસ્ત્રે પ્રતિહતે ક્રુદ્ધો રાવણો રાક્ષસાધિપઃ
અભ્યવર્ષત્ તદા રામં ઘોરાભિઃ શરવૃષ્ટિભિઃ

તતઃ શરસહસ્રેણ રામમ્ અક્લિષ્ટકારિણમ્
અર્દયિત્વા શરૌઘેણ માતલિં પ્રત્યવિધ્યત

પાતયિત્વા રથોપસ્થે રથાત્ કેતું ચ કાઞ્ચનમ્
ઐન્દ્રાન્ અભિજઘાનાશ્વાઞ્ શરજાલેન રાવણઃ

વિષેદુર્ દેવગન્ધર્વા દાનવાશ્ ચારણૈઃ સહ
રામમ્ આર્તં તદા દૃષ્ટ્વા સિદ્ધાશ્ ચ પરમર્ષયઃ

વ્યથિતા વાનરેન્દ્રાશ્ ચ બભૂવુઃ સવિભીષણાઃ
રામચન્દ્રમસં દૃષ્ટ્વા ગ્રસ્તં રાવણરાહુણા

પ્રાજાપત્યં ચ નક્ષત્રં રોહિણીં શશિનઃ પ્રિયામ્
સમાક્રમ્ય બુધસ્ તસ્થૌ પ્રજાનામ્ અશુભાવહઃ

સધૂમપરિવૃત્તોર્મિઃ પ્રજ્વલન્ન્ ઇવ સાગરઃ
ઉત્પપાત તદા ક્રુદ્ધઃ સ્પૃશન્ન્ ઇવ દિવાકરમ્

શસ્ત્રવર્ણઃ સુપરુષો મન્દરશ્મિર્ દિવાકરઃ
અદૃશ્યત કબન્ધાઙ્ગઃ સંસક્તો ધૂમકેતુના

કોસલાનાં ચ નક્ષત્રં વ્યક્તમ્ ઇન્દ્રાગ્નિદૈવતમ્
આક્રમ્યાઙ્ગારકસ્ તસ્થૌ વિશાખામ્ અપિ ચામ્બરે

દશાસ્યો વિંશતિભુજઃ પ્રગૃહીતશરાસનઃ
અદૃશ્યત દશગ્રીવો મૈનાક ઇવ પર્વતઃ

નિરસ્યમાનો રામસ્ તુ દશગ્રીવેણ રક્ષસા
નાશકદ્ અભિસંધાતું સાયકાન્ રણમૂર્ધનિ

સ કૃત્વા ભ્રુકુટીં ક્રુદ્ધઃ કિં ચિત્ સંરક્તલોચનઃ
જગામ સુમહાક્રોધં નિર્દહન્ન્ ઇવ ચક્ષુષા