રામાયણ · અધ્યાય 4.004

તતઃ પ્રહૃષ્ટો હનુમાન્ કૃત્યવાન્ ઇતિ તદ્ વચઃ
શ્રુત્વા મધુરસંભાષં સુગ્રીવં મનસા ગતઃ

ભવ્યો રાજ્યાગમસ્ તસ્ય સુગ્રીવસ્ય મહાત્મનઃ
યદ્ અયં કૃત્યવાન્ પ્રાપ્તઃ કૃત્યં ચૈતદ્ ઉપાગતમ્

તતઃ પરમસંહૃષ્ટો હનૂમાન્ પ્લવગર્ષભઃ
પ્રત્યુવાચ તતો વાક્યં રામં વાક્યવિશારદઃ

કિમર્થં ત્વં વનં ઘોરં પમ્પાકાનનમણ્ડિતમ્
આગતઃ સાનુજો દુર્ગં નાનાવ્યાલમૃગાયુતમ્

તસ્ય તદ્ વચનં શ્રુત્વા લક્ષ્મણો રામચોદિતઃ
આચચક્ષે મહાત્માનં રામં દશરથાત્મજમ્

રાજા દશરથો નામ દ્યુતિમાન્ ધર્મવત્સલઃ
તસ્યાયં પૂર્વજઃ પુત્રો રામો નામ જનૈઃ શ્રુતઃ

શરણ્યઃ સર્વભૂતાનાં પિતુર્ નિર્દેશપારગઃ
વીરો દશરથસ્યાયં પુત્રાણાં ગુણવત્તરઃ

રાજ્યાદ્ ભ્રષ્ટો વને વસ્તું મયા સાર્ધમ્ ઇહાગતઃ
ભાર્યયા ચ મહાતેજાઃ સીતયાનુગતો વશી
દિનક્ષયે મહાતેજાઃ પ્રભયેવ દિવાકરઃ

અહમ્ અસ્યાવરો ભ્રાતા ગુણૈર્ દાસ્યમ્ ઉપાગતઃ
કૃતજ્ઞસ્ય બહુજ્ઞસ્ય લક્ષ્મણો નામ નામતઃ

સુખાર્હસ્ય મહાર્હસ્ય સર્વભૂતહિતાત્મનઃ
ઐશ્વર્યેણ વિહીનસ્ય વનવાસાશ્રિતસ્ય ચ

રક્ષસાપહૃતા ભાર્યા રહિતે કામરૂપિણા
તચ્ ચ ન જ્ઞાયતે રક્ષઃ પત્ની યેનાસ્ય સા હૃતા

દનુર્ નામ શ્રિયઃ પુત્રઃ શાપાદ્ રાક્ષસતાં ગતઃ
આખ્યાતસ્ તેન સુગ્રીવઃ સમર્થો વાનરાધિપઃ

સ જ્ઞાસ્યતિ મહાવીર્યસ્ તવ ભાર્યાપહારિણમ્
એવમ્ ઉક્ત્વા દનુઃ સ્વર્ગં ભ્રાજમાનો ગતઃ સુખમ્

એતત્ તે સર્વમ્ આખ્યાતં યાથાતથ્યેન પૃચ્છતઃ
અહં ચૈવ હિ રામશ્ ચ સુગ્રીવં શરણં ગતૌ

એષ દત્ત્વા ચ વિત્તાનિ પ્રાપ્ય ચાનુત્તમં યશઃ
લોકનાથઃ પુરા ભૂત્વા સુગ્રીવં નાથમ્ ઇચ્છતિ

શોકાભિભૂતે રામે તુ શોકાર્તે શરણં ગતે
કર્તુમ્ અર્હતિ સુગ્રીવઃ પ્રસાદં સહ યૂથપૈઃ

એવં બ્રુવાણં સૌમિત્રિં કરુણં સાશ્રુપાતનમ્
હનૂમાન્ પ્રત્યુવાચેદં વાક્યં વાક્યવિશારદઃ

ઈદૃશા બુદ્ધિસંપન્ના જિતક્રોધા જિતેન્દ્રિયાઃ
દ્રષ્ટવ્યા વાનરેન્દ્રેણ દિષ્ટ્યા દર્શનમ્ આગતાઃ

સ હિ રાજ્યાચ્ ચ વિભ્રષ્ટઃ કૃતવૈરશ્ ચ વાલિના
હૃતદારો વને ત્રસ્તો ભ્રાત્રા વિનિકૃતો ભૃશમ્

કરિષ્યતિ સ સાહાય્યં યુવયોર્ ભાસ્કરાત્મજઃ
સુગ્રીવઃ સહ ચાસ્માભિઃ સીતાયાઃ પરિમાર્ગણે

ઇત્ય્ એવમ્ ઉક્ત્વા હનુમાઞ્ શ્લક્ષ્ણં મધુરયા ગિરા
બભાષે સો ઽભિગચ્છામઃ સુગ્રીવમ્ ઇતિ રાઘવમ્

એવં બ્રુવાણં ધર્માત્મા હનૂમન્તં સ લક્ષ્મણઃ
પ્રતિપૂજ્ય યથાન્યાયમ્ ઇદં પ્રોવાચ રાઘવમ્

કપિઃ કથયતે હૃષ્ટો યથાયં મારુતાત્મજઃ
કૃત્યવાન્ સો ઽપિ સંપ્રાપ્તઃ કૃતકૃત્યો ઽસિ રાઘવ

પ્રસન્નમુખવર્ણશ્ ચ વ્યક્તં હૃષ્ટશ્ ચ ભાષતે
નાનૃતં વક્ષ્યતે વીરો હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ

તતઃ સ તુ મહાપ્રાજ્ઞો હનૂમાન્ મારુતાત્મજઃ
જગામાદાય તૌ વીરૌ હરિરાજાય રાઘવૌ

સ તુ વિપુલ યશાઃ કપિપ્રવીરઃ પવનસુતઃ કૃતકૃત્યવત્ પ્રહૃષ્ટઃ
ગિરિવરમ્ ઉરુવિક્રમઃ પ્રયાતઃ સ શુભમતિઃ સહ રામલક્ષ્મણાભ્યામ્