રામાયણ · અધ્યાય 6.081

સ પ્રવિશ્ય સભાં રાજા દીનઃ પરમદુઃખિતઃ
નિષસાદાસને મુખ્યે સિંહઃ ક્રુદ્ધ ઇવ શ્વસન્

અબ્રવીચ્ ચ તદા સર્વાન્ બલમુખ્યાન્ મહાબલઃ
રાવણઃ પ્રાઞ્જલીન્ વાક્યં પુત્રવ્યસનકર્શિતઃ

સર્વે ભવન્તઃ સર્વેણ હસ્ત્યશ્વેન સમાવૃતાઃ
નિર્યાન્તુ રથસંઘૈશ્ ચ પાદાતૈશ્ ચોપશોભિતાઃ

એકં રામં પરિક્ષિપ્ય સમરે હન્તુમ્ અર્હથ
પ્રહૃષ્ટા શરવર્ષેણ પ્રાવૃટ્કાલ ઇવામ્બુદાઃ

અથ વાહં શરૈર્ તીક્ષ્ણૈર્ ભિન્નગાત્રં મહારણે
ભવદ્ભિઃ શ્વો નિહન્તાસ્મિ રામં લોકસ્ય પશ્યતઃ

ઇત્ય્ એવં રાક્ષસેન્દ્રસ્ય વાક્યમ્ આદાય રાક્ષસાઃ
નિર્યયુસ્ તે રથૈઃ શીઘ્રં નાગાનીકૈશ્ ચ સંવૃતાઃ

સ સંગ્રામો મહાભીમઃ સૂર્યસ્યોદયનં પ્રતિ
રક્ષસાં વાનરાણાં ચ તુમુલઃ સમપદ્યત

તે ગદાભિર્ વિચિત્રાભિઃ પ્રાસૈઃ ખડ્ગૈઃ પરશ્વધૈઃ
અન્યોન્યં સમરે જઘ્નુસ્ તદા વાનરરાક્ષસાઃ

માતંગરથકૂલસ્ય વાજિમત્સ્યા ધ્વજદ્રુમાઃ
શરીરસંઘાટવહાઃ પ્રસસ્રુઃ શોણિતાપગાઃ

ધ્વજવર્મરથાન્ અશ્વાન્ નાનાપ્રહરણાનિ ચ
આપ્લુત્યાપ્લુત્ય સમરે વાનરેન્દ્રા બભઞ્જિરે

કેશાન્ કર્ણલલાટાંશ્ ચ નાસિકાશ્ ચ પ્લવંગમાઃ
રક્ષસાં દશનૈસ્ તીક્ષ્ણૈર્ નખૈશ્ ચાપિ વ્યકર્તયન્

એકૈકં રાક્ષસં સંખ્યે શતં વાનરપુંગવાઃ
અભ્યધાવન્ત ફલિનં વૃક્ષં શકુનયો યથા

તથા ગદાભિર્ ગુર્વીભિઃ પ્રાસૈઃ ખડ્ગૈઃ પરશ્વધૈઃ
નિર્જઘ્નુર્ વાનરાન્ ઘોરાન્ રાક્ષસાઃ પર્વતોપમાઃ

રાક્ષસૈર્ વધ્યમાનાનાં વાનરાણાં મહાચમૂઃ
શરણ્યં શરણં યાતા રામં દશરથાત્મજમ્

તતો રામો મહાતેજા ધનુર્ આદાય વીર્યવાન્
પ્રવિશ્ય રાક્ષસં સૈન્યં શરવર્ષં વવર્ષ હ

પ્રવિષ્ટં તુ તદા રામં મેઘાઃ સૂર્યમ્ ઇવામ્બરે
નાભિજગ્મુર્ મહાઘોરં નિર્દહન્તં શરાગ્નિના

કૃતાન્ય્ એવ સુઘોરાણિ રામેણ રજનીચરાઃ
રણે રામસ્ય દદૃશુઃ કર્માણ્ય્ અસુકરાણિ ચ

ચાલયન્તં મહાનીકં વિધમન્તં મહારથાન્
દદૃશુસ્ તે ન વૈ રામં વાતં વનગતં યથા

છિન્નં ભિન્નં શરૈર્ દગ્ધં પ્રભગ્નં શસ્ત્રપીડિતમ્
બલં રામેણ દદૃશુર્ ન રમં શીઘ્રકારિણમ્

પ્રહરન્તં શરીરેષુ ન તે પશ્યન્તિ રાઘવમ્
ઇન્દ્રિયાર્થેષુ તિષ્ઠન્તં ભૂતાત્માનમ્ ઇવ પ્રજાઃ

એષ હન્તિ ગજાનીકમ્ એષ હન્તિ મહારથાન્
એષ હન્તિ શરૈસ્ તીક્ષ્ણૈઃ પદાતીન્ વાજિભિઃ સહ

ઇતિ તે રાક્ષસાઃ સર્વે રામસ્ય સદૃશાન્ રણે
અન્યોન્યકુપિતા જઘ્નુઃ સાદૃશ્યાદ્ રાઘવસ્ય તે

ન તે દદૃશિરે રામં દહન્તમ્ અરિવાહિનીમ્
મોહિતાઃ પરમાસ્ત્રેણ ગાન્ધર્વેણ મહાત્મના

તે તુ રામસહસ્રાણિ રણે પશ્યન્તિ રાક્ષસાઃ
પુનઃ પશ્યન્તિ કાકુત્સ્થમ્ એકમ્ એવ મહાહવે

ભ્રમન્તીં કાઞ્ચનીં કોટિં કાર્મુકસ્ય મહાત્મનઃ
અલાતચક્રપ્રતિમાં દદૃશુસ્ તે ન રાઘવમ્

શરીરનાભિ સત્ત્વાર્ચિઃ શરીરં નેમિકાર્મુકમ્
જ્યાઘોષતલનિર્ઘોષં તેજોબુદ્ધિગુણપ્રભમ્

દિવ્યાસ્ત્રગુણપર્યન્તં નિઘ્નન્તં યુધિ રાક્ષસાન્
દદૃશૂ રામચક્રં તત્ કાલચક્રમ્ ઇવ પ્રજાઃ

અનીકં દશસાહસ્રં રથાનાં વાતરંહસામ્
અષ્ટાદશસહસ્રાણિ કુઞ્જરાણાં તરસ્વિનામ્

ચતુર્દશસહસ્રાણિ સારોહાણાં ચ વાજિનામ્
પૂર્ણે શતસહસ્રે દ્વે રાક્ષસાનાં પદાતિનામ્

દિવસસ્યાષ્ટમે ભાગે શરૈર્ અગ્નિશિખોપમૈઃ
હતાન્ય્ એકેન રામેણ રક્ષસાં કામરૂપિણામ્

તે હતાશ્વા હતરથાઃ શ્રાન્તા વિમથિતધ્વજાઃ
અભિપેતુઃ પુરીં લઙ્કાં હતશેષા નિશાચરાઃ

હતૈર્ ગજપદાત્ય્ અશ્વૈસ્ તદ્ બભૂવ રણાજિરમ્
આક્રીડભૂમી રુદ્રસ્ય ક્રુદ્ધસ્યેવ પિનાકિનઃ

તતો દેવાઃ સગન્ધર્વાઃ સિદ્ધાશ્ ચ પરમર્ષયઃ
સાધુ સાધ્વ્ ઇતિ રામસ્ય તત્ કર્મ સમપૂજયન્

અબ્રવીચ્ ચ તદા રામઃ સુગ્રીવં પ્રત્યનન્તરમ્
એતદ્ અસ્ત્રબલં દિવ્યં મમ વા ત્ર્યમ્બકસ્ય વા

નિહત્ય તાં રાક્ષસવાહિનીં તુ રામસ્ તદા શક્રસમો મહાત્મા
અસ્ત્રેષુ શસ્ત્રેષુ જિતક્લમશ્ ચ સંસ્તૂયતે દેવગણૈઃ પ્રહૃષ્ટૈઃ