રામાયણ · અધ્યાય 5.048

તમ્ ઉદ્વીક્ષ્ય મહાબાહુઃ પિઙ્ગાક્ષં પુરતઃ સ્થિતમ્
રોષેણ મહતાવિષ્ટો રાવણો લોકરાવણઃ

સ રાજા રોષતામ્રાક્ષઃ પ્રહસ્તં મન્ત્રિસત્તમમ્
કાલયુક્તમ્ ઉવાચેદં વચો વિપુલમ્ અર્થવત્

દુરાત્મા પૃચ્છ્યતામ્ એષ કુતઃ કિં વાસ્ય કારણમ્
વનભઙ્ગે ચ કો ઽસ્યાર્થો રાક્ષસીનાં ચ તર્જને

રાવણસ્ય વચઃ શ્રુત્વા પ્રહસ્તો વાક્યમ્ અબ્રવીત્
સમાશ્વસિહિ ભદ્રં તે ન ભીઃ કાર્યા ત્વયા કપે

યદિ તાવત્ ત્વમ્ ઇન્દ્રેણ પ્રેષિતો રાવણાલયમ્
તત્ત્વમ્ આખ્યાહિ મા તે ભૂદ્ ભયં વાનર મોક્ષ્યસે

યદિ વૈશ્રવણસ્ય ત્વં યમસ્ય વરુણસ્ય ચ
ચારુરૂપમ્ ઇદં કૃત્વા યમસ્ય વરુણસ્ય ચ

વિષ્ણુના પ્રેષિતો વાપિ દૂતો વિજયકાઙ્ક્ષિણા
ન હિ તે વાનરં તેજો રૂપમાત્રં તુ વાનરમ્

તત્ત્વતઃ કથયસ્વાદ્ય તતો વાનર મોક્ષ્યસે
અનૃતં વદતશ્ ચાપિ દુર્લભં તવ જીવિતમ્

અથ વા યન્નિમિત્તસ્ તે પ્રવેશો રાવણાલયે

એવમ્ ઉક્તો હરિવરસ્ તદા રક્ષોગણેશ્વરમ્
અબ્રવીન્ નાસ્મિ શક્રસ્ય યમસ્ય વરુણસ્ય વા

ધનદેન ન મે સખ્યં વિષ્ણુના નાસ્મિ ચોદિતઃ
જાતિર્ એવ મમ ત્વ્ એષા વાનરો ઽહમ્ ઇહાગતઃ

દર્શને રાક્ષસેન્દ્રસ્ય દુર્લભે તદ્ ઇદં મયા
વનં રાક્ષસરાજસ્ય દર્શનાર્થે વિનાશિતમ્

તતસ્ તે રાક્ષસાઃ પ્રાપ્તા બલિનો યુદ્ધકાઙ્ક્ષિણઃ
રક્ષણાર્થં ચ દેહસ્ય પ્રતિયુદ્ધા મયા રણે

અસ્ત્રપાશૈર્ ન શક્યો ઽહં બદ્ધું દેવાસુરૈર્ અપિ
પિતામહાદ્ એવ વરો મમાપ્ય્ એષો ઽભ્યુપાગતઃ

રાજાનં દ્રષ્ટુકામેન મયાસ્ત્રમ્ અનુવર્તિતમ્
વિમુક્તો અહમ્ અસ્ત્રેણ રાક્ષસૈસ્ ત્વ્ અતિપીડિતઃ

દૂતો ઽહમ્ ઇતિ વિજ્ઞેયો રાઘવસ્યામિતૌજસઃ
શ્રૂયતાં ચાપિ વચનં મમ પથ્યમ્ ઇદં પ્રભો