રામાયણ · અધ્યાય 6.034

યુધ્યતામ્ એવ તેષાં તુ તદા વાનરરક્ષસામ્
રવિર્ અસ્તં ગતો રાત્રિઃ પ્રવૃત્તા પ્રાણહારિણી

અન્યોન્યં બદ્ધવૈરાણાં ઘોરાણાં જયમ્ ઇચ્છતામ્
સંપ્રવૃત્તં નિશાયુદ્ધં તદા વારણરક્ષસામ્

રાક્ષસો ઽસીતિ હરયો હરિશ્ ચાસીતિ રાક્ષસાઃ
અન્યોન્યં સમરે જઘ્નુસ્ તસ્મિંસ્ તમસિ દારુણે

જહિ દારય ચૈતીતિ કથં વિદ્રવસીતિ ચ
એવં સુતુમુલઃ શબ્દસ્ તસ્મિંસ્ તમસિ શુશ્રુવે

કાલાઃ કાઞ્ચનસંનાહાસ્ તસ્મિંસ્ તમસિ રાક્ષસાઃ
સંપ્રાદૃશ્યન્ત શૈલેન્દ્રા દીપ્તૌષધિવના ઇવ

તસ્મિંસ્ તમસિ દુષ્પારે રાક્ષસાઃ ક્રોધમૂર્છિતાઃ
પરિપેતુર્ મહાવેગા ભક્ષયન્તઃ પ્લવંગમાન્

તે હયાન્ કાઞ્ચનાપીડન્ ધ્વજાંશ્ ચાગ્નિશિખોપમાન્
આપ્લુત્ય દશનૈસ્ તીક્ષ્ણૈર્ ભીમકોપા વ્યદારયન્

કુઞ્જરાન્ કુઞ્જરારોહાન્ પતાકાધ્વજિનો રથાન્
ચકર્ષુશ્ ચ દદંશુશ્ ચ દશનૈઃ ક્રોધમૂર્છિતાઃ

લક્ષ્મણશ્ ચાપિ રામશ્ ચ શરૈર્ આશીવિષોમપૈઃ
દૃશ્યાદૃશ્યાનિ રક્ષાંસિ પ્રવરાણિ નિજઘ્નતુઃ

તુરંગખુરવિધ્વસ્તં રથનેમિસમુદ્ધતમ્
રુરોધ કર્ણનેત્રાણિણ્યુધ્યતાં ધરણીરજઃ

વર્તમાને તથા ઘોરે સંગ્રામે લોમહર્ષણે
રુધિરોદા મહાવેગા નદ્યસ્ તત્ર પ્રસુસ્રુવુઃ

તતો ભેરીમૃદઙ્ગાનાં પણવાનાં ચ નિસ્વનઃ
શઙ્ખવેણુસ્વનોન્મિશ્રઃ સંબભૂવાદ્ભુતોપમઃ

હતાનાં સ્તનમાનાનાં રાક્ષસાનાં ચ નિસ્વનઃ
શસ્ત્રાણાં વાનરાણાં ચ સંબભૂવાતિદારુણઃ

શસ્ત્રપુષ્પોપહારા ચ તત્રાસીદ્ યુદ્ધમેદિની
દુર્જ્ઞેયા દુર્નિવેશા ચ શોણિતાસ્રવકર્દમા

સા બભૂવ નિશા ઘોરા હરિરાક્ષસહારિણી
કાલરાત્રીવ ભૂતાનાં સર્વેષાં દુરતિક્રમા

તતસ્ તે રાક્ષસાસ્ તત્ર તસ્મિંસ્ તમસિ દારુણે
રામમ્ એવાભ્યધાવન્ત સંહૃષ્ટા શરવૃષ્ટિભિઃ

તેષામ્ આપતતાં શબ્દઃ ક્રુદ્ધાનામ્ અભિગર્જતામ્
ઉદ્વર્ત ઇવ સપ્તાનાં સમુદ્રાણામ્ અભૂત્ સ્વનઃ

તેષાં રામઃ શરૈઃ ષડ્ભિઃ ષડ્ જઘાન નિશાચરાન્
નિમેષાન્તરમાત્રેણ શિતૈર્ અગ્નિશિખોપમૈઃ

યજ્ઞશત્રુશ્ ચ દુર્ધર્ષો મહાપાર્શ્વમહોદરૌ
વજ્રદંષ્ટ્રો મહાકાયસ્ તૌ ચોભૌ શુકસારણૌ

તે તુ રામેણ બાણૌઘઃ સર્વમર્મસુ તાડિતાઃ
યુદ્ધાદ્ અપસૃતાસ્ તત્ર સાવશેષાયુષો ઽભવન્

તતઃ કાઞ્ચનચિત્રાઙ્ગૈઃ શરૈર્ અગ્નિશિખોપમૈઃ
દિશશ્ ચકાર વિમલાઃ પ્રદિશશ્ ચ મહાબલઃ

યે ત્વ્ અન્યે રાક્ષસા વીરા રામસ્યાભિમુખે સ્થિતાઃ
તે ઽપિ નષ્ટાઃ સમાસાદ્ય પતંગા ઇવ પાવકમ્

સુવર્ણપુઙ્ખૈર્ વિશિખૈઃ સંપતદ્ભિઃ સહસ્રશઃ
બભૂવ રજની ચિત્રા ખદ્યોતૈર્ ઇવ શારદી

રાક્ષસાનાં ચ નિનદૈર્ હરીણાં ચાપિ ગર્જિતૈઃ
સા બભૂવ નિશા ઘોરા ભૂયો ઘોરતરા તદા

તેન શબ્દેન મહતા પ્રવૃદ્ધેન સમન્તતઃ
ત્રિકૂટઃ કન્દરાકીર્ણઃ પ્રવ્યાહરદ્ ઇવાચલઃ

ગોલાઙ્ગૂલા મહાકાયાસ્ તમસા તુલ્યવર્ચસઃ
સંપરિષ્વજ્ય બાહુભ્યાં ભક્ષયન્ રજનીચરાન્

અઙ્ગદસ્ તુ રણે શત્રું નિહન્તું સમુપસ્થિતઃ
રાવણેર્ નિજઘાનાશુ સારથિં ચ હયાન્ અપિ

ઇન્દ્રજિત્ તુ રથં ત્યક્ત્વા હતાશ્વો હતસારથિઃ
અઙ્ગદેન મહામાયસ્ તત્રૈવાન્તરધીયત

સો ઽન્તર્ધાન ગતઃ પાપો રાવણી રણકર્કશઃ
બ્રહ્મદત્તવરો વીરો રાવણિઃ ક્રોધમૂર્છિતઃ
અદૃશ્યો નિશિતાન્ બાણાન્ મુમોચાશનિવર્ચસઃ

સ રામં લક્ષ્મણં ચૈવ ઘોરૈર્ નાગમયૈઃ શરૈઃ
બિભેદ સમરે ક્રુદ્ધઃ સર્વગાત્રેષુ રાક્ષસઃ