રામાયણ · અધ્યાય 3.016

કૃતાભિષેકો રામસ્ તુ સીતા સૌમિત્રિર્ એવ ચ
તસ્માદ્ ગોદાવરીતીરાત્ તતો જગ્મુઃ સ્વમ્ આશ્રમમ્

આશ્રમં તમ્ ઉપાગમ્ય રાઘવઃ સહલક્ષ્મણઃ
કૃત્વા પૌર્વાહ્ણિકં કર્મ પર્ણશાલામ્ ઉપાગમત્

સ રામઃ પર્ણશાલાયામ્ આસીનઃ સહ સીતયા
વિરરાજ મહાબાહુશ્ ચિત્રયા ચન્દ્રમા ઇવ
લક્ષ્મણેન સહ ભ્રાત્રા ચકાર વિવિધાઃ કથાઃ

તદાસીનસ્ય રામસ્ય કથાસંસક્તચેતસઃ
તં દેશં રાક્ષસી કા ચિદ્ આજગામ યદૃચ્છયા

સા તુ શૂર્પણખા નામ દશગ્રીવસ્ય રક્ષસઃ
ભગિની રામમ્ આસાદ્ય દદર્શ ત્રિદશોપમમ્

સિંહોરસ્કં મહાબાહું પદ્મપત્રનિભેક્ષણમ્
સુકુમારં મહાસત્ત્વં પાર્થિવવ્યઞ્જનાન્વિતમ્

રામમ્ ઇન્દીવરશ્યામં કન્દર્પસદૃશપ્રભમ્
બભૂવેન્દ્રોપમં દૃષ્ટ્વા રાક્ષસી કામમોહિતા

સુમુખં દુર્મુખી રામં વૃત્તમધ્યં મહોદરી
વિશાલાક્ષં વિરૂપાક્ષી સુકેશં તામ્રમૂર્ધજા

પ્રિયરૂપં વિરૂપા સા સુસ્વરં ભૈરવસ્વના
તરુણં દારુણા વૃદ્ધા દક્ષિણં વામભાષિણી

ન્યાયવૃત્તં સુદુર્વૃત્તા પ્રિયમ્ અપ્રિયદર્શના
શરીરજસમાવિષ્ટા રાક્ષસી રામમ્ અબ્રવીત્

જટી તાપસરૂપેણ સભાર્યઃ શરચાપધૃક્
આગતસ્ ત્વમ્ ઇમં દેશં કથં રાક્ષસસેવિતમ્

એવમ્ ઉક્તસ્ તુ રાક્ષસ્યા શૂર્પણખ્યા પરંતપઃ
ઋજુબુદ્ધિતયા સર્વમ્ આખ્યાતુમ્ ઉપચક્રમે

આસીદ્ દશરથો નામ રાજા ત્રિદશવિક્રમઃ
તસ્યાહમ્ અગ્રજઃ પુત્રો રામો નામ જનૈઃ શ્રુતઃ

ભ્રાતાયં લક્ષ્મણો નામ યવીયાન્ મામ્ અનુવ્રતઃ
ઇયં ભાર્યા ચ વૈદેહી મમ સીતેતિ વિશ્રુતા

નિયોગાત્ તુ નરેન્દ્રસ્ય પિતુર્ માતુશ્ ચ યન્ત્રિતઃ
ધર્માર્થં ધર્મકાઙ્ક્ષી ચ વનં વસ્તુમ્ ઇહાગતઃ

ત્વાં તુ વેદિતુમ્ ઇચ્છામિ કથ્યતાં કાસિ કસ્ય વા
ઇહ વા કિંનિમિત્તં ત્વમ્ આગતા બ્રૂહિ તત્ત્વતઃ

સાબ્રવીદ્ વચનં શ્રુત્વા રાક્ષસી મદનાર્દિતા
શ્રૂયતાં રામ વક્ષ્યામિ તત્ત્વાર્થં વચનં મમ

અહં શૂર્પણખા નામ રાક્ષસી કામરૂપિણી
અરણ્યં વિચરામીદમ્ એકા સર્વભયંકરા

રાવણો નામ મે ભ્રાતા રાક્ષસો રાક્ષસેશ્વરઃ
પ્રવૃદ્ધનિદ્રશ્ ચ સદા કુમ્ભકર્ણો મહાબલઃ

વિભીષણસ્ તુ ધર્માત્મા ન તુ રાક્ષસચેષ્ટિતઃ
પ્રખ્યાતવીર્યૌ ચ રણે ભ્રાતરૌ ખરદૂષણૌ

તાન્ અહં સમતિક્રાન્તા રામ ત્વાપૂર્વદર્શનાત્
સમુપેતાસ્મિ ભાવેન ભર્તારં પુરુષોત્તમમ્
ચિરાય ભવ ભર્તા મે સીતયા કિં કરિષ્યસિ

વિકૃતા ચ વિરૂપા ચ ન સેયં સદૃશી તવ
અહમ્ એવાનુરૂપા તે ભાર્યારૂપેણ પશ્ય મામ્

ઇમાં વિરૂપામ્ અસતીં કરાલાં નિર્ણતોદરીમ્
અનેન સહ તે ભ્રાત્રા ભક્ષયિષ્યામિ માનુષીમ્

તતઃ પર્વતશૃઙ્ગાણિ વનાનિ વિવિધાનિ ચ
પશ્યન્ સહ મયા કાન્ત દણ્ડકાન્ વિચરિષ્યસિ

ઇત્ય્ એવમ્ ઉક્તઃ કાકુત્સ્થઃ પ્રહસ્ય મદિરેક્ષણામ્
ઇદં વચનમ્ આરેભે વક્તું વાક્યવિશારદઃ