રામાયણ · અધ્યાય 6.069

શ્રુત્વા તં ભીમનિર્હ્રાદં શક્રાશનિસમસ્વનમ્
વીક્ષમાણા દિશઃ સર્વા દુદ્રુવુર્ વાનરર્ષભાઃ

તાન્ ઉવાચ તતઃ સર્વાન્ હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ
વિષણ્ણવદનાન્ દીનાંસ્ ત્રસ્તાન્ વિદ્રવતઃ પૃથક્

કસ્માદ્ વિષણ્ણવદના વિદ્રવધ્વં પ્લવંગમાઃ
ત્યક્તયુદ્ધસમુત્સાહાઃ શૂરત્વં ક્વ નુ વો ગતમ્

પૃષ્ઠતો ઽનુવ્રજધ્વં મામ્ અગ્રતો યાન્તમ્ આહવે
શૂરૈર્ અભિજનોપેતૈર્ અયુક્તં હિ નિવર્તિતુમ્

એવમ્ ઉક્તાઃ સુસંક્રુદ્ધા વાયુપુત્રેણ ધીમતા
શૈલશૃઙ્ગાન્ દ્રુમાંશ્ ચૈવ જગૃહુર્ હૃષ્ટમાનસાઃ

અભિપેતુશ્ ચ ગર્જન્તો રાક્ષસાન્ વાનરર્ષભાઃ
પરિવાર્ય હનૂમન્તમ્ અન્વયુશ્ ચ મહાહવે

સ તૈર્ વાનરમુખ્યૈસ્ તુ હનૂમાન્ સર્વતો વૃતઃ
હુતાશન ઇવાર્ચિષ્માન્ અદહચ્ છત્રુવાહિનીમ્

સ રાક્ષસાનાં કદનં ચકાર સુમહાકપિઃ
વૃતો વાનરસૈન્યેન કાલાન્તકયમોપમઃ

સ તુ શોકેન ચાવિષ્ટઃ ક્રોધેન ચ મહાકપિઃ
હનૂમાન્ રાવણિ રથે મહતીં પાતયચ્ છિલામ્

તામ્ આપતન્તીં દૃષ્ટ્વૈવ રથઃ સારથિના તદા
વિધેયાશ્વ સમાયુક્તઃ સુદૂરમ્ અપવાહિતઃ

તમ્ ઇન્દ્રજિતમ્ અપ્રાપ્ય રથથં સહસારથિમ્
વિવેશ ધરણીં ભિત્ત્વા સા શિલાવ્યર્થમ્ ઉદ્યતા

પતિતાયાં શિલાયાં તુ રક્ષસાં વ્યથિતા ચમૂઃ
તમ્ અભ્યધાવઞ્ શતશો નદન્તઃ કાનનૌકસઃ

તે દ્રુમાંશ્ ચ મહાકાયા ગિરિશૃઙ્ગાણિ ચોદ્યતાઃ
ચિક્ષિપુર્ દ્વિષતાં મધ્યે વાનરા ભીમવિક્રમાઃ

વાનરૈર્ તૈર્ મહાવીર્યૈર્ ઘોરરૂપા નિશાચરાઃ
વીર્યાદ્ અભિહતા વૃક્ષૈર્ વ્યવેષ્ટન્ત રણક્ષિતૌ

સ્વસૈન્યમ્ અભિવીક્ષ્યાથ વાનરાર્દિતમ્ ઇન્દ્રજિત્
પ્રગૃહીતાયુધઃ ક્રુદ્ધઃ પરાન્ અભિમુખો યયૌ

સ શરૌઘાન્ અવસૃજન્ સ્વસૈન્યેનાભિસંવૃતઃ
જઘાન કપિશાર્દૂલાન્ સુબહૂન્ દૃષ્ટવિક્રમઃ

શૂલૈર્ અશનિભિઃ ખડ્ગૈઃ પટ્ટસૈઃ કૂટમુદ્ગરૈઃ
તે ચાપ્ય્ અનુચરાંસ્ તસ્ય વાનરા જઘ્નુર્ આહવે

સસ્કન્ધવિટપૈઃ સાલૈઃ શિલાભિશ્ ચ મહાબલૈઃ
હનૂમાન્ કદનં ચક્રે રક્ષસાં ભીમકર્મણામ્

સ નિવાર્ય પરાનીકમ્ અબ્રવીત્ તાન્ વનૌકસઃ
હનૂમાન્ સંનિવર્તધ્વં ન નઃ સાધ્યમ્ ઇદં બલમ્

ત્યક્ત્વા પ્રાણાન્ વિચેષ્ટન્તો રામ પ્રિયચિકીર્ષવઃ
યન્નિમિત્તં હિ યુધ્યામો હતા સા જનકાત્મજા

ઇમમ્ અર્થં હિ વિજ્ઞાપ્ય રામં સુગ્રીવમ્ એવ ચ
તૌ યત્ પ્રતિવિધાસ્યેતે તત્ કરિષ્યામહે વયમ્

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા વાનરશ્રેષ્ઠો વારયન્ સર્વવાનરાન્
શનૈઃ શનૈર્ અસંત્રસ્તઃ સબલઃ સ ન્યવર્તત

સ તુ પ્રેક્ષ્ય હનૂમન્તં વ્રજન્તં યત્ર રાઘવઃ
નિકુમ્ભિલામ્ અધિષ્ઠાય પાવકં જુહુવે ન્દ્રજિત્

યજ્ઞભૂમ્યાં તુ વિધિવત્ પાવકસ્ તેન રક્ષસા
હૂયમાનઃ પ્રજજ્વાલ હોમશોણિતભુક્ તદા

સો ઽર્ચિઃ પિનદ્ધો દદૃશે હોમશોણિતતર્પિતઃ
સંધ્યાગત ઇવાદિત્યઃ સ તીવ્રાગ્નિઃ સમુત્થિતઃ

અથેન્દ્રજિદ્ રાક્ષસભૂતયે તુ જુહાવ હવ્યં વિધિના વિધાનવત્
દૃષ્ટ્વા વ્યતિષ્ઠન્ત ચ રાક્ષસાસ્ તે મહાસમૂહેષુ નયાનયજ્ઞાઃ