રામાયણ · અધ્યાય 5.023

તથા તાસાં વદન્તીનાં પરુષં દારુણં બહુ
રાક્ષસીનામ્ અસૌમ્યાનાં રુરોદ જનકાત્મજા

એવમ્ ઉક્તા તુ વૈદેહી રાક્ષસીભિર્ મનસ્વિની
ઉવાચ પરમત્રસ્તા બાષ્પગદ્ગદયા ગિરા

ન માનુષી રાક્ષસસ્ય ભાર્યા ભવિતુમ્ અર્હતિ
કામં ખાદત માં સર્વા ન કરિષ્યામિ વો વચઃ

સા રાક્ષસી મધ્યગતા સીતા સુરસુતોપમા
ન શર્મ લેભે દુઃખાર્તા રાવણેન ચ તર્જિતા

વેપતે સ્માધિકં સીતા વિશન્તીવાઙ્ગમ્ આત્મનઃ
વને યૂથપરિભ્રષ્ટા મૃગી કોકૈર્ ઇવાર્દિતા

સા ત્વ્ અશોકસ્ય વિપુલાં શાખામ્ આલમ્બ્ય પુષ્પિતામ્
ચિન્તયામ્ આસ શોકેન ભર્તારં ભગ્નમાનસા

સા સ્નાપયન્તી વિપુલૌ સ્તનૌ નેત્રજલસ્રવૈઃ
ચિન્તયન્તી ન શોકસ્ય તદાન્તમ્ અધિગચ્છતિ

સા વેપમાના પતિતા પ્રવાતે કદલી યથા
રાક્ષસીનાં ભયત્રસ્તા વિવર્ણવદનાભવત્

તસ્યા સા દીર્ઘવિપુલા વેપન્ત્યાઃ સીતયા તદા
દદૃશે કમ્પિની વેણી વ્યાલીવ પરિસર્પતી

સા નિઃશ્વસન્તી દુઃખાર્તા શોકોપહતચેતના
આર્તા વ્યસૃજદ્ અશ્રૂણિ મૈથિલી વિલલાપ હ

હા રામેતિ ચ દુઃખાર્તા પુનર્ હા લક્ષ્મણેતિ ચ
હા શ્વશ્રુ મમ કૌસલ્યે હા સુમિત્રેતિ ભાવિનિ

લોકપ્રવાદઃ સત્યો ઽયં પણ્ડિતૈઃ સમુદાહૃતઃ
અકાલે દુર્લભો મૃત્યુઃ સ્ત્રિયા વા પુરુષસ્ય વા

યત્રાહમ્ આભિઃ ક્રૂરાભી રાક્ષસીભિર્ ઇહાર્દિતા
જીવામિ હીના રામેણ મુહૂર્તમ્ અપિ દુઃખિતા

એષાલ્પપુણ્યા કૃપણા વિનશિષ્યામ્ય્ અનાથવત્
સમુદ્રમધ્યે નૌ પૂર્ણા વાયુવેગૈર્ ઇવાહતા

ભર્તારં તમ્ અપશ્યન્તી રાક્ષસીવશમ્ આગતા
સીદામિ ખલુ શોકેન કૂલં તોયહતં યથા

તં પદ્મદલપત્રાક્ષં સિંહવિક્રાન્તગામિનમ્
ધન્યાઃ પશ્યન્તિ મે નાથં કૃતજ્ઞં પ્રિયવાદિનમ્

સર્વથા તેન હીનાયા રામેણ વિદિતાત્મના
તીષ્ક્ણં વિષમ્ ઇવાસ્વાદ્ય દુર્લભં મમ જીવિતમ્

કીદૃશં તુ મયા પાપં પુરા દેહાન્તરે કૃતમ્
યેનેદં પ્રાપ્યતે દુઃખં મયા ઘોરં સુદારુણમ્

જીવિતં ત્યક્તુમ્ ઇચ્છામિ શોકેન મહતા વૃતા
રાક્ષસીભિશ્ ચ રક્ષન્ત્યા રામો નાસાદ્યતે મયા

ધિગ્ અસ્તુ ખલુ માનુષ્યં ધિગ્ અસ્તુ પરવશ્યતામ્
ન શક્યં યત્ પરિત્યક્તુમ્ આત્મચ્છન્દેન જીવિતમ્