રામાયણ · અધ્યાય 3.022

તત્ પ્રયાતં બલં ઘોરમ્ અશિવં શોણિતોદકમ્
અભ્યવર્ષન્ મહામેઘસ્ તુમુલો ગર્દભારુણઃ

નિપેતુસ્ તુરગાસ્ તસ્ય રથયુક્તા મહાજવાઃ
સમે પુષ્પચિતે દેશે રાજમાર્ગે યદૃચ્છયા

શ્યામં રુધિરપર્યન્તં બભૂવ પરિવેષણમ્
અલાતચક્રપ્રતિમં પ્રતિગૃહ્ય દિવાકરમ્

તતો ધ્વજમ્ ઉપાગમ્ય હેમદણ્ડં સમુચ્છ્રિતમ્
સમાક્રમ્ય મહાકાયસ્ તસ્થૌ ગૃધ્રઃ સુદારુણઃ

જનસ્થાનસમીપે ચ સમાક્રમ્ય ખરસ્વનાઃ
વિસ્વરાન્ વિવિધાંશ્ ચક્રુર્ માંસાદા મૃગપક્ષિણઃ

વ્યાજહ્રુશ્ ચ પદીપ્તાયાં દિશિ વૈ ભૈરવસ્વનમ્
અશિવા યાતુ દાહાનાં શિવા ઘોરા મહાસ્વનાઃ

પ્રભિન્નગિરિસંકાશાસ્ તોયશોષિતધારિણઃ
આકાશં તદ્ અનાકાશં ચક્રુર્ ભીમા બલાહકાઃ

બભૂવ તિમિરં ઘોરમ્ ઉદ્ધતં રોમહર્ષણમ્
દિશો વા વિદિશો વાપિ સુવ્યક્તં ન ચકાશિરે

ક્ષતજાર્દ્રસવર્ણાભા સંધ્યાકાલં વિના બભૌ
ખરસ્યાભિમુખં નેદુસ્ તદા ઘોરા મૃગાઃ ખગાઃ

નિત્યાશિવકરા યુદ્ધે શિવા ઘોરનિદર્શનાઃ
નેદુર્ બલસ્યાભિમુખં જ્વાલોદ્ગારિભિર્ આનનૈઃ

કબન્ધઃ પરિઘાભાસો દૃશ્યતે ભાસ્કરાન્તિકે
જગ્રાહ સૂર્યં સ્વર્ભાનુર્ અપર્વણિ મહાગ્રહઃ

પ્રવાતિ મારુતઃ શીઘ્રં નિષ્પ્રભો ઽભૂદ્ દિવાકરઃ
ઉત્પેતુશ્ ચ વિના રાત્રિં તારાઃ ખદ્યોતસપ્રભાઃ

સંલીનમીનવિહગા નલિન્યઃ પુષ્પપઙ્કજાઃ
તસ્મિન્ ક્ષણે બભૂવુશ્ ચ વિના પુષ્પફલૈર્ દ્રુમાઃ

ઉદ્ધૂતશ્ ચ વિના વાતં રેણુર્ જલધરારુણઃ
વીચીકૂચીતિ વાશ્યન્તો બભૂવુસ્ તત્ર સારિકાઃ

ઉલ્કાશ્ ચાપિ સનિર્ઘોષા નિપેતુર્ ઘોરદર્શનાઃ
પ્રચચાલ મહી ચાપિ સશૈલવનકાનના

ખરસ્ય ચ રથસ્થસ્ય નર્દમાનસ્ય ધીમતઃ
પ્રાકમ્પત ભુજઃ સવ્યઃ ખરશ્ ચાસ્યાવસજ્જત

સાસ્રા સંપદ્યતે દૃષ્ટિઃ પશ્યમાનસ્ય સર્વતઃ
લલાટે ચ રુજા જાતા ન ચ મોહાન્ ન્યવર્તત

તાન્ સમીક્ષ્ય મહોત્પાતાન્ ઉત્થિતાન્ રોમહર્ષણાન્
અબ્રવીદ્ રાક્ષસાન્ સર્વાન્ પ્રહસન્ સ ખરસ્ તદા

મહોત્પાતાન્ ઇમાન્ સર્વાન્ ઉત્થિતાન્ ઘોરદર્શનાન્
ન ચિન્તયામ્ય્ અહં વીર્યાદ્ બલવાન્ દુર્બલાન્ ઇવ

તારા અપિ શરૈસ્ તીક્ષ્ણૈઃ પાતયેયં નભસ્તલાત્
મૃત્યું મરણધર્મેણ સંક્રુદ્ધો યોજયામ્ય્ અહમ્

રાઘવં તં બલોત્સિક્તં ભ્રાતરં ચાપિ લક્ષ્મણમ્
અહત્વા સાયકૈસ્ તીક્ષ્ણૈર્ નોપાવર્તિતુમ્ ઉત્સહે

સકામા ભગિની મે ઽસ્તુ પીત્વા તુ રુધિરં તયોઃ
યન્નિમિત્તં તુ રામસ્ય લક્ષ્મણસ્ય વિપર્યયઃ

ન ક્વ ચિત્ પ્રાપ્તપૂર્વો મે સંયુગેષુ પરાજયઃ
યુષ્માકમ્ એતત્ પ્રત્યક્ષં નાનૃતં કથયામ્ય્ અહમ્

દેવરાજમ્ અપિ ક્રુદ્ધો મત્તૈરાવતયાયિનમ્
વજ્રહસ્તં રણે હન્યાં કિં પુનસ્ તૌ ચ માનુષૌ

સા તસ્ય ગર્જિતં શ્રુત્વા રાક્ષસસ્ય મહાચમૂઃ
પ્રહર્ષમ્ અતુલં લેભે મૃત્યુપાશાવપાશિતા

સમેયુશ્ ચ મહાત્માનો યુદ્ધદર્શનકાઙ્ક્ષિણઃ
ઋષયો દેવગન્ધર્વાઃ સિદ્ધાશ્ ચ સહ ચારણૈઃ

સમેત્ય ચોરુઃ સહિતાસ્ તે ઽન્યાયં પુણ્યકર્મણઃ
સ્વસ્તિ ગોબ્રાહ્મણેભ્યો ઽસ્તુ લોકાનાં યે ચ સંમતાઃ

જયતાં રાઘવો યુદ્ધે પૌલસ્ત્યાન્ રજનીચરાન્
ચક્રા હસ્તો યથા યુદ્ધે સર્વાન્ અસુરપુંગવાન્

એતચ્ ચાન્યચ્ ચ બહુશો બ્રુવાણાઃ પરમર્ષયઃ
દદૃશુર્ વાહિનીં તેષાં રાક્ષસાનાં ગતાયુષામ્

રથેન તુ ખરો વેગાત્ સૈન્યસ્યાગ્રાદ્ વિનિઃસૃતઃ
તં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસં ભૂયો રાક્ષસાશ્ ચ વિનિઃસૃતાઃ

શ્યેન ગામી પૃથુગ્રીવો યજ્ઞશત્રુર્ વિહંગમઃ
દુર્જયઃ કરવીરાક્ષઃ પરુષઃ કાલકાર્મુકઃ

મેઘમાલી મહામાલી સર્પાસ્યો રુધિરાશનઃ
દ્વાદશૈતે મહાવીર્યાઃ પ્રતસ્થુર્ અભિતઃ ખરમ્

મહાકપાલઃ સ્થૂલાક્ષઃ પ્રમાથી ત્રિશિરાસ્ તથા
ચત્વાર એતે સેનાગ્ર્યા દૂષણં પૃષ્ઠતો ઽન્વયુઃ

સા ભીમવેગા સમરાભિકામા સુદારુણા રાક્ષસવીર સેના
તૌ રાજપુત્રૌ સહસાભ્યુપેતા માલાગ્રહાણામ્ ઇવ ચન્દ્રસૂર્યૌ