રામાયણ · અધ્યાય 5.040

તતઃ પક્ષિનિનાદેન વૃક્ષભઙ્ગસ્વનેન ચ
બભૂવુસ્ ત્રાસસંભ્રાન્તાઃ સર્વે લઙ્કાનિવાસિનઃ

વિદ્રુતાશ્ ચ ભયત્રસ્તા વિનેદુર્ મૃગપક્ષુણઃ
રક્ષસાં ચ નિમિત્તાનિ ક્રૂરાણિ પ્રતિપેદિરે

તતો ગતાયાં નિદ્રાયાં રાક્ષસ્યો વિકૃતાનનાઃ
તદ્ વનં દદૃશુર્ ભગ્નં તં ચ વીરં મહાકપિમ્

સ તા દૃષ્ટ્વ મહાબાહુર્ મહાસત્ત્વો મહાબલઃ
ચકાર સુમહદ્ રૂપં રાક્ષસીનાં ભયાવહમ્

તતસ્ તં ગિરિસંકાશમ્ અતિકાયં મહાબલમ્
રાક્ષસ્યો વાનરં દૃષ્ટ્વા પપ્રચ્છુર્ જનકાત્મજામ્

કો ઽયં કસ્ય કુતો વાયં કિંનિમિત્તમ્ ઇહાગતઃ
કથં ત્વયા સહાનેન સંવાદઃ કૃત ઇત્ય્ ઉત

આચક્ષ્વ નો વિશાલાક્ષિ મા ભૂત્ તે સુભગે ભયમ્
સંવાદમ્ અસિતાપાઙ્ગે ત્વયા કિં કૃતવાન્ અયમ્

અથાબ્રવીત્ તદા સાધ્વી સીતા સર્વાઙ્ગશોભના
રક્ષસાં કામરૂપાણાં વિજ્ઞાને મમ કા ગતિઃ

યૂયમ્ એવાસ્ય જાનીત યો ઽયં યદ્ વા કરિષ્યતિ
અહિર્ એવ અહેઃ પાદાન્ વિજાનાતિ ન સંશયઃ

અહમ્ અપ્ય્ અસ્ય ભીતાસ્મિ નૈનં જાનામિ કો ઽન્વયમ્
વેદ્મિ રાક્ષસમ્ એવૈનં કામરૂપિણમ્ આગતમ્

વૈદેહ્યા વચનં શ્રુત્વા રાક્ષસ્યો વિદ્રુતા દ્રુતમ્
સ્થિતાઃ કાશ્ ચિદ્ ગતાઃ કાશ્ ચિદ્ રાવણાય નિવેદિતુમ્

રાવણસ્ય સમીપે તુ રાક્ષસ્યો વિકૃતાનનાઃ
વિરૂપં વાનરં ભીમમ્ આખ્યાતુમ્ ઉપચક્રમુઃ

અશોકવનિકા મધ્યે રાજન્ ભીમવપુઃ કપિઃ
સીતયા કૃતસંવાદસ્ તિષ્ઠત્ય્ અમિતવિક્રમઃ

ન ચ તં જાનકી સીતા હરિં હરિણલોચણા
અસ્માભિર્ બહુધા પૃષ્ટા નિવેદયિતુમ્ ઇચ્છતિ

વાસવસ્ય ભવેદ્ દૂતો દૂતો વૈશ્રવણસ્ય વા
પ્રેષિતો વાપિ રામેણ સીતાન્વેષણકાઙ્ક્ષયા

તેન ત્વદ્ભૂતરૂપેણ યત્ તત્ તવ મનોહરમ્
નાનામૃગગણાકીર્ણં પ્રમૃષ્ટં પ્રમદાવનમ્

ન તત્ર કશ્ ચિદ્ ઉદ્દેશો યસ્ તેન ન વિનાશિતઃ
યત્ર સા જાનકી સીતા સ તેન ન વિનાશિતઃ

જાનકીરક્ષણાર્થં વા શ્રમાદ્ વા નોપલભ્યતે
અથ વા કઃ શ્રમસ્ તસ્ય સૈવ તેનાભિરક્ષિતા

ચારુપલ્લવપત્રાઢ્યં યં સીતા સ્વયમ્ આસ્થિતા
પ્રવૃદ્ધઃ શિંશપાવૃક્ષઃ સ ચ તેનાભિરક્ષિતઃ

તસ્યોગ્રરૂપસ્યોગ્રં ત્વં દણ્ડમ્ આજ્ઞાતુમ્ અર્હસિ
સીતા સંભાષિતા યેન તદ્ વનં ચ વિનાશિતમ્

મનઃપરિગૃહીતાં તાં તવ રક્ષોગણેશ્વર
કઃ સીતામ્ અભિભાષેત યો ન સ્યાત્ ત્યક્તજીવિતઃ

રાક્ષસીનાં વચઃ શ્રુત્વા રાવણો રાક્ષસેશ્વરઃ
હુતાગિર્ ઇવ જજ્વાલ કોપસંવર્તિતેક્ષણઃ

આત્મનઃ સદૃશાઞ્ શૂરાન્ કિંકરાન્ નામ રાક્ષસાન્
વ્યાદિદેશ મહાતેજા નિગ્રહાર્થં હનૂમતઃ

તેષામ્ અશીતિસાહસ્રં કિંકરાણાં તરસ્વિનામ્
નિર્યયુર્ ભવનાત્ તસ્માત્ કૂટમુદ્ગરપાણયઃ

મહોદરા મહાદંષ્ટ્રા ઘોરરૂપા મહાબલાઃ
યુદ્ધાભિમનસઃ સર્વે હનૂમદ્ગ્રહણોન્મુખાઃ

તે કપિં તં સમાસાદ્ય તોરણસ્થમ્ અવસ્થિતમ્
અભિપેતુર્ મહાવેગાઃ પતઙ્ગા ઇવ પાવકમ્

તે ગદાભિર્ વિચિત્રાભિઃ પરિઘૈઃ કાઞ્ચનાઙ્ગદૈઃ
આજઘ્નુર્ વાનરશ્રેષ્ઠં શરૈર્ આદિત્યસંનિભૈઃ

હનૂમાન્ અપિ તેજસ્વી શ્રીમાન્ પર્વતસંનિભઃ
ક્ષિતાવ્ આવિધ્ય લાઙ્ગૂલં નનાદ ચ મહાસ્વનમ્

તસ્ય સંનાદશબ્દેન તે ઽભવન્ ભયશઙ્કિતાઃ
દદૃશુશ્ ચ હનૂમન્તં સંધ્યામેઘમ્ ઇવોન્નતમ્

સ્વામિસંદેશનિઃશઙ્કાસ્ તતસ્ તે રાક્ષસાઃ કપિમ્
ચિત્રૈઃ પ્રહરણૈર્ ભીમૈર્ અભિપેતુસ્ તતસ્ તતઃ

સ તૈઃ પરિવૃતઃ શૂરૈઃ સર્વતઃ સ મહાબલઃ
આસસાદાયસં ભીમં પરિઘં તોરણાશ્રિતમ્

સ તં પરિઘમ્ આદાય જઘાન રજનીચરાન્

સ પન્નગમ્ ઇવાદાય સ્ફુરન્તં વિનતાસુતઃ
વિચચારામ્બરે વીરઃ પરિગૃહ્ય ચ મારુતિઃ

સ હત્વા રાક્ષસાન્ વીરઃ કિંકરાન્ મારુતાત્મજઃ
યુદ્ધાકાઙ્ક્ષી પુનર્ વીરસ્ તોરણં સમુપસ્થિતઃ

તતસ્ તસ્માદ્ ભયાન્ મુક્તાઃ કતિ ચિત્ તત્ર રાક્ષસાઃ
નિહતાન્ કિંકરાન્ સર્વાન્ રાવણાય ન્યવેદયન્

સ રાક્ષસાનાં નિહતં મહાબલં નિશમ્ય રાજા પરિવૃત્તલોચનઃ
સમાદિદેશાપ્રતિમં પરાક્રમે પ્રહસ્તપુત્રં સમરે સુદુર્જયમ્