રામાયણ · અધ્યાય 6.026

તેન શઙ્ખવિમિશ્રેણ ભેરીશબ્દેન રાઘવઃ
ઉપયતો મહાબાહૂ રામઃ પરપુરંજયઃ

તં નિનાદં નિશમ્યાથ રાવણો રાક્ષસેશ્વરઃ
મુહૂર્તં ધ્યાનમ્ આસ્થાય સચિવાન્ અભ્યુદૈક્ષત

અથ તાન્ સચિવાંસ્ તત્ર સર્વાન્ આભાષ્ય રાવણઃ
સભાં સંનાદયન્ સર્વામ્ ઇત્ય્ ઉવાચ મહાબલઃ

તરણં સાગરસ્યાપિ વિક્રમં બલસંચયમ્
યદ્ ઉક્તવન્તો રામસ્ય ભવન્તસ્ તન્ મયા શ્રુતમ્
ભવતશ્ ચાપ્ય્ અહં વેદ્મિ યુદ્ધે સત્યપરાક્રમાન્

તતસ્ તુ સુમહાપ્રાજ્ઞો માલ્યવાન્ નામ રાક્ષસઃ
રાવણસ્ય વચઃ શ્રુત્વા માતુઃ પૈતામહો ઽબ્રવીત્

વિદ્યાસ્વ્ અભિવિનીતો યો રાજા રાજન્ નયાનુગઃ
સ શાસ્તિ ચિરમ્ ઐશ્વર્યમ્ અરીંશ્ ચ કુરુતે વશે

સંદધાનો હિ કાલેન વિગૃહ્ણંશ્ ચારિભિઃ સહ
સ્વપક્ષવર્ધનં કુર્વન્ મહદ્ ઐશ્વર્યમ્ અશ્નુતે

હીયમાનેન કર્તવ્યો રાજ્ઞા સંધિઃ સમેન ચ
ન શત્રુમ્ અવમન્યેત જ્યાયાન્ કુર્વીત વિગ્રહમ્

તન્ મહ્યં રોચતે સંધિઃ સહ રામેણ રાવણ
યદર્થમ્ અભિયુક્તાઃ સ્મ સીતા તસ્મૈ પ્રદીયતામ્

તસ્ય દેવર્ષયઃ સર્વે ગન્ધર્વાશ્ ચ જયૈષિણઃ
વિરોધં મા ગમસ્ તેન સંધિસ્ તે તેન રોચતામ્

અસૃજદ્ ભગવાન્ પક્ષૌ દ્વાવ્ એવ હિ પિતામહઃ
સુરાણામ્ અસુરાણાં ચ ધર્માધર્મૌ તદાશ્રયૌ

ધર્મો હિ શ્રૂયતે પક્ષઃ સુરાણાં ચ મહાત્મનામ્
અધર્મો રક્ષસં પક્ષો હ્ય્ અસુરાણાં ચ રાવણ

ધર્મો વૈ ગ્રસતે ઽધર્મં તતઃ કૃતમ્ અભૂદ્ યુગમ્
અધર્મો ગ્રસતે ધર્મં તતસ્ તિષ્યઃ પ્રવર્તતે

તત્ ત્વયા ચરતા લોકાન્ ધર્મો વિનિહતો મહાન્
અધર્મઃ પ્રગૃહીતશ્ ચ તેનાસ્મદ્બલિનઃ પરે

સ પ્રમાદાદ્ વિવૃદ્ધસ્ તે ઽધર્મો ઽહિર્ ગ્રસતે હિ નઃ
વિવર્ધયતિ પક્ષં ચ સુરાણાં સુરભાવનઃ

વિષયેષુ પ્રસક્તેન યત્કિંચિત્કારિણા ત્વયા
ઋષીણામ્ અગ્નિકલ્પાનામ્ ઉદ્વેગો જનિતો મહાન્
તેષાં પ્રભાવો દુર્ધર્ષઃ પ્રદીપ્ત ઇવ પાવકઃ

તપસા ભાવિતાત્માનો ધર્મસ્યાનુગ્રહે રતાઃ
મુખ્યૈર્ યજ્ઞૈર્ યજન્ત્ય્ એતે નિત્યં તૈસ્ તૈર્ દ્વિજાતયઃ

જુહ્વત્ય્ અગ્નીંશ્ ચ વિધિવદ્ વેદાંશ્ ચોચ્ચૈર્ અધીયતે
અભિભૂય ચ રક્ષાંસિ બ્રહ્મઘોષાન્ ઉદૈરયન્
દિશો વિપ્રદ્રુતાઃ સર્વે સ્તનયિત્નુર્ ઇવોષ્ણગે

ઋષીણામ્ અગ્નિકલ્પાનામ્ અગ્નિહોત્રસમુત્થિતઃ
આદત્તે રક્ષસાં તેજો ધૂમો વ્યાપ્ય દિશો દશ

તેષુ તેષુ ચ દેશેષુ પુણ્યેષુ ચ દૃઢવ્રતૈઃ
ચર્યમાણં તપસ્ તીવ્રં સંતાપયતિ રાક્ષસાન્

ઉત્પાતાન્ વિવિધાન્ દૃષ્ટ્વા ઘોરાન્ બહુવિધાંસ્ તથા
વિનાશમ્ અનુપશ્યામિ સર્વેષાં રક્ષસામ્ અહમ્

ખરાભિસ્ તનિતા ઘોરા મેઘાઃ પ્રતિભયંકરઃ
શોણિતેનાભિવર્ષન્તિ લઙ્કામ્ ઉષ્ણેન સર્વતઃ

રુદતાં વાહનાનાં ચ પ્રપતન્ત્ય્ અસ્રબિન્દવઃ
ધ્વજા ધ્વસ્તા વિવર્ણાશ્ ચ ન પ્રભાન્તિ યથાપુરમ્

વ્યાલા ગોમાયવો ગૃધ્રા વાશન્તિ ચ સુભૈરવમ્
પ્રવિશ્ય લઙ્કામ્ અનિશં સમવાયાંશ્ ચ કુર્વતે

કાલિકાઃ પાણ્ડુરૈર્ દન્તૈઃ પ્રહસન્ત્ય્ અગ્રતઃ સ્થિતાઃ
સ્ત્રિયઃ સ્વપ્નેષુ મુષ્ણન્ત્યો ગૃહાણિ પ્રતિભાષ્ય ચ

ગૃહાણાં બલિકર્માણિ શ્વાનઃ પર્યુપભુઞ્જતે
ખરા ગોષુ પ્રજાયન્તે મૂષિકા નકુલૈઃ સહ

માર્જારા દ્વીપિભિઃ સાર્ધં સૂકરાઃ શુનકૈઃ સહ
કિંનરા રાક્ષસૈશ્ ચાપિ સમેયુર્ માનુષૈઃ સહ

પાણ્ડુરા રક્તપાદાશ્ ચ વિહગાઃ કાલચોદિતાઃ
રાક્ષસાનાં વિનાશાય કપોતા વિચરન્તિ ચ

ચીકી કૂચીતિ વાશન્ત્યઃ શારિકા વેશ્મસુ સ્થિતાઃ
પતન્તિ ગ્રથિતાશ્ ચાપિ નિર્જિતાઃ કલહૈષિણઃ

કરાલો વિકટો મુણ્ડઃ પુરુષઃ કૃષ્ણપિઙ્ગલઃ
કાલો ગૃહાણિ સર્વેષાં કાલે કાલે ઽન્વવેક્ષતે
એતાન્ય્ અન્યાનિ દુષ્ટાનિ નિમિત્તાન્ય્ ઉત્પતન્તિ ચ

વિષ્ણું મન્યામહે રામં માનુષં દેહમ્ આસ્થિતમ્
ન હિ માનુષમાત્રો ઽસૌ રાઘવો દૃઢવિક્રમઃ

યેન બદ્ધઃ સમુદ્રસ્ય સ સેતુઃ પરમાદ્ભુતઃ
કુરુષ્વ નરરાજેન સંધિં રામેણ રાવણ

ઇદં વચસ્ તત્ર નિગદ્ય માલ્યવન્ પરીક્ષ્ય રક્ષોઽધિપતેર્ મનઃ પુનઃ
અનુત્તમેષૂત્તમપૌરુષો બલી બભૂવ તૂષ્ણીં સમવેક્ષ્ય રાવણમ્