રામાયણ · અધ્યાય 6.064

નિકુમ્ભો ભ્રાતરં દૃષ્ટ્વા સુગ્રીવેણ નિપાતિતમ્
પ્રદહન્ન્ ઇવ કોપેન વાનરેન્દ્રમ્ અવૈક્ષત

તતઃ સ્રગ્દામસંનદ્ધં દત્તપઞ્ચાઙ્ગુલં શુભમ્
આદદે પરિઘં વીરો નગેન્દ્રશિખરોપમમ્

હેમપટ્ટપરિક્ષિપ્તં વજ્રવિદ્રુમભૂષિતમ્
યમદણ્ડોપમં ભીમં રક્ષસાં ભયનાશનમ્

તમ્ આવિધ્ય મહાતેજાઃ શક્રધ્વજસમં રણે
વિનનાદ વિવૃત્તાસ્યો નિકુમ્ભો ભીમવિક્રમઃ

ઉરોગતેન નિષ્કેણ ભુજસ્થૈર્ અઙ્ગદૈર્ અપિ
કુણ્ડલાભ્યાં ચ મૃષ્ટાભ્યાં માલયા ચ વિચિત્રયા

નિકુમ્ભો ભૂષણૈર્ ભાતિ તેન સ્મ પરિઘેણ ચ
યથેન્દ્રધનુષા મેઘઃ સવિદ્યુત્સ્તનયિત્નુમાન્

પરિઘાગ્રેણ પુસ્ફોટ વાતગ્રન્થિર્ મહાત્મનઃ
પ્રજજ્વાલ સઘોષશ્ ચ વિધૂમ ઇવ પાવકઃ

નગર્યા વિટપાવત્યા ગન્ધર્વભવનોત્તમૈઃ
સહ ચૈવામરાવત્યા સર્વૈશ્ ચ ભવનૈઃ સહ

સતારાગણનક્ષત્રં સચન્દ્રં સમહાગ્રહમ્
નિકુમ્ભપરિઘાઘૂર્ણં ભ્રમતીવ નભસ્તલમ્

દુરાસદશ્ ચ સંજજ્ઞે પરિઘાભરણપ્રભઃ
ક્રોધેન્ધનો નિકુમ્ભાગ્નિર્ યુગાન્તાગ્નિર્ ઇવોત્થિતઃ

રાક્ષસા વાનરાશ્ ચાપિ ન શેકુઃ સ્પન્દિતું ભયાત્
હનૂમંસ્ તુ વિવૃત્યોરસ્ તસ્થૌ પ્રમુખતો બલી

પરિઘોપમબાહુસ્ તુ પરિઘં ભાસ્કરપ્રભમ્
બલી બલવતસ્ તસ્ય પાતયામ્ આસ વક્ષસિ

સ્થિરે તસ્યોરસિ વ્યૂઢે પરિઘઃ શતધા કૃતઃ
વિશીર્યમાણઃ સહસા ઉલ્કા શતમ્ ઇવામ્બરે

સ તુ તેન પ્રહારેણ ચચાલ ચ મહાકપિઃ
પરિઘેણ સમાધૂતો યથા ભૂમિચલે ઽચલઃ

સ તથાભિહતસ્ તેન હનૂમાન્ પ્લવગોત્તમઃ
મુષ્ટિં સંવર્તયામ્ આસ બલેનાતિમહાબલઃ

તમ્ ઉદ્યમ્ય મહાતેજા નિકુમ્ભોરસિ વીર્યવાન્
અભિચિક્ષેપ વેગેન વેગવાન્ વાયુવિક્રમઃ

તતઃ પુસ્ફોટ ચર્માસ્ય પ્રસુસ્રાવ ચ શોણિતમ્
મુષ્ટિના તેન સંજજ્ઞે જ્વાલા વિદ્યુદ્ ઇવોત્થિતા

સ તુ તેન પ્રહારેણ નિકુમ્ભો વિચચાલ હ
સ્વસ્થશ્ ચાપિ નિજગ્રાહ હનૂમન્તં મહાબલમ્

વિચુક્રુશુસ્ તદા સંખ્યે ભીમં લઙ્કાનિવાસિનઃ
નિકુમ્ભેનોદ્ધૃતં દૃષ્ટ્વા હનૂમન્તં મહાબલમ્

સ તથા હ્રિયમાણો ઽપિ કુમ્ભકર્ણાત્મજેન હિ
આજઘાનાનિલસુતો વજ્રવેગેન મુષ્ટિના

આત્માનં મોચયિત્વાથ ક્ષિતાવ્ અભ્યવપદ્યત
હનૂમાન્ ઉન્મમથાશુ નિકુમ્ભં મારુતાત્મજઃ

નિક્ષિપ્ય પરમાયત્તો નિકુમ્ભં નિષ્પિપેષ ચ
ઉત્પત્ય ચાસ્ય વેગેન પપાતોરસિ વીર્યવાન્

પરિગૃહ્ય ચ બાહુભ્યાં પરિવૃત્ય શિરોધરામ્
ઉત્પાટયામ્ આસ શિરો ભૈરવં નદતો મહત્

અથ વિનદતિ સાદિતે નિકુમ્ભે પવનસુતેન રણે બભૂવ યુદ્ધમ્
દશરથસુતરાક્ષસેન્દ્રચમ્વોર્ ભૃશતરમ્ આગતરોષયોઃ સુભીમમ્