રામાયણ · અધ્યાય 5.050

તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા વાનરસ્ય મહાત્મનઃ
આજ્ઞાપયદ્ વધં તસ્ય રાવણઃ ક્રોધમૂર્છિતઃ

વધે તસ્ય સમાજ્ઞપ્તે રાવણેન દુરાત્મના
નિવેદિતવતો દૌત્યં નાનુમેને વિભીષણઃ

તં રક્ષોઽધિપતિં ક્રુદ્ધં તચ્ ચ કાર્યમ્ ઉપસ્થિતમ્
વિદિત્વા ચિન્તયામ્ આસ કાર્યં કાર્યવિધૌ સ્થિતઃ

નિશ્ચિતાર્થસ્ તતઃ સામ્નાપૂજ્ય શત્રુજિદગ્રજમ્
ઉવાચ હિતમ્ અત્યર્થં વાક્યં વાક્યવિશારદઃ

રાજન્ ધર્મવિરુદ્ધં ચ લોકવૃત્તેશ્ ચ ગર્હિતમ્
તવ ચાસદૃશં વીર કપેર્ અસ્ય પ્રમાપણમ્

અસંશયં શત્રુર્ અયં પ્રવૃદ્ધઃ કૃતં હ્ય્ અનેનાપ્રિયમ્ અપ્રમેયમ્
ન દૂતવધ્યાં પ્રવદન્તિ સન્તો દૂતસ્ય દૃષ્ટા બહવો હિ દણ્ડાઃ

વૈરૂપ્યામ્ અઙ્ગેષુ કશાભિઘાતો મૌણ્ડ્યં તથા લક્ષ્મણસંનિપાતઃ
એતાન્ હિ દૂતે પ્રવદન્તિ દણ્ડાન્ વધસ્ તુ દૂતસ્ય ન નઃ શ્રુતો ઽપિ

કથં ચ ધર્માર્થવિનીતબુદ્ધિઃ પરાવરપ્રત્યયનિશ્ચિતાર્થઃ
ભવદ્વિધઃ કોપવશે હિ તિષ્ઠેત્ કોપં નિયચ્છન્તિ હિ સત્ત્વવન્તઃ

ન ધર્મવાદે ન ચ લોકવૃત્તે ન શાસ્ત્રબુદ્ધિગ્રહણેષુ વાપિ
વિદ્યેત કશ્ ચિત્ તવ વીરતુલ્યસ્ ત્વં હ્ય્ ઉત્તમઃ સર્વસુરાસુરાણામ્

ન ચાપ્ય્ અસ્ય કપેર્ ઘાતે કં ચિત્ પશ્યામ્ય્ અહં ગુણમ્
તેષ્વ્ અયં પાત્યતાં દણ્ડો યૈર્ અયં પ્રેષિતઃ કપિઃ

સાધુર્ વા યદિ વાસાધુર્ પરૈર્ એષ સમર્પિતઃ
બ્રુવન્ પરાર્થં પરવાન્ ન દૂતો વધમ્ અર્હતિ

અપિ ચાસ્મિન્ હતે રાજન્ નાન્યં પશ્યામિ ખેચરમ્
ઇહ યઃ પુનર્ આગચ્છેત્ પરં પારં મહોદધિઃ

તસ્માન્ નાસ્ય વધે યત્નઃ કાર્યઃ પરપુરંજય
ભવાન્ સેન્દ્રેષુ દેવેષુ યત્નમ્ આસ્થાતુમ્ અર્હતિ

અસ્મિન્ વિનષ્ટે ન હિ દૂતમ્ અન્યં પશ્યામિ યસ્ તૌ નરરાજપુત્રૌ
યુદ્ધાય યુદ્ધપ્રિયદુર્વિનીતાવ્ ઉદ્યોજયેદ્ દીર્ઘપથાવરુદ્ધૌ

પરાક્રમોત્સાહમનસ્વિનાં ચ સુરાસુરાણામ્ અપિ દુર્જયેન
ત્વયા મનોનન્દન નૈરૃતાનાં યુદ્ધાયતિર્ નાશયિતું ન યુક્તા

હિતાશ્ ચ શૂરાશ્ ચ સમાહિતાશ્ ચ કુલેષુ જાતાશ્ ચ મહાગુણેષુ
મનસ્વિનઃ શસ્ત્રભૃતાં વરિષ્ઠાઃ કોટ્યગ્રશસ્તે સુભૃતાશ્ ચ યોધાઃ

તદ્ એકદેશેન બલસ્ય તાવત્ કે ચિત્ તવાદેશકૃતો ઽપયાન્તુ
તૌ રાજપુત્રૌ વિનિગૃહ્ય મૂઢૌ પરેષુ તે ભાવયિતું પ્રભાવમ્