રામાયણ · અધ્યાય 4.048

અથાઙ્ગદસ્ તદા સર્વાન્ વાનરાન્ ઇદમ્ અબ્રવીત્
પરિશ્રાન્તો મહાપ્રાજ્ઞઃ સમાશ્વાસ્ય શનૈર્ વચઃ

વનાનિ ગિરયો નદ્યો દુર્ગાણિ ગહનાનિ ચ
દર્યો ગિરિગુહાશ્ ચૈવ વિચિતા નઃ સમન્તતઃ

તત્ર તત્ર સહાસ્માભિર્ જાનકી ન ચ દૃશ્યતે
તદ્ વા રક્ષો હૃતા યેન સીતા સુરસુતોપમા

કાલશ્ ચ નો મહાન્ યાતઃ સુગ્રીવશ્ ચોગ્રશાસનઃ
તસ્માદ્ ભવન્તઃ સહિતા વિચિન્વન્તુ સમન્તતઃ

વિહાય તન્દ્રીં શોકં ચ નિદ્રાં ચૈવ સમુત્થિતામ્
વિચિનુધ્વં યથા સીતાં પશ્યામો જનકાત્મજામ્

અનિર્વેદં ચ દાક્ષ્યં ચ મનસશ્ ચાપરાજયમ્
કાર્યસિદ્ધિકરાણ્ય્ આહુસ્ તસ્માદ્ એતદ્ બ્રવીમ્ય્ અહમ્

અદ્યાપીદં વનં દુર્ગં વિચિન્વન્તુ વનૌકસઃ
ખેદં ત્યક્ત્વા પુનઃ સર્વં વનમ્ એતદ્ વિચીયતામ્

અવશ્યં ક્રિયમાણસ્ય દૃશ્યતે કર્મણઃ ફલમ્
અલં નિર્વેદમ્ આગમ્ય ન હિ નો મલિનં ક્ષમમ્

સુગ્રીવઃ ક્રોધનો રાજા તીક્ષ્ણદણ્ડશ્ ચ વાનરાઃ
ભેતવ્યં તસ્ય સતતં રામસ્ય ચ મહાત્મનઃ

હિતાર્થમ્ એતદ્ ઉક્તં વઃ ક્રિયતાં યદિ રોચતે
ઉચ્યતાં વા ક્ષમં યન્ નઃ સર્વેષામ્ એવ વાનરાઃ

અઙ્ગદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા વચનં ગન્ધમાદનઃ
ઉવાચાવ્યક્તયા વાચા પિપાસા શ્રમખિન્નયા

સદૃશં ખલુ વો વાક્યમ્ અઙ્ગદો યદ્ ઉવાચ હ
હિતં ચૈવાનુકૂલં ચ ક્રિયતામ્ અસ્ય ભાષિતમ્

પુનર્ માર્ગામહે શૈલાન્ કન્દરાંશ્ ચ દરીસ્ તથા
કાનનાનિ ચ શૂન્યાનિ ગિરિપ્રસ્રવણાનિ ચ

યથોદ્દિષ્ઠાનિ સર્વાણિ સુગ્રીવેણ મહાત્મના
વિચિન્વન્તુ વનં સર્વે ગિરિદુર્ગાણિ સર્વશઃ

તતઃ સમુત્થાય પુનર્ વાનરાસ્ તે મહાબલાઃ
વિન્ધ્યકાનનસંકીર્ણાં વિચેરુર્ દક્ષિણાં દિશમ્

તે શારદાભ્રપ્રતિમં શ્રીમદ્રજતપર્વતમ્
શૃઙ્ગવન્તં દરીવન્તમ્ અધિરુહ્ય ચ વાનરાઃ

તત્ર લોધ્રવનં રમ્યં સપ્તપર્ણવનાનિ ચ
વિચિન્વન્તો હરિવરાઃ સીતાદર્શનકાઙ્ક્ષિણઃ

તસ્યાગ્રમ્ અધિરૂઢાસ્ તે શ્રાન્તા વિપુલવિક્રમાઃ
ન પશ્યન્તિ સ્મ વૈદેહીં રામસ્ય મહિષીં પ્રિયામ્

તે તુ દૃષ્ટિગતં કૃત્વા તં શૈલં બહુકન્દરમ્
અવારોહન્ત હરયો વીક્ષમાણાઃ સમન્તતઃ

અવરુહ્ય તતો ભૂમિં શ્રાન્તા વિગતચેતસઃ
સ્થિત્વા મુહૂર્તં તત્રાથ વૃક્ષમૂલમ્ ઉપાશ્રિતાઃ

તે મુહૂર્તં સમાશ્વસ્તાઃ કિં ચિદ્ ભગ્નપરિશ્રમાઃ
પુનર્ એવોદ્યતાઃ કૃત્સ્નાં માર્ગિતું દક્ષિણાં દિશમ્

હનુમત્પ્રમુખાસ્ તે તુ પ્રસ્થિતાઃ પ્લવગર્ષભાઃ
વિન્ધ્યમ્ એવાદિતસ્ તાવદ્ વિચેરુસ્ તે સમન્તતઃ