રામાયણ · અધ્યાય 6.068

વિજ્ઞાય તુ મનસ્ તસ્ય રાઘવસ્ય મહાત્મનઃ
સંનિવૃત્યાહવાત્ તસ્માત્ પ્રવિવેશ પુરં તતઃ

સો ઽનુસ્મૃત્ય વધં તેષાં રાક્ષસાનાં તરસ્વિનામ્
ક્રોધતામ્રેક્ષણઃ શૂરો નિર્જગામ મહાદ્યુતિઃ

સ પશ્ચિમેન દ્વારેણ નિર્યયૌ રાક્ષસૈર્ વૃતઃ
ઇન્દ્રજિત્ તુ મહાવીર્યઃ પૌલસ્ત્યો દેવકણ્ટકઃ

ઇન્દ્રજિત્ તુ તતો દૃષ્ટ્વા ભ્રાતરૌ રામલક્ષ્મણૌ
રણાયાભ્યુદ્યતૌ વીરૌ માયાં પ્રાદુષ્કરોત્ તદા

ઇન્દ્રજિત્ તુ રથે સ્થાપ્ય સીતાં માયામયીં તદા
બલેન મહતાવૃત્ય તસ્યા વધમ્ અરોચયત્

મોહનાર્થં તુ સર્વેષાં બુદ્ધિં કૃત્વા સુદુર્મતિઃ
હન્તું સીતાં વ્યવસિતો વાનરાભિમુખો યયૌ

તં દૃષ્ટ્વા ત્વ્ અભિનિર્યાન્તં નગર્યાઃ કાનનૌકસઃ
ઉત્પેતુર્ અભિસંક્રુદ્ધાઃ શિલાહસ્તા યુયુત્સવઃ

હનૂમાન્ પુરતસ્ તેષાં જગામ કપિકુઞ્જરઃ
પ્રગૃહ્ય સુમહચ્ છૃઙ્ગં પર્વતસ્ય દુરાસદમ્

સ દદર્શ હતાનન્દાં સીતામ્ ઇન્દ્રજિતો રથે
એકવેણીધરાં દીનામ્ ઉપવાસકૃશાનનામ્

પરિક્લિષ્ટૈકવસનામ્ અમૃજાં રાઘવપ્રિયામ્
રજોમલાભ્યામ્ આલિપ્તૈઃ સર્વગાત્રૈર્ વરસ્ત્રિયમ્

તાં નિરીક્ષ્ય મુહૂર્તં તુ મૈથિલીમ્ અધ્યવસ્ય ચ
બાષ્પપર્યાકુલમુખો હનૂમાન્ વ્યથિતો ઽભવત્

અબ્રવીત્ તાં તુ શોકાર્તાં નિરાનન્દાં તપસ્વિનામ્
દૃષ્ટ્વા રથે સ્તિતાં સીતાં રાક્ષસેન્દ્રસુતાશ્રિતામ્

કિં સમર્થિતમ્ અસ્યેતિ ચિન્તયન્ સ મહાકપિઃ
સહ તૈર્ વાનરશ્રેષ્ઠૈર્ અભ્યધાવત રાવણિમ્

તદ્ વાનરબલં દૃષ્ટ્વા રાવણિઃ ક્રોધમૂર્છિતઃ
કૃત્વા વિશોકં નિસ્ત્રિંશં મૂર્ધ્નિ સીતાં પરામૃશત્

તં સ્ત્રિયં પશ્યતાં તેષાં તાડયામ્ આસ રાવણિઃ
ક્રોશન્તીં રામ રામેતિ માયયા યોજિતાં રથે

ગૃહીતમૂર્ધજાં દૃષ્ટ્વા હનૂમાન્ દૈન્યમ્ આગતઃ
દુઃખજં વારિનેત્રાભ્યામ્ ઉત્સૃજન્ મારુતાત્મજઃ
અબ્રવીત્ પરુષં વાક્યં ક્રોધાદ્ રક્ષોઽધિપાત્મજમ્

દુરાત્મન્ન્ આત્મનાશાય કેશપક્ષે પરામૃશઃ
બ્રહ્મર્ષીણાં કુલે જાતો રાક્ષસીં યોનિમ્ આશ્રિતઃ
ધિક્ ત્વાં પાપસમાચારં યસ્ય તે મતિર્ ઈદૃશી

નૃશંસાનાર્ય દુર્વૃત્ત ક્ષુદ્ર પાપપરાક્રમ
અનાર્યસ્યેદૃશં કર્મ ઘૃણા તે નાસ્તિ નિર્ઘૃણ

ચ્યુતા ગૃહાચ્ ચ રાજ્યાચ્ ચ રામહસ્તાચ્ ચ મૈથિલી
કિં તવૈષાપરાદ્ધા હિ યદ્ એનાં હન્તુમ્ ઇચ્છસિ

સીતાં ચ હત્વા ન ચિરં જીવિષ્યસિ કથં ચન
વધાર્હકર્મણાનેન મમ હસ્તગતો હ્ય્ અસિ

યે ચ સ્ત્રીઘાતિનાં લોકા લોકવધ્યૈશ્ ચ કુત્સિતાઃ
ઇહ જીવિતમ્ ઉત્સૃજ્ય પ્રેત્ય તાન્ પ્રતિલપ્સ્યસે

ઇતિ બ્રુવાણો હનુમાન્ સાયુધૈર્ હરિભિર્ વૃતઃ
અભ્યધાવત સંક્રુદ્ધો રાક્ષસેન્દ્રસુતં પ્રતિ

આપતન્તં મહાવીર્યં તદ્ અનીકં વનૌકસામ્
રક્ષસાં ભીમવેગાનામ્ અનીકેન ન્યવારયત્

સ તાં બાણસહસ્રેણ વિક્ષોભ્ય હરિવાહિનીમ્
હરિશ્રેષ્ઠં હનૂમન્તમ્ ઇન્દ્રજિત્ પ્રત્યુવાચ હ

સુગ્રીવસ્ ત્વં ચ રામશ્ ચ યન્નિમિત્તમ્ ઇહાગતાઃ
તાં હનિષ્યામિ વૈદેહીમ્ અદ્યૈવ તવ પશ્યતઃ

ઇમાં હત્વા તતો રામં લક્ષ્મણં ત્વાં ચ વાનર
સુગ્રીવં ચ વધિષ્યામિ તં ચાનાર્યં વિભીષણમ્

ન હન્તવ્યાઃ સ્ત્રિયશ્ ચેતિ યદ્ બ્રવીષિ પ્લવંગમ
પીડા કરમ્ અમિત્રાણાં યત્ સ્યાત્ કર્તવ્યમ્ એત તત્

તમ્ એવમ્ ઉક્ત્વા રુદતીં સીતાં માયામયીં તતઃ
શિતધારેણ ખડ્ગેન નિજઘાનેન્દ્રજિત્ સ્વયમ્

યજ્ઞોપવીતમાર્ગેણ છિન્ના તેન તપસ્વિની
સા પૃથિવ્યાં પૃથુશ્રોણી પપાત પ્રિયદર્શના

તામ્ ઇન્દ્રજિત્સ્ત્રિયં હત્વા હનૂમન્તમ્ ઉવાચ હ
મયા રામસ્ય પશ્યેમાં કોપેન ચ નિષૂદિતામ્

તતઃ ખડ્ગેન મહતા હત્વા તામ્ ઇન્દ્રજિત્ સ્વયમ્
હૃષ્ટઃ સ રથમ્ આસ્થાય વિનનાદ મહાસ્વનમ્

વાનરાઃ શુશ્રુવુઃ શબ્દમ્ અદૂરે પ્રત્યવસ્થિતાઃ
વ્યાદિતાસ્યસ્ય નદતસ્ તદ્ દુર્ગં સંશ્રિતસ્ય તુ

તથા તુ સીતાં વિનિહત્ય દુર્મતિઃ પ્રહૃષ્ટચેતાઃ સ બભૂવ રાવણિઃ
તં હૃષ્ટરૂપં સમુદીક્ષ્ય વાનરા વિષણ્ણરૂપાઃ સમભિપ્રદુદ્રુવુઃ