રામાયણ · અધ્યાય 4.003

વચો વિજ્ઞાય હનુમાન્ સુગ્રીવસ્ય મહાત્મનઃ
પર્વતાદ્ ઋશ્યમૂકાત્ તુ પુપ્લુવે યત્ર રાઘવૌ

સ તત્ર ગત્વા હનુમાન્ બલવાન્ વાનરોત્તમઃ
ઉપચક્રામ તૌ વાગ્ભિર્ મૃદ્વીભિઃ સત્યવિક્રમઃ

સ્વકં રૂપં પરિત્યજ્ય ભિક્ષુરૂપેણ વાનરઃ
આબભાષે ચ તૌ વીરૌ યથાવત્ પ્રશશંસ ચ

રાજર્ષિદેવપ્રતિમૌ તાપસૌ સંશિતવ્રતૌ
દેશં કથમ્ ઇમં પ્રાપ્તૌ ભવન્તૌ વરવર્ણિનૌ

ત્રાસયન્તૌ મૃગગણાન્ અન્યાંશ્ ચ વનચારિણઃ
પમ્પાતીરરુહાન્ વૃક્ષાન્ વીક્ષમાણૌ સમન્તતઃ

ઇમાં નદીં શુભજલાં શોભયન્તૌ તરસ્વિનૌ
ધૈર્યવન્તૌ સુવર્ણાભૌ કૌ યુવાં ચીરવાસસૌ

સિંહવિપ્રેક્ષિતૌ વીરૌ સિંહાતિબલવિક્રમૌ
શક્રચાપનિભે ચાપે પ્રગૃહ્ય વિપુલૈર્ ભુજૈઃ

શ્રીમન્તૌ રૂપસંપન્નૌ વૃષભશ્રેષ્ઠવિક્રમૌ
હસ્તિહસ્તોપમભુજૌ દ્યુતિમન્તૌ નરર્ષભૌ

પ્રભયા પર્વતેન્દ્રો ઽયં યુવયોર્ અવભાસિતઃ
રાજ્યાર્હાવ્ અમરપ્રખ્યૌ કથં દેશમ્ ઇહાગતૌ

પદ્મપત્રેક્ષણૌ વીરૌ જટામણ્ડલધારિણૌ
અન્યોન્યસદૃશૌ વીરૌ દેવલોકાદ્ ઇવાગતૌ

યદૃચ્છયેવ સંપ્રાપ્તૌ ચન્દ્રસૂર્યૌ વસુંધરામ્
વિશાલવક્ષસૌ વીરૌ માનુષૌ દેવરૂપિણૌ

સિંહસ્કન્ધૌ મહાસત્ત્વૌ સમદાવ્ ઇવ ગોવૃષૌ
આયતાશ્ ચ સુવૃત્તાશ્ ચ બાહવઃ પરિઘોત્તમાઃ
સર્વભૂષણભૂષાર્હાઃ કિમ્ અર્થં ન વિભૂષિતઃ

ઉભૌ યોગ્યાવ્ અહં મન્યે રક્ષિતું પૃથિવીમ્ ઇમામ્
સસાગરવનાં કૃત્સ્નાં વિન્ધ્યમેરુવિભૂષિતામ્

ઇમે ચ ધનુષી ચિત્રે શ્લક્ષ્ણે ચિત્રાનુલેપને
પ્રકાશેતે યથેન્દ્રસ્ય વજ્રે હેમવિભૂષિતે

સંપૂર્ણા નિશિતૈર્ બાણૈર્ તૂણાશ્ ચ શુભદર્શનાઃ
જીવિતાન્તકરૈર્ ઘોરૈર્ જ્વલદ્ભિર્ ઇવ પન્નગૈઃ

મહાપ્રમાણૌ વિપુલૌ તપ્તહાટકભૂષિતૌ
ખડ્ગાવ્ એતૌ વિરાજેતે નિર્મુક્તભુજગાવ્ ઇવ

એવં માં પરિભાષન્તં કસ્માદ્ વૈ નાભિભાષથઃ

સુગ્રીવો નામ ધર્માત્મા કશ્ ચિદ્ વાનરયૂથપઃ
વીરો વિનિકૃતો ભ્રાત્રા જગદ્ ભ્રમતિ દુઃખિતઃ

પ્રાપ્તો ઽહં પ્રેષિતસ્ તેન સુગ્રીવેણ મહાત્મના
રાજ્ઞા વાનરમુખ્યાનાં હનુમાન્ નામ વાનરઃ

યુવાભ્યાં સહ ધર્માત્મા સુગ્રીવઃ સખ્યમ્ ઇચ્છતિ
તસ્ય માં સચિવં વિત્તં વાનરં પવનાત્મજમ્

ભિક્ષુરૂપપ્રતિચ્છન્નં સુગ્રીવપ્રિયકામ્યયા
ઋશ્યમૂકાદ્ ઇહ પ્રાપ્તં કામગં કામરૂપિણમ્

એવમ્ ઉક્ત્વા તુ હનુમાંસ્ તૌ વીરૌ રામલક્ષ્મણૌ
વાક્યજ્ઞૌ વાક્યકુશલઃ પુનર્ નોવાચ કિં ચન

એતચ્ છ્રુત્વા વચસ્ તસ્ય રામો લક્ષ્મણમ્ અબ્રવીત્
પ્રહૃષ્ટવદનઃ શ્રીમાન્ ભ્રાતરં પાર્શ્વતઃ સ્થિતમ્

સચિવો ઽયં કપીન્દ્રસ્ય સુગ્રીવસ્ય મહાત્મનઃ
તમ્ એવ કાઙ્ક્ષમાણસ્ય મમાન્તિકમ્ ઉપાગતઃ

તમ્ અભ્યભાષ સૌમિત્રે સુગ્રીવસચિવં કપિમ્
વાક્યજ્ઞં મધુરૈર્ વાક્યૈઃ સ્નેહયુક્તમ્ અરિંદમમ્