રામાયણ · અધ્યાય 4.026

અભિષિક્તે તુ સુગ્રીવે પ્રવિષ્ટે વાનરે ગુહામ્
આજગામ સહ ભ્રાત્રા રામઃ પ્રસ્રવણં ગિરિમ્

શાર્દૂલમૃગસંઘુષ્ટં સિંહૈર્ ભીમરવૈર્ વૃતમ્
નાનાગુલ્મલતાગૂઢં બહુપાદપસંકુલમ્

ઋક્ષવાનરગોપુચ્છૈર્ માર્જારૈશ્ ચ નિષેવિતમ્
મેઘરાશિનિભં શૈલં નિત્યં શુચિજલાશ્રયમ્

તસ્ય શૈલસ્ય શિખરે મહતીમ્ આયતાં ગુહામ્
પ્રત્યગૃહ્ણત વાસાર્થં રામઃ સૌમિત્રિણા સહ

અવસત્ તત્ર ધર્માત્મા રાઘવઃ સહલક્ષ્મણઃ
બહુદૃશ્યદરીકુઞ્જે તસ્મિન્ પ્રસ્રવણે ગિરૌ

સુસુખે ઽપિ બહુદ્રવ્યે તસ્મિન્ હિ ધરણીધરે
વસતસ્ તસ્ય રામસ્ય રતિર્ અલ્પાપિ નાભવત્
હૃતાં હિ ભાર્યાં સ્મરતઃ પ્રાણેભ્યો ઽપિ ગરીયસીમ્

ઉદયાભ્યુદિતં દૃષ્ટ્વા શશાઙ્કં ચ વિશેષતઃ
આવિવેશ ન તં નિદ્રા નિશાસુ શયનં ગતમ્

તત્ સમુત્થેન શોકેન બાષ્પોપહતચેતસં
તં શોચમાનં કાકુત્સ્થં નિત્યં શોકપરાયણમ્
તુલ્યદુઃખો ઽબ્રવીદ્ ભ્રાતા લક્ષ્મણો ઽનુનયન્ વચઃ

અલં વીર વ્યથાં ગત્વા ન ત્વં શોચિતુમ્ અર્હસિ
શોચતો હ્ય્ અવસીદન્તિ સર્વાર્થા વિદિતં હિ તે

ભવાન્ ક્રિયાપરો લોકે ભવાન્ દેવપરાયણઃ
આસ્તિકો ધર્મશીલશ્ ચ વ્યવસાયી ચ રાઘવ

ન હ્ય્ અવ્યવસિતઃ શત્રું રાક્ષસં તં વિશેષતઃ
સમર્થસ્ ત્વં રણે હન્તું વિક્રમૈર્ જિહ્મકારિણમ્

સમુન્મૂલય શોકં ત્વં વ્યવસાયં સ્થિરં કુરુ
તતઃ સપરિવારં તં નિર્મૂલં કુરુ રાક્ષસં

પૃથિવીમ્ અપિ કાકુત્સ્થ સસાગરવનાચલામ્
પરિવર્તયિતું શક્તઃ કિમ્ અઙ્ગ પુન રાવણમ્

અહં તુ ખલુ તે વીર્યં પ્રસુપ્તં પ્રતિબોધયે
દીપ્તૈર્ આહુતિભિઃ કાલે ભસ્મચ્ છન્નમ્ ઇવાનલમ્

લક્ષ્મણસ્ય તુ તદ્ વાક્યં પ્રતિપૂજ્ય હિતં શુભમ્
રાઘવઃ સુહૃદં સ્નિગ્ધમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

વાચ્યં યદ્ અનુરક્તેન સ્નિગ્ધેન ચ હિતેન ચ
સત્યવિક્રમ યુક્તેન તદ્ ઉક્તં લક્ષ્મણ ત્વયા

એષ શોકઃ પરિત્યક્તઃ સર્વકાર્યાવસાદકઃ
વિક્રમેષ્વ્ અપ્રતિહતં તેજઃ પ્રોત્સાહયામ્ય્ અહમ્

શરત્કાલં પ્રતીક્ષે ઽહમ્ ઇયં પ્રાવૃડ્ ઉપસ્થિતા
તતઃ સરાષ્ટ્રં સગણં રાક્ષસં તં નિહન્મ્ય્ અહમ્

તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા હૃષ્ટો રામસ્ય લક્ષ્મણઃ
પુનર્ એવાબ્રવીદ્ વાક્યં સૌમિત્રિર્ મિત્રનન્દનઃ

એતત્ તે સદૃશં વાક્યમ્ ઉક્તં શત્રુનિબર્હણ
ઇદાનીમ્ અસિ કાકુત્સ્થ પ્રકૃતિં સ્વામ્ ઉપાગતઃ

વિજ્ઞાય હ્ય્ આત્મનો વીર્યં તથ્યં ભવિતુમ્ અર્હસિ
એતત્ સદૃશમ્ ઉક્તં તે શ્રુતસ્યાભિજનસ્ય ચ

તસ્માત્ પુરુષશાર્દૂલ ચિન્તયઞ્ શત્રુનિગ્રહમ્
વર્ષારાત્રમ્ અનુપ્રાપ્તમ્ અતિક્રામય રાઘવ

નિયમ્ય કોપં પ્રતિપાલ્યતાં શરત્ ક્ષમસ્વ માસાંશ્ ચતુરો મયા સહ
વસાચલે ઽસ્મિન્ મૃગરાજસેવિતે સંવર્ધયઞ્ શત્રુવધે સમુદ્યતઃ