રામાયણ · અધ્યાય 3.054

સા તથોક્તા તુ વૈદેહી નિર્ભયા શોકકર્ષિતા
તૃણમ્ અન્તરતઃ કૃત્વા રાવણં પ્રત્યભાષત

રાજા દશરથો નામ ધર્મસેતુર્ ઇવાચલઃ
સત્યસન્ધઃ પરિજ્ઞાતો યસ્ય પુત્રઃ સ રાઘવઃ

રામો નામ સ ધર્માત્મા ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતઃ
દીર્ઘબાહુર્ વિશાલાક્ષો દૈવતં સ પતિર્ મમ

ઇક્ષ્વાકૂણાં કુલે જાતઃ સિંહસ્કન્ધો મહાદ્યુતિઃ
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા યસ્ તે પ્રાણાં હરિષ્યતિ

પ્રત્યક્ષં યદ્ય્ અહં તસ્ય ત્વયા સ્યાં ધર્ષિતા બલાત્
શયિતા ત્વં હતઃ સંખ્યે જનસ્થાને યથા ખરઃ

ય એતે રાક્ષસાઃ પ્રોક્તા ઘોરરૂપા મહાબલાઃ
રાઘવે નિર્વિષાઃ સર્વે સુપર્ણે પન્નગા યથા

તસ્ય જ્યાવિપ્રમુક્તાસ્ તે શરાઃ કાઞ્ચનભૂષણાઃ
શરીરં વિધમિષ્યન્તિ ગઙ્ગાકૂલમ્ ઇવોર્મયઃ

અસુરૈર્ વા સુરૈર્ વા ત્વં યદ્ય્ અવધો ઽસિ રાવણ
ઉત્પાદ્ય સુમહદ્ વૈરં જીવંસ્ તસ્ય ન મોક્ષ્યસે

સ તે જીવિતશેષસ્ય રાઘવો ઽન્તકરો બલી
પશોર્ યૂપગતસ્યેવ જીવિતં તવ દુર્લભમ્

યદિ પશ્યેત્ સ રામસ્ ત્વાં રોષદીપ્તેન ચક્ષુષા
રક્ષસ્ ત્વમ્ અદ્ય નિર્દગ્ધો ગચ્છેઃ સદ્યઃ પરાભવમ્

યશ્ ચન્દ્રં નભસો ભૂમૌ પાતયેન્ નાશયેત વા
સાગરં શોષયેદ્ વાપિ સ સીતાં મોચયેદ્ ઇહ

ગતાયુસ્ ત્વં ગતશ્રીકો ગતસત્ત્વો ગતેન્દ્રિયઃ
લઙ્કા વૈધવ્યસંયુક્તા ત્વત્કૃતેન ભવિષ્યતિ

ન તે પાપમ્ ઇદં કર્મ સુખોદર્કં ભવિષ્યતિ
યાહં નીતા વિના ભાવં પતિપાર્શ્વાત્ ત્વયા વનાત્

સ હિ દૈવતસંયુક્તો મમ ભર્તા મહાદ્યુતિઃ
નિર્ભયો વીર્યમ્ આશ્રિત્ય શૂન્યે વસતિ દણ્ડકે

સ તે દર્પં બલં વીર્યમ્ ઉત્સેકં ચ તથાવિધમ્
અપનેષ્યતિ ગાત્રેભ્યઃ શરવર્ષેણ સંયુગે

યદા વિનાશો ભૂતાનાં દૃશ્યતે કાલચોદિતઃ
તદા કાર્યે પ્રમાદ્યન્તિ નરાઃ કાલવશં ગતાઃ

માં પ્રધૃષ્ય સ તે કાલઃ પ્રાપ્તો ઽયં રક્ષસાધમ
આત્મનો રાક્ષસાનાં ચ વધાયાન્તઃપુરસ્ય ચ

ન શક્યા યજ્ઞમધ્યસ્થા વેદિઃ સ્રુગ્ભાણ્ડ મણ્ડિતા
દ્વિજાતિમન્ત્રસંપૂતા ચણ્ડાલેનાવમર્દિતુમ્

ઇદં શરીરં નિઃસંજ્ઞં બન્ધ વા ઘાતયસ્વ વા
નેદં શરીરં રક્ષ્યં મે જીવિતં વાપિ રાક્ષસ
ન હિ શક્ષ્યામ્ય્ ઉપક્રોશં પૃથિવ્યાં દાતુમ્ આત્મનઃ

એવમ્ ઉક્ત્વા તુ વૈદેહી ક્રોદ્ધાત્ સુપરુષં વચઃ
રાવણં મૈથિલી તત્ર પુનર્ નોવાચ કિં ચન

સીતાયા વચનં શ્રુત્વા પરુષં રોમહર્ષણમ્
પ્રત્યુવાચ તતઃ સીતાં ભયસંદર્શનં વચઃ

શૃણુ મૈથિલિ મદ્વાક્યં માસાન્ દ્વાદશ ભામિનિ
કાલેનાનેન નાભ્યેષિ યદિ માં ચારુહાસિનિ
તતસ્ ત્વાં પ્રાતરાશાર્થં સૂદાશ્ છેત્સ્યન્તિ લેશશઃ

ઇત્ય્ ઉક્ત્વા પરુષં વાક્યં રાવણઃ શત્રુરાવણઃ
રાક્ષસીશ્ ચ તતઃ ક્રુદ્ધ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્

શીઘ્રમ્ એવં હિ રાક્ષસ્યો વિકૃતા ઘોરદર્શનાઃ
દર્પમ્ અસ્યા વિનેષ્યન્તુ માંસશોણિતભોજનાઃ

વચનાદ્ એવ તાસ્ તસ્ય વિકૃતા ઘોરદર્શનાઃ
કૃતપ્રાઞ્જલયો ભૂત્વા મૈથિલીં પર્યવારયન્

સ તાઃ પ્રોવાચ રાજા તુ રાવણો ઘોરદર્શનઃ
પ્રચાલ્ય ચરણોત્કર્ષૈર્ દારયન્ન્ ઇવ મેદિનીમ્

અશોકવનિકામધ્યે મૈથિલી નીયતામ્ ઇતિ
તત્રેયં રક્ષ્યતાં ગૂઢમ્ ઉષ્માભિઃ પરિવારિતા

તત્રૈનાં તર્જનૈર્ ઘોરૈઃ પુનઃ સાન્ત્વૈશ્ ચ મૈથિલીમ્
આનયધ્વં વશં સર્વા વન્યાં ગજવધૂમ્ ઇવ

ઇતિ પ્રતિસમાદિષ્ટા રાક્ષસ્યો રાવણેન તાઃ
અશોકવનિકાં જગ્મુર્ મૈથિલીં પરિગૃહ્ય તામ્

સર્વકામફલૈર્ વૃક્ષૈર્ નાનાપુષ્પફલૈર્ વૃતામ્
સર્વકાલમદૈશ્ ચાપિ દ્વિજૈઃ સમુપસેવિતામ્

સા તુ શોકપરીતાઙ્ગી મૈથિલી જનકાત્મજા
રાક્ષસી વશમ્ આપન્ના વ્યાઘ્રીણાં હરિણી યથા

ન વિન્દતે તત્ર તુ શર્મ મૈથિલી વિરૂપનેત્રાભિર્ અતીવ તર્જિતા
પતિં સ્મરન્તી દયિતં ચ દેવરં વિચેતનાભૂદ્ ભયશોકપીડિતા