રામાયણ · અધ્યાય 6.010

સુનિવિષ્ટં હિતં વાક્યમ્ ઉક્તવન્તં વિભીષણમ્
અબ્રવીત્ પરુષં વાક્યં રાવણઃ કાલચોદિતઃ

વસેત્ સહ સપત્નેન ક્રુદ્ધેનાશીવિષેણ વા
ન તુ મિત્રપ્રવાદેન સંવસેચ્ છત્રુસેવિના

જાનામિ શીલં જ્ઞાતીનાં સર્વલોકેષુ રાક્ષસ
હૃષ્યન્તિ વ્યસનેષ્વ્ એતે જ્ઞાતીનાં જ્ઞાતયઃ સદા

પ્રધાનં સાધકં વૈદ્યં ધર્મશીલં ચ રાક્ષસ
જ્ઞાતયો હ્ય્ અવમન્યન્તે શૂરં પરિભવન્તિ ચ

નિત્યમ્ અન્યોન્યસંહૃષ્ટા વ્યસનેષ્વ્ આતતાયિનઃ
પ્રચ્છન્નહૃદયા ઘોરા જ્ઞાતયસ્ તુ ભયાવહાઃ

શ્રૂયન્તે હસ્તિભિર્ ગીતાઃ શ્લોકાઃ પદ્મવને ક્વ ચિત્
પાશહસ્તાન્ નરાન્ દૃષ્ટ્વા શૃણુ તાન્ ગદતો મમ

નાગ્નિર્ નાન્યાનિ શસ્ત્રાણિ ન નઃ પાશા ભયાવહાઃ
ઘોરાઃ સ્વાર્થપ્રયુક્તાસ્ તુ જ્ઞાતયો નો ભયાવહાઃ

ઉપાયમ્ એતે વક્ષ્યન્તિ ગ્રહણે નાત્ર સંશયઃ
કૃત્સ્નાદ્ ભયાજ્ જ્ઞાતિભયં સુકષ્ટં વિદિતં ચ નઃ

વિદ્યતે ગોષુ સંપન્નં વિદ્યતે બ્રાહ્મણે દમઃ
વિદ્યતે સ્ત્રીષુ ચાપલ્યં વિદ્યતે જ્ઞાતિતો ભયમ્

તતો નેષ્ટમ્ ઇદં સૌમ્ય યદ્ અહં લોકસત્કૃતઃ
ઐશ્વર્યમ્ અભિજાતશ્ ચ રિપૂણાં મૂર્ધ્નિ ચ સ્થિતઃ

અન્યસ્ ત્વ્ એવંવિધં બ્રૂયાદ્ વાક્યમ્ એતન્ નિશાચર
અસ્મિન્ મુહૂર્તે ન ભવેત્ ત્વાં તુ ધિક્ કુલપાંસનમ્

ઇત્ય્ ઉક્તઃ પરુષં વાક્યં ન્યાયવાદી વિભીષણઃ
ઉત્પપાત ગદાપાણિશ્ ચતુર્ભિઃ સહ રાક્ષસૈઃ

અબ્રવીચ્ ચ તદા વાક્યં જાતક્રોધો વિભીષણઃ
અન્તરિક્ષગતઃ શ્રીમાન્ ભ્રાતરં રાક્ષસાધિપમ્

સ ત્વં ભ્રાતાસિ મે રાજન્ બ્રૂહિ માં યદ્ યદ્ ઇચ્છસિ
ઇદં તુ પરુષં વાક્યં ન ક્ષમામ્ય્ અનૃતં તવ

સુનીતં હિતકામેન વાક્યમ્ ઉક્તં દશાનન
ન ગૃહ્ણન્ત્ય્ અકૃતાત્માનઃ કાલસ્ય વશમ્ આગતાઃ

સુલભાઃ પુરુષા રાજન્ સતતં પ્રિયવાદિનઃ
અપ્રિયસ્ય તુ પથ્યસ્ય વક્તા શ્રોતા ચ દુર્લભઃ

બદ્ધં કાલસ્ય પાશેન સર્વભૂતાપહારિણા
ન નશ્યન્તમ્ ઉપેક્ષેયં પ્રદીપ્તં શરણં યથા

દીપ્તપાવકસંકાશૈઃ શિતૈઃ કાઞ્ચનભૂષણૈઃ
ન ત્વામ્ ઇચ્છામ્ય્ અહં દ્રષ્ટું રામેણ નિહતં શરૈઃ

શૂરાશ્ ચ બલવન્તશ્ ચ કૃતાસ્ત્રાશ્ ચ રણાજિરે
કાલાભિપન્ના સીદન્તિ યથા વાલુકસેતવઃ

આત્માનં સર્વથા રક્ષ પુરીં ચેમાં સરાક્ષસામ્
સ્વસ્તિ તે ઽસ્તુ ગમિષ્યામિ સુખી ભવ મયા વિના

નિવાર્યમાણસ્ય મયા હિતૈષિણા ન રોચતે તે વચનં નિશાચર
પરીતકાલા હિ ગતાયુષો નરા હિતં ન ગૃહ્ણન્તિ સુહૃદ્ભિર્ ઈરિતમ્