રામાયણ · અધ્યાય 4.059

તતઃ કૃતોદકં સ્નાતં તં ગૃધ્રં હરિયૂથપાઃ
ઉપવિષ્ટા ગિરૌ દુર્ગે પરિવાર્ય સમન્તતઃ

તમ્ અઙ્ગદમ્ ઉપાસીનં તૈઃ સર્વૈર્ હરિભિર્ વૃતમ્
જનિતપ્રત્યયો હર્ષાત્ સંપાતિઃ પુનર્ અબ્રવીત્

કૃત્વા નિઃશબ્દમ્ એકાગ્રાઃ શૃણ્વન્તુ હરયો મમ
તત્ત્વં સંકીર્તયિષ્યામિ યથા જાનામિ મૈથિલીમ્

અસ્ય વિન્ધ્યસ્ય શિખરે પતિતો ઽસ્મિ પુરા વને
સૂર્યાતપપરીતાઙ્ગો નિર્દગ્ધઃ સૂર્યરશ્મિભિઃ

લબ્ધસંજ્ઞસ્ તુ ષડ્રાત્રાદ્ વિવશો વિહ્વલન્ન્ ઇવ
વીક્ષમાણો દિશઃ સર્વા નાભિજાનામિ કિં ચન

તતસ્ તુ સાગરાઞ્ શૈલાન્ નદીઃ સર્વાઃ સરાંસિ ચ
વનાન્ય્ અટવિદેશાંશ્ ચ સમીક્ષ્ય મતિર્ આગમત્

હૃષ્ટપક્ષિગણાકીર્ણઃ કન્દરાન્તરકૂટવાન્
દક્ષિણસ્યોદધેસ્ તીરે વિન્ધ્યો ઽયમ્ ઇતિ નિશ્ચિતઃ

આસીચ્ ચાત્રાશ્રમં પુણ્યં સુરૈર્ અપિ સુપૂજિતમ્
ઋષિર્ નિશાકરો નામ યસ્મિન્ન્ ઉગ્રતપાભવત્

અષ્ટૌ વર્ષસહસ્રાણિ તેનાસ્મિન્ન્ ઋષિણા વિના
વસતો મમ ધર્મજ્ઞાઃ સ્વર્ગતે તુ નિશાકરે

અવતીર્ય ચ વિન્ધ્યાગ્રાત્ કૃચ્છ્રેણ વિષમાચ્ છનૈઃ
તીક્ષ્ણદર્ભાં વસુમતીં દુઃખેન પુનર્ આગતઃ

તમ્ ઋષિં દ્રષ્ટુ કામો ઽસ્મિ દુઃખેનાભ્યાગતો ભૃશમ્
જટાયુષા મયા ચૈવ બહુશો ઽભિગતો હિ સઃ

તસ્યાશ્રમપદાભ્યાશે વવુર્ વાતાઃ સુગન્ધિનઃ
વૃક્ષો નાપુષ્પિતઃ કશ્ ચિદ્ અફલો વા ન દૃશ્યતે

ઉપેત્ય ચાશ્રમં પુણ્યં વૃક્ષમૂલમ્ ઉપાશ્રિતઃ
દ્રષ્ટુકામઃ પ્રતીક્ષે ચ ભગવન્તં નિશાકરમ્

અથાપશ્યમ્ અદૂરસ્થમ્ ઋષિં જ્વલિતતેજસં
કૃતાભિષેકં દુર્ધર્ષમ્ ઉપાવૃત્તમ્ ઉદઙ્મુખમ્

તમ્ ઋક્ષાઃ સૃમરા વ્યાઘ્રાઃ સિંહા નાગાઃ સરીસૃપાઃ
પરિવાર્યોપગચ્છન્તિ દાતારં પ્રાણિનો યથા

તતઃ પ્રાપ્તમ્ ઋષિં જ્ઞાત્વા તાનિ સત્ત્વાનિ વૈ યયુઃ
પ્રવિષ્ટે રાજનિ યથા સર્વં સામાત્યકં બલમ્

ઋષિસ્ તુ દૃષ્ટ્વા માં તુષ્ટઃ પ્રવિષ્ટશ્ ચાશ્રમં પુનઃ
મુહૂર્તમાત્રાન્ નિષ્ક્રમ્ય તતઃ કાર્યમ્ અપૃચ્છત

સૌમ્ય વૈકલ્યતાં દૃષ્ટ્વા રોંણાં તે નાવગમ્યતે
અગ્નિદગ્ધાવ્ ઇમૌ પક્ષૌ ત્વક્ ચૈવ વ્રણિતા તવ

દ્વૌ ગૃધ્રૌ દૃષ્ટપૂર્વૌ મે માતરિશ્વસમૌ જવે
ગૃધ્રાણાં ચૈવ રાજાનૌ ભ્રાતરૌ કામરૂપિણૌ

જ્યેષ્ઠસ્ ત્વં તુ ચ સંપાતિર્ જટાયુર્ અનુજસ્ તવ
માનુષં રૂપમ્ આસ્થાય ગૃહ્ણીતાં ચરણૌ મમ

કિં તે વ્યાધિસમુત્થાનં પક્ષયોઃ પતનં કથમ્
દણ્ડો વાયં ધૃતઃ કેન સર્વમ્ આખ્યાહિ પૃચ્છતઃ