રામાયણ · અધ્યાય 3.023

આશ્રમં પ્રતિ યાતે તુ ખરે ખરપરાક્રમે
તાન્ એવૌત્પાતિકાન્ રામઃ સહ ભ્રાત્રા દદર્શ હ

તાન્ ઉત્પાતાન્ મહાઘોરાન્ ઉત્થિતાન્ રોમહર્ષણાન્
પ્રજાનામ્ અહિતાન્ દૃષ્ટ્વા વાક્યં લક્ષ્મણમ્ અબ્રવીત્

ઇમાન્ પશ્ય મહાબાહો સર્વભૂતાપહારિણઃ
સમુત્થિતાન્ મહોત્પાતાન્ સંહર્તું સર્વરાક્ષસાન્

અમી રુધિરધારાસ્ તુ વિસૃજન્તઃ ખરસ્વનાન્
વ્યોમ્નિ મેઘા વિવર્તન્તે પરુષા ગર્દભારુણાઃ

સધૂમાશ્ ચ શરાઃ સર્વે મમ યુદ્ધાભિનન્દિનઃ
રુક્મપૃષ્ઠાનિ ચાપાનિ વિવેષ્ટન્તે ચ લક્ષ્મણ

યાદૃશા ઇહ કૂજન્તિ પક્ષિણો વનચારિણઃ
અગ્રતો નો ભયં પ્રાપ્તં સંશયો જીવિતસ્ય ચ

સંપ્રહારસ્ તુ સુમહાન્ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ
અયમ્ આખ્યાતિ મે બાહુઃ સ્ફુરમાણો મુહુર્ મુહુઃ

સંનિકર્ષે તુ નઃ શૂર જયં શત્રોઃ પરાજયમ્
સુપ્રભં ચ પ્રસન્નં ચ તવ વક્ત્રં હિ લક્ષ્યતે

ઉદ્યતાનાં હિ યુદ્ધાર્થં યેષાં ભવતિ લક્ષ્મણઃ
નિષ્પ્રભં વદનં તેષાં ભવત્ય્ આયુઃ પરિક્ષયઃ

અનાગતવિધાનં તુ કર્તવ્યં શુભમ્ ઇચ્છતા
આપદં શઙ્કમાનેન પુરુષેણ વિપશ્ચિતા

તસ્માદ્ ગૃહીત્વા વૈદેહીં શરપાણિર્ ધનુર્ધરઃ
ગુહામ્ આશ્રયશૈલસ્ય દુર્ગાં પાદપસંકુલામ્

પ્રતિકૂલિતુમ્ ઇચ્છામિ ન હિ વાક્યમ્ ઇદં ત્વયા
શાપિતો મમ પાદાભ્યાં ગમ્યતાં વત્સ માચિરમ્

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ રામેણ લક્ષ્મણઃ સહ સીતયા
શરાન્ આદાય ચાપં ચ ગુહાં દુર્ગાં સમાશ્રયત્

તસ્મિન્ પ્રવિષ્ટે તુ ગુહાં લક્ષ્મણે સહ સીતયા
હન્ત નિર્યુક્તમ્ ઇત્ય્ ઉક્ત્વા રામઃ કવચમ્ આવિશત્

સા તેનાગ્નિનિકાશેન કવચેન વિભૂષિતઃ
બભૂવ રામસ્ તિમિરે વિધૂમો ઽગ્નિર્ ઇવોત્થિતઃ

સ ચાપમ્ ઉદ્યમ્ય મહચ્ છરાન્ આદાય વીર્યવાન્
બભૂવાવસ્થિતસ્ તત્ર જ્યાસ્વનૈઃ પૂરયન્ દિશઃ

તતો દેવાઃ સગન્ધર્વાઃ સિદ્ધાશ્ ચ સહ ચારણૈઃ
ઊચુઃ પરમસંત્રસ્તા ગુહ્યકાશ્ ચ પરસ્પરમ્

ચતુર્દશ સહસ્રાણિ રક્ષસાં ભીમકર્મણામ્
એકશ્ ચ રામો ધર્માત્મા કથં યુદ્ધં ભવિષ્યતિ

તતો ગમ્ભીરનિર્હ્રાદં ઘોરવર્માયુધધ્વજમ્
અનીકં યાતુધાનાનાં સમન્તાત્ પ્રત્યદૃશ્યત

સિંહનાદં વિસૃજતામ્ અન્યોન્યમ્ અભિગર્જતામ્
ચાપાનિ વિસ્ફરયતાં જૃમ્ભતાં ચાપ્ય્ અભીક્ષ્ણશઃ

વિપ્રઘુષ્ટસ્વનાનાં ચ દુન્દુભીંશ્ ચાપિ નિઘ્નતામ્
તેષાં સુતુમુલઃ શબ્દઃ પૂરયામ્ આસ તદ્ વનમ્

તેન શબ્દેન વિત્રસ્તાઃ શ્વાપદા વનચારિણઃ
દુદ્રુવુર્ યત્ર નિઃશબ્દં પૃષ્ઠતો નાવલોકયન્

તત્ ત્વ્ અનીકં મહાવેગં રામં સમુપસર્પત
ઘૃતનાનાપ્રહરણં ગમ્ભીરં સાગરોપમમ્

રામો ઽપિ ચારયંશ્ ચક્ષુઃ સર્વતો રણપણ્ડિતઃ
દદર્શ ખરસૈન્યં તદ્ યુદ્ધાભિમુખમ્ ઉદ્યતમ્

વિતત્ય ચ ધનુર્ ભીમં તૂણ્યાશ્ ચોદ્ધૃત્ય સાયકાન્
ક્રોધમ્ આહારયત્ તીવ્રં વધાર્થં સર્વરક્ષસામ્

દુષ્પ્રેક્ષ્યઃ સો ઽભવત્ ક્રુદ્ધો યુગાન્તાગ્નિર્ ઇવ જ્વલન્
તં દૃષ્ટ્વા તેજસાવિષ્ટં પ્રાવ્યથન્ વનદેવતાઃ

તસ્ય ક્રુદ્ધસ્ય રૂપં તુ રામસ્ય દદૃશે તદા
દક્ષસ્યેવ ક્રતું હન્તુમ્ ઉદ્યતસ્ય પિનાકિનઃ