રામાયણ · અધ્યાય 6.003

સુગ્રીવસ્ય વચઃ શ્રુત્વા હેતુમત્ પરમાર્થવિત્
પ્રતિજગ્રાહ કાકુત્સ્થો હનૂમન્તમ્ અથાબ્રવીત્

તરસા સેતુબન્ધેન સાગરોચ્છોષણેન વા
સર્વથા સુસમર્થો ઽસ્મિ સાગરસ્યાસ્ય લઙ્ઘને

કતિ દુર્ગાણિ દુર્ગાયા લઙ્કાયાસ્ તદ્ બ્રવીહિ મે
જ્ઞાતુમ્ ઇચ્છામિ તત્ સર્વં દર્શનાદ્ ઇવ વાનર

બલસ્ય પરિમાણં ચ દ્વારદુર્ગક્રિયામ્ અપિ
ગુપ્તિ કર્મ ચ લઙ્કાયા રક્ષસાં સદનાનિ ચ

યથાસુખં યથાવચ્ ચ લઙ્કાયામ્ અસિ દૃષ્ટવાન્
સરમ્ આચક્ષ્વ તત્ત્વેન સર્વથા કુશલો હ્ય્ અસિ

શ્રુત્વા રામસ્ય વચનં હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ
વાક્યં વાક્યવિદાં શ્રેષ્ઠો રામં પુનર્ અથાબ્રવીત્

શ્રૂયતાં સર્વમ્ આખ્યાસ્યે દુર્ગકર્મવિધાનતઃ
ગુપ્તા પુરી યથા લઙ્કા રક્ષિતા ચ યથા બલૈઃ

પરાં સમૃદ્ધિં લઙ્કાયાઃ સાગરસ્ય ચ ભીમતામ્
વિભાગં ચ બલૌઘસ્ય નિર્દેશં વાહનસ્ય ચ

પ્રહૃષ્ટા મુદિતા લઙ્કા મત્તદ્વિપસમાકુલા
મહતી રથસંપૂર્ણા રક્ષોગણસમાકુલા

દૃઢબદ્ધકવાટાનિ મહાપરિઘવન્તિ ચ
દ્વારાણિ વિપુલાન્ય્ અસ્યાશ્ ચત્વારિ સુમહાન્તિ ચ

વપ્રેષૂપલયન્ત્રાણિ બલવન્તિ મહાન્તિ ચ
આગતં પરસૈન્યં તૈસ્ તત્ર પ્રતિનિવાર્યતે

દ્વારેષુ સંસ્કૃતા ભીમાઃ કાલાયસમયાઃ શિતાઃ
શતશો રોચિતા વીરૈઃ શતઘ્ન્યો રક્ષસાં ગણૈઃ

સૌવર્ણશ્ ચ મહાંસ્ તસ્યાઃ પ્રાકારો દુષ્પ્રધર્ષણઃ
મણિવિદ્રુમવૈદૂર્યમુક્તાવિચરિતાન્તરઃ

સર્વતશ્ ચ મહાભીમાઃ શીતતોયા મહાશુભાઃ
અગાધા ગ્રાહવત્યશ્ ચ પરિખા મીનસેવિતાઃ

દ્વારેષુ તાસાં ચત્વારઃ સંક્રમાઃ પરમાયતાઃ
યન્ત્રૈર્ ઉપેતા બહુભિર્ મહદ્ભિર્ દૃઢસંધિભિઃ

ત્રાયન્તે સંક્રમાસ્ તત્ર પરસૈન્યાગમે સતિ
યન્ત્રૈસ્ તૈર્ અવકીર્યન્તે પરિખાસુ સમન્તતઃ

એકસ્ ત્વ્ અકમ્પ્યો બલવાન્ સંક્રમઃ સુમહાદૃઢઃ
કાઞ્ચનૈર્ બહુભિઃ સ્તમ્ભૈર્ વેદિકાભિશ્ ચ શોભિતઃ

સ્વયં પ્રકૃતિસંપન્નો યુયુત્સૂ રામ રાવણઃ
ઉત્થિતશ્ ચાપ્રમત્તશ્ ચ બલાનામ્ અનુદર્શને

લઙ્કા પુરી નિરાલમ્બા દેવદુર્ગા ભયાવહા
નાદેયં પાર્વતં વન્યં કૃત્રિમં ચ ચતુર્વિધમ્

સ્થિતા પારે સમુદ્રસ્ય દૂરપારસ્ય રાઘવ
નૌપથશ્ ચાપિ નાસ્ત્ય્ અત્ર નિરાદેશશ્ ચ સર્વતઃ

શૈલાગ્રે રચિતા દુર્ગા સા પૂર્ દેવપુરોપમા
વાજિવારણસંપૂર્ણા લઙ્કા પરમદુર્જયા

પરિઘાશ્ ચ શતઘ્ન્યશ્ ચ યન્ત્રાણિ વિવિધાનિ ચ
શોભયન્તિ પુરીં લઙ્કાં રાવણસ્ય દુરાત્મનઃ

અયુતં રક્ષસામ્ અત્ર પશ્ચિમદ્વારમ્ આશ્રિતમ્
શૂલહસ્તા દુરાધર્ષાઃ સર્વે ખડ્ગાગ્રયોધિનઃ

નિયુતં રક્ષસામ્ અત્ર દક્ષિણદ્વારમ્ આશ્રિતમ્
ચતુરઙ્ગેણ સૈન્યેન યોધાસ્ તત્રાપ્ય્ અનુત્તમાઃ

પ્રયુતં રક્ષસામ્ અત્ર પૂર્વદ્વારં સમાશ્રિતમ્
ચર્મખડ્ગધરાઃ સર્વે તથા સર્વાસ્ત્રકોવિદાઃ

અર્બુદં રક્ષસામ્ અત્ર ઉત્તરદ્વારમ્ આશ્રિતમ્
રથિનશ્ ચાશ્વવાહાશ્ ચ કુલપુત્રાઃ સુપૂજિતાઃ

શતં શતસહસ્રાણાં મધ્યમં ગુલ્મમ્ આશ્રિતમ્
યાતુધાના દુરાધર્ષાઃ સાગ્રકોટિશ્ ચ રક્ષસામ્

તે મયા સંક્રમા ભગ્નાઃ પરિખાશ્ ચાવપૂરિતાઃ
દગ્ધા ચ નગરી લઙ્કા પ્રાકારાશ્ ચાવસાદિતાઃ

યેન કેન તુ માર્ગેણ તરામ વરુણાલયમ્
હતેતિ નગરી લઙ્કાં વાનરૈર્ અવધાર્યતામ્

અઙ્ગદો દ્વિવિદો મૈન્દો જામ્બવાન્ પનસો નલઃ
નીલઃ સેનાપતિશ્ ચૈવ બલશેષેણ કિં તવ

પ્લવમાના હિ ગત્વા તાં રાવણસ્ય મહાપુરીમ્
સપ્રકારાં સભવનામ્ આનયિષ્યન્તિ મૈથિલીમ્

એવમ્ આજ્ઞાપય ક્ષિપ્રં બલાનાં સર્વસંગ્રહમ્
મુહૂર્તેન તુ યુક્તેન પ્રસ્થાનમ્ અભિરોચય