रामायण · अध्याय 5.040

ततः पक्षिनिनादेन वृक्षभङ्गस्वनेन च
बभूवुस् त्राससंभ्रान्ताः सर्वे लङ्कानिवासिनः

विद्रुताश् च भयत्रस्ता विनेदुर् मृगपक्षुणः
रक्षसां च निमित्तानि क्रूराणि प्रतिपेदिरे

ततो गतायां निद्रायां राक्षस्यो विकृताननाः
तद् वनं ददृशुर् भग्नं तं च वीरं महाकपिम्

स ता दृष्ट्व महाबाहुर् महासत्त्वो महाबलः
चकार सुमहद् रूपं राक्षसीनां भयावहम्

ततस् तं गिरिसंकाशम् अतिकायं महाबलम्
राक्षस्यो वानरं दृष्ट्वा पप्रच्छुर् जनकात्मजाम्

को ऽयं कस्य कुतो वायं किंनिमित्तम् इहागतः
कथं त्वया सहानेन संवादः कृत इत्य् उत

आचक्ष्व नो विशालाक्षि मा भूत् ते सुभगे भयम्
संवादम् असितापाङ्गे त्वया किं कृतवान् अयम्

अथाब्रवीत् तदा साध्वी सीता सर्वाङ्गशोभना
रक्षसां कामरूपाणां विज्ञाने मम का गतिः

यूयम् एवास्य जानीत यो ऽयं यद् वा करिष्यति
अहिर् एव अहेः पादान् विजानाति न संशयः

अहम् अप्य् अस्य भीतास्मि नैनं जानामि को ऽन्वयम्
वेद्मि राक्षसम् एवैनं कामरूपिणम् आगतम्

वैदेह्या वचनं श्रुत्वा राक्षस्यो विद्रुता द्रुतम्
स्थिताः काश् चिद् गताः काश् चिद् रावणाय निवेदितुम्

रावणस्य समीपे तु राक्षस्यो विकृताननाः
विरूपं वानरं भीमम् आख्यातुम् उपचक्रमुः

अशोकवनिका मध्ये राजन् भीमवपुः कपिः
सीतया कृतसंवादस् तिष्ठत्य् अमितविक्रमः

न च तं जानकी सीता हरिं हरिणलोचणा
अस्माभिर् बहुधा पृष्टा निवेदयितुम् इच्छति

वासवस्य भवेद् दूतो दूतो वैश्रवणस्य वा
प्रेषितो वापि रामेण सीतान्वेषणकाङ्क्षया

तेन त्वद्भूतरूपेण यत् तत् तव मनोहरम्
नानामृगगणाकीर्णं प्रमृष्टं प्रमदावनम्

न तत्र कश् चिद् उद्देशो यस् तेन न विनाशितः
यत्र सा जानकी सीता स तेन न विनाशितः

जानकीरक्षणार्थं वा श्रमाद् वा नोपलभ्यते
अथ वा कः श्रमस् तस्य सैव तेनाभिरक्षिता

चारुपल्लवपत्राढ्यं यं सीता स्वयम् आस्थिता
प्रवृद्धः शिंशपावृक्षः स च तेनाभिरक्षितः

तस्योग्ररूपस्योग्रं त्वं दण्डम् आज्ञातुम् अर्हसि
सीता संभाषिता येन तद् वनं च विनाशितम्

मनःपरिगृहीतां तां तव रक्षोगणेश्वर
कः सीताम् अभिभाषेत यो न स्यात् त्यक्तजीवितः

राक्षसीनां वचः श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः
हुतागिर् इव जज्वाल कोपसंवर्तितेक्षणः

आत्मनः सदृशाञ् शूरान् किंकरान् नाम राक्षसान्
व्यादिदेश महातेजा निग्रहार्थं हनूमतः

तेषाम् अशीतिसाहस्रं किंकराणां तरस्विनाम्
निर्ययुर् भवनात् तस्मात् कूटमुद्गरपाणयः

महोदरा महादंष्ट्रा घोररूपा महाबलाः
युद्धाभिमनसः सर्वे हनूमद्ग्रहणोन्मुखाः

ते कपिं तं समासाद्य तोरणस्थम् अवस्थितम्
अभिपेतुर् महावेगाः पतङ्गा इव पावकम्

ते गदाभिर् विचित्राभिः परिघैः काञ्चनाङ्गदैः
आजघ्नुर् वानरश्रेष्ठं शरैर् आदित्यसंनिभैः

हनूमान् अपि तेजस्वी श्रीमान् पर्वतसंनिभः
क्षिताव् आविध्य लाङ्गूलं ननाद च महास्वनम्

तस्य संनादशब्देन ते ऽभवन् भयशङ्किताः
ददृशुश् च हनूमन्तं संध्यामेघम् इवोन्नतम्

स्वामिसंदेशनिःशङ्कास् ततस् ते राक्षसाः कपिम्
चित्रैः प्रहरणैर् भीमैर् अभिपेतुस् ततस् ततः

स तैः परिवृतः शूरैः सर्वतः स महाबलः
आससादायसं भीमं परिघं तोरणाश्रितम्

स तं परिघम् आदाय जघान रजनीचरान्

स पन्नगम् इवादाय स्फुरन्तं विनतासुतः
विचचाराम्बरे वीरः परिगृह्य च मारुतिः

स हत्वा राक्षसान् वीरः किंकरान् मारुतात्मजः
युद्धाकाङ्क्षी पुनर् वीरस् तोरणं समुपस्थितः

ततस् तस्माद् भयान् मुक्ताः कति चित् तत्र राक्षसाः
निहतान् किंकरान् सर्वान् रावणाय न्यवेदयन्

स राक्षसानां निहतं महाबलं निशम्य राजा परिवृत्तलोचनः
समादिदेशाप्रतिमं पराक्रमे प्रहस्तपुत्रं समरे सुदुर्जयम्